Text view

Prignitzer Kamellen un Hunnenblömer

AuthorHermann Graebke
Date1896
Domainprose, poems

Javascript seems to be turned off, or there was a communication error. Turn on Javascript for more display options.

Vörred. Kamellen wassen in de Prignitz, wer weet, wovöl! Ik sülwst hew as Jung för mien lew Mudder oft weck plückt bi Lenzen hinner Rochow's Möll, un hew hellisch dabi uppaßt, dat keen Hunnenblömer mang kemen. Un de Thee, den mien lew Mudder davon koken ded, wenn eener von uns Jungens Bukwehdoog har, slög immer god an. Nu, da ik een utwussen und bald utlewt Minsch bün, hew ik werrer anfung'n, Kamellen to plücken, de sich utseiet hemmen up Prignitzer Land. Hunnen¬ blömer werden woll völ mit mang sin; ik kann dat nu nich mehr ännern un weet dat ok nich so genau. Owerst de Thee, den mien Fründ, de lütt Korl Ganzel*) för de Berliner un ok för änner Lüd davon torechtbraut Ein beliebter Recitator in Berlin. IV het, is jo ollen god bekomen, un von völ Sieden bidden se mi, noch mehr von de Blomen to plücken un se in de Prignitz un ok in de wiede Welt to schicken. Se meinen nämlich, sonn Thee würr de Lüd, de de Vörnehmen „Hypochonder“ nennen, god bekomen un künn ok de Gesunden nich schoden. Eigentlich wären de meisten Blomen bestimmt för den „Prignitzer plattdütschen Vereen“ to Berlin, de sich de schön Upgow stellt het, de plattdütsch Sprok to hegen und to plegen, damit se nich verloren geiht, un damit ok de Sprichwörer, Kinnerleeder un änner Schätz, de sich in de hochdütsch Sprok noh niks anhör'n, för uns lew Vadderland erhollen bliewen. Is recht trurig, dat dat hüttodoog völ Minschen giwwt, för de all de schönen plattdütschen Sachen keenen Wert hemmen, un de, wenn se ok in een platt¬ dütsch Land up de Welt komen un da upwussen sünd, sich schämen, plattdütsch to reden, un sich lewer dörch ehr hochdütsch Quasseleien lächerlich moken, as to reden, so as de Schnobel wussen is. Wenn sonn Ort Lüd doch mol in den Prignitzer plattdütschen Vereen kemen! Se würden sich nich slecht wunnern, to sehen, wo Oll'n un Jung'n, Mannslüd und Fruenslüd de Oogen lüchten un dat Herz warm werd, wenn se werrer hör'n de Sprok, de Vadder un Mudder redt hemm’n. Liggt doch ok in dis lew Sprok sovöl Sang uu Klang und sovöl Kraft und Saft, as in keen änner! V— Ik hew mi Möh gewen, de Schriewwies de Ut¬ sprok antopassen. Dat is öwerst nich so licht, denn de Utsprok is sehr verschieden. In Pritzwalk reden änners, as in Perlberg, un in Wittenberg werrer änners as in Lenzen un in Seedörp und Eldenborg. In een Stadt seggen s': „ik säd", in'n änner: „ik sär" orer „ik sä"; in een Dörp het dat „Vadder", in een änner „Vorer“; up een Stell hört man „de Er“ un up een änner „de Erd“ und mol het dat „imme „mol ümmer Dato kümmt, dat sich so männig Lud dörch Bookstoben nich wer rer gewen let. Ik mein öwerst, dat een Prig¬ nitzer gliek den richtig'n Ton find'n un dat „o“ in „hoch ganz änners utspreken werd, as dat „o“ in „Korl“. För de Schriewwies hew ik mi allerhand Regeln tosammen stellt, öwerst nich ens kümmt dat hochdütsch Sprichwort: „Keine Regel ohne Ausnahmen“, mehr to Gellung as hier. Ik würr mi hellisch freuen, wenn mi öwer de Schriewwies von mien Landslüd Belehrungen togüngen. För Belehrungen hew ik immer een open. Ohr, un för de Lüd, de an mi schriewen willen, segg ik, dat ik in Berlin O, Müncheberger Nr. 34, wohn. Ok würr ik sehr dankbor sin, wenn mi recht völ platt¬ dütsche Sprüchwörer, Redensorten, Kinnerleeder ec. to¬ schickt wörden. Ik mütt nu mit de Vörred uphören, denn süs künn mi dat so gohn, as eenen Rektor to Lenzen. De schrew mol een Book, dat füng an: „Ein Freund VI von Vorreden bin ich nicht“, un dabi wär de Vörred eben so lang, as dat ganze Book. Den Wunsch öwerst mütt ik doch noch utspreken, dat mien Book een fründlich Upnohm un een nohsichtig Beurteilung finden mücht. Berlin in'n Dezember 1895. Hermann Graebke. De Kannedat. „Ne, Herr Inspekter, ne Se glöw'n nich, wo’k mi freuen doh, Un wo'k mi wunner immerto, Wenn Se Ehr'n Söhn ik seh. Wo fix is in de Höcht he gohn! Ik seh em noch as lütten Jung'n, Da he mit Willem'n Ball het fung'n, Un jitzt künn in de Gard he stohn. Se freuen sich doch ok gewiß, Dat he so prächtig inslon is. „Jo, Brüggemann, Du glöwst mi dat, Wenn man blot eenen Jung'n het hat, So hangt dat Herz an dissen eenen As d’Klett an d'Kleed. Ik künn noch weenen, Wenn ik torügg denk an dat Johr, Wo in de Welt he güng. Wo swor Wär mi dat Herz! Wo hew ick wrung'n De Hän'n, Gott anfleht, dat den Jung'n In sienen gnädig'n Schutz he nehm, Dat unverdorben t'rügg he kem. Nu is he hier, is brov und god, 2 Het utstudeert, Un het wat leert, Un kümmt nu bald to Amt un Brod. „Det durt nich lang," seggt Vrüggemann, „Denn is he'n ganz berühmten Mann. Uns Köster, de to loben pleppt So licht nich eenen, de het seggt, Dat Ehr Söhn völ mehr weeten deiht As in de dicksten Böker steiht, Un dat bi d' geistliche Behör Uns Kannedat god ansrew'n wär. Nu hew ik frogt lang hen un her, Wat denn een Kannedat woll wär; Doch keener kunn'’t mi richtig seggen, Se wull'n’t sich all noch öwerleggen. „Na, Brüggemann, denn hör mol to! De Sach verhölt sich nämlich so: De Minsch, de Preester leert, We de het utstudeert, Werd he toletzt noch düchtig plogt: Von de Professers werd he frogt Noh dit, noh dat. Un kann he dat, Denn is he Kannedat!“ 3 Een Gräwnis. „Bur Heß is dod! Bur Heß is dod! He wär noch gistern frisch un rod. De Bodschaft güng von Mund to Mund, Un ilig wär dat Dörp se rund Un all de Nowers, all de Buern Den Doden un sien Fru beduern. „Dat wär," seggt een, „een korte Freud, Vörn Vierteljohr erst hemm'n se freit!“ Een änner seggt: „Dat is män god, Dat de jung Fru nich kümmt in Not; In d'letzte Stunn von sien kort Leben Het he ehr alles noch verschrewen. De dritt, de meint: „Een geiht, een freit! Wer sich nu woll da rinfrei'n deiht De dodig Bur leg in sien Bedd Un seeg so fründlich ut un nett. Se leggten em up een Bund Stroh; Sien Fru deckt mit een Deck em to Und dacht dabi: „Nu is he dod! Un weent sich ehr beid Oogen rod. 4 Se schickt dunn hen noh Discher Pohl, He sull doch ilig komen dol. Un as de in dat Trurhus kem, Un to den Sarg dat Moot sich nehm, Da schreit se lud: „Krischon, Krischon! Wo werd mi, Krischon, dat nu gohn!“ Den ännern Dag würr schürt un rackt Un Stuten un ok Koken backt; Un as de Koken färig wär, Weent se un seggt: „He itt niks mehr Von dat Gebäck! Wär he nich dod, Wo gern eet1) ik hüt Solt un Brod! As nu de Gräwnisdag kem ran, Un all de Fründ un Nowersmann An'n Kaffeedisch herümmer seten, Seeg still se to, eet nich een beten Un säd ganz sacht: „Krischon, lew Mann, Wat fang ik nu ohn di woll an? Un as de Glocken füngen an To lüden, da güng Mann bi Mann Still hinnern Sarg. De Witfru güng Neb'n Preester trurig her un füng To jammern an: „Krischon, Krischon, Wist du denn wirklich von mi gohn? äße ich. 5 An d' Graw stohn s' all so ernst un still. De Preester red’t, dat Gott sien Will Ganz unerforschlich is. Twee Lüd, De sich har'n söcht un fun'n, Un de de Kirch har beid verbunn'n, Wär'n ut eenänner reeten hüt. Doch müßten wi Gott walten loten, Un müßten uns in Demut foten, Un Trost von’n Himmel bidden raw. Noh'n Segen schüppten s' to dat Graw. De Glocken klüng'n, De Kinner süng'n, De Folgers weenten lud un sacht, Un se, se röp. „Wer har dat dacht? Nu is he dod! Uns Hus is leer! Krischon, Krischon, kumm werrer her! Ganz langsom güng'n se üm dat Graw, Ganz langsom güng'n s' von’n Kirchhof raw. De Schult güng an de Witfru ran Un säd: „Hör, Nowersch, mi mol an. Du kannst doch so alleen nich stoh'n, Müßt eenen hemm'n, de plant un seit, De plögt un eggt un heut un meiht; Du müßt werr'r in den Eh'stand gohn. Süh, da is Hanner Homeli; Ik mein, de wär een Mann för Di, Paßt in Dien Johren, hölt sich smuck Un spölt keen Korten, drinkt keen'n Sluck, Het ok Verstand för Pärd un Swien, Un denn nennt he teihn dusend sien. De Witfru wischt ehr Thronen weg Un seggt: „Ik sülwsten, Nower, segg. De Wirtschaft, de kann nich bestohn, De Wirtschaft mütt to Grund'n gohn, Wenn nich een Bur kümmt werrer rin. Ik hew ok dacht in mienen Sinn, As Hanner an dat Graw hüt stünn, Dat de woll för mi passen künn. De beiden Ulen. Korl Lodwig wull noh d' Bedstun1) gohn. An'n Torm seeg he Korl Hechten stohn; De kek noh'n Kirchtorm in de Höcht. „Wat kikst Du da? wat is, Karl Hecht? Wat horkst Du un sperrst up dien Mul? „Da boben, Korl, da schreit een Ul.2 Ik glöw, da is een Ulennest; Da is al männigmol een west."" Konsirmandenunterricht. 2) Eule. —.— 7 „Na denn män rup! Holl Di nich up! Un hemm'n s' al Spielen up de Hut, Denn smiet se ut dat Schalllock rut!" Hecht smeet den Katechismus hen Un löp de Treppen rup, as wenn Em in de Hacken Een Hund wull packen. Korl Lodwig, de blew unnen stohn. Nich teihn Minuten sünd vergohn, Da kek Korl Hecht ut d' Schalllock1) rut Un höl in d' Hand de Ulenbrut. „Paß up, röp he, „jitzt kümmt een Ul Korl Lodwig öwerst1) wär to ful, De Ul in d' Mütz sich uptofang'n. As he se wull von d' Erd uplang'n, Jo, da wär grote Not, De junge Ul wär dod. „Paß up!“ röp Hecht ton tweetenmol, Un werrer smeet een Ul he dol. Ditmol paßt Lodwig beter up Und füng de Ul lebendig up. Korl Hecht kem fix von'n Kirchtorm dol. As sich de Jung'ns de Ul bekieken, Oeffnung im Turm in der Nähe der Glocken 2) aber 8 Da weeken Ferrern öwerstrieken, Da kem mit eenenmol De Preester üm de Eck. Na, dat gew keenen lütten Schreck! Korl Hecht füng an to zittern As d' Katt, wenn ’t deiht gewittern. Korl Lodwig öwerst dacht: „Is woll dat Best, Ik knöp de Ul mi unner d' West. Un he steckt ganz geswin De Ul in'n Bussen rin, Un ded, as wär da niks geschehn, Un har den Preester he nich sehn, Güng langsom hen un her Un bedt sich den Gesangvers vör: „Ach Gott und Herr, wie groß und schwer Sind meine vielen Sünden! Wie drückt mich doch ihr hartes Joch! Wo kann ich Rettung finden? De Preester, de kem näger ran; Hecht füng vör Angst von hinnen an: „Wo kann ich Rettung finden Vor meinen vielen Sünden „Brav!“ seggt de Preester, „freut mich sehr, Daß ich euch fleißig lernen hör. Jetzt in die Klasse! Wird schon geh'n! Dat wär sowied ganz wunnerschön; Doch as de Bedstun anfung'n wär, Da kreg de Preester Hechten vör: 9 „Wo blieb'n wir stehen, lieber Hecht?“ „„Beim Fluchen, Schwören, Zaubern!““ „Recht! Sag, Ladewig, ist dir bekannt Das Wort, das Hecht zuerst genannt? „„Herr Pred'ger, fluchen heißt das Wort.““ „Ist gut, mein Sohn! Wir fahren fort. „Hast du auch schon einmal geflucht? „„Ich hab' noch niemals es versucht." „Noch nie, mein Sohn? Denk einmal nach!" „„Noch nie, Herr Pred’ger, wie ich sag!" „Noch nie hast du im Zorn gesagt, Womit dein Feind mög sein geplagt?“ „Und dies Wort heißt? „„Das hab' ich schon. „„Daß dich —, daß dich ein Mäulein beißt!" „Ein Fluchwort, Junge, sollst du sagen! Du schweigst? So werd' ich anders fragen. Wenn bitt're Kränkung du erlitten, Wenn Gut und Ehr' dir abgestitten, Dann sprachst du wohl in der Erregung Ein böses Wort ohn' Ueberlegung. Und dieses Wort, wie mag es heißen? „„Daß dich daß dich —zwei Mäuslein beißen!"" „Ich merk, daß deine braven Alten Von schlechtem Umgang fern dich halten. Doch stellt der Böse sich mal ein, Will in dein reines Herz hinein, 10 Und will bei dir versuchen, Recht kräftig mal zu fluchen: Dann, Ladewig, folg' meinem Rat, Dann thue, was der Sünder that; Sei deiner Sünde dir bewußt, Schlag mit der Hand an deine Brust Un sprich, was jener sprach, mein Sohn!" „„Herr Prediger, ich weiß es schon!"" Säd Lodwigs Korl. Flink sprüng he up, Un glupt!) togliek noh'n Himmel rup; Wied holt he ut un haut mit d' Fust Vör d' Bost2) sich, dat de Ul upprust. „„Gott!" röp he, „„Dunnerwetter, Schockschwernot! Nu sünd de beiden Ulen dod!“" 4. Bäcker Spenn ut Wittenbarg. De Toch, de fläuts) un sust dahen.4) „Adjüs Berlin!“ denkt Bäcker Spenn, „Ik bün to Hus noh korte Tied „Noh Wittenbarg is’t jo nich wied! sieht mit weit geöffneten Angen. 2) Brust. 3) pfeift. saust dahin. 11 He set tofreden in een Eck, Kek vör sich dol up eenen Fleck Un haut sich immerto, so egol rasch Mit de flack Hand up siene Westentasch. De ännern, de in'n Wogen seten, De dachten all: „Wat mag dat heten? Wo snurrig de Kerl kiken deiht Un immer up de Moog sich sleit!“ „Herrschaften!“ säd recht ernst een Mann, „Wir alle sind hier sehr schlimm dran! Sie können es mir glauben, Bei dem sind los paar Schrauben. Seh'n Sie doch nur den starren Blick! Der Mensch, der hat nicht seinen Schick; Und wenn das Schlagen noch wird toller, Bricht sicher los der schlimmste Koller. Dann mag ein jeder auf sich passen, Daß ihn der Mensch nicht kriggt zu fassen! As wenn mit ens in'n Wogen, De Blitz har rinner slogen, Sprüng'n Manns= un Frunslüd in de Höcht, Un jedwereen sich Deckung söcht. De Frunslüd sackten in de Huk, Höln d' Reistasch sich vör Bost un Buk; De Mannslüd würd'n vör Angst ganz blaß Un gew'n genau up Spennen paß. 12 Doch de set ruhig in sien Eck, Kek immer up densülwig'n Fleck Un haut sich egol rasch Up siene Westentasch. De Toch, de fläut un langsom geiht, Un as he dunn in Spandau steiht, Da sprüng'n se alltohopen!) 'swin Rut ut den Wog’n, blot Spenn blew in. So fix, as eener lopen kann, Kem fortstens de Inspekter an; Un den vertell'n s', wat se har'n sehn, Dat Spenn sich immerto har haut, Dat sich keen Minsch in'n Wog'n rin traut Un dat een Unglück künn gescheh'n. De Herr Inspekter kikt den Mann sich an; Un as he süht, wo de sich sleit, Un wo de snurrig kiken deiht, Wogt he sich keen'n Schritt wierer ran; Von fern röppt he in'n Wogen rin: „Ich bitte Sie, herauszutreten! „„Dit kann doch Wittenbarg nich sin, Wi föhr'n doch blot erst een lütt beten!““ So antwort't Spenn, un egol rasch Haut he sich up de Westentasch. sämtlich. 13 Dat öwerst ärgert den Inspekter, He werd ganz rod un hoch sich reckt er Un schreit: „Heraus! Ins Haus hinein! „Der Arzt wird gleich zur Stelle sein.“ Den Dokter meinen Se? „„ De Arzt? „„Segg'n S' mi doch mol, wat sall denn de?“ Dem Doktor soll'n Sie sagen, Warum Sie sich so schlagen, Was Ihnen fehlt, Und was Sie quält. „„Se mein'n, dat mi wat fehlt? Se mein'n, dat mi wat quält? Ne, niks fehlt mi, Un niks quält mi! Worüm ik up de Tasch mi hau, Will ik Se seggen ganz genau: Ik hew von Wertmann'n köft een Uhr; De is een snurrig Kreatur, De is een sackermentisch Ding! Mol geiht se langsom, mol geiht s' flink; All Oogenblick, denn steiht se, Un wenn’k se hau, denn geiht se. De Klock, de sall nich stohn, sall gohn, Un darüm mütt ik se doch slon. 14 Lütt Max. In Weitendörpl), da güng't fien her; Den Amtmann'n sien Geburtsdag wär. Völ Kutschen wär'n da kom'n Mit Mannslüd un mit Dom'n; Von allen Gödern?) kemens her Keen Platz blew an de Tofel leer. Bekanntlich werd up Amtmannsfeten Gehörig drunken un ok eten. Un so ok hier. De Wien Wär hellisch swor un fien, Un löst bi Ollen un bi Jungen Verdüwelt fix de Tungen. De Gläser, de klüng'n, De Mannslüd, de süng'n, De Wiewer, de lachten, Weck ludhals, weck sachten. As all nu sünd ut Rand un Band, Da nimmt een Paster in de Hand Sien Glas un kloppt daran. He will Blot poor Wört red'n. Bums werd dat still, Ganz dodenstill, as wär'n se all bi d' Beden; Denn jedwereen hört gern den Preester reden. Dorf in der Prignitz. 2) Landgütern. 15 Un as de Paster nu so steiht, Un alles up em kiken deiht, Da kümmt von d' Tofelen'n, bi d' Stuwendör Sonn rechten langen Süfzer klogend her. De Paster, de kek an de Er He merkt, dat een verunglückt wär. De Domen, o, wo würden s' rod, Een grep noh d’ Gowel, een noh d’ Brod. De Mannslüd beten sich up d' Lippen Un bufften dull sich in de Rippen. Dat Lachen wull'n all unnerdrücken, Doch künn dat keenen richtig glücken. Lütt Max, ganz hin'n an d' Stuwendör, Steiht up un dreiht sich hen un her Un seggt verlegen un verstört: „Ich habe nichts gehört Een Gordisch Knoten. Schult Buls har d' hohe School besöcht Un har sich bet noh Prima bröcht, Doch bild't he sich darup niks in. He wär een Mann von slichten Sinn, Besöcht de Lüd in d' ärmste Hütt 16 - Un snackt in d' Dörp mit grot un lütt. Up sienen Antog gew he niks; Inn wullen Jack un'n lerrern Büx, Kort Piep in d' Mul: so güng he her, As wenn sien eigen Knecht he wär. Doch kem em eener in de Quer, De hochmödig un oltklok wär, De künn män up de Strümp sich moken Wenn he behollen wull heel Knoken. Mol, as he up sien Feld wull gohn, Seegl) he an eenen Krüzweg stohn Een'n jungen Minschen, hellschen fien, As kem direkt he ut Berlin. De Bursch har Hanschen an, blaßrod, Un drög een'n hoh'n Cylinderhot Un'n witte West un'n swarten Rock. In d' link Hand har he'n fienen Stock, Un mit de recht tög he sien'n Bort, De eben vörkem dörch de Hut, So god he künn, bet wierer rut. Dunn klemmt he sich noh Geckenort Een'n Knieper up mit beide Hän'n Un deiht sich noch den Schulten wen'n Un röppt em keck un lud entgegen: „Er, Bauer, kommt mir recht gelegen; sah. - 17 Er könnte wohl den Weg mir sagen, Auf dem ich komm nach Falkenhagen!“ Den Bur wär gror, as kreg he'n Slag vörn Dötz. „Dat is jo een recht ekelhaften Flötz!1)" Dacht he un güng bet näger ran. "säd de Schult, „wat sleit he an „Wat Denn hier för eenen Ton, Hochnäsige Patron? Wo heet he denn? Wat is he denn De Bursch, de kreg een'n hellschen Schreck, Doch föt he Moot un säd ganz keck: „Er, Bauer, sieht es mir doch an, Daß ich bin ein gebild'ter Mann, Er sollte sich bescheiden zeigen; Doch Hochmut ist den Bauern eigen. Da let Buls danzen all sien Finger, As har he'n Kribbel2) in de Dinger Un säd: „Legg he sien gottlos Mul Een'n Tom an, süstens) werd dat ful. Ik will nu, Slingel, dörchut weten Sien’n Stand un ok, wo he deiht heten. ix rut damit!" unmanierlicher Mensch. 2) kitzelnde Empfindung bei starker Kälte. 3) sonst. 18 „Ich bin Tertianer Und werde Östern Sekundaner. Mein Nam' ist weit und breit bekannt Und wird mit Achtung stets genannt; Mein Vater ist der Stadtrat Knoten. „So, Herr Tertianer!“ säd de Schult un lacht. „Dat He een Knoten wär, hew gliek ik dacht; He is een Ort von Gordisch Knoten. Da He Tertianer is, Weet He doch ganz gewiß, Dat in de Böker schrewen steiht, Dat män sonn Knoten dörchhau'n deiht." Dunn haut de Schult ganz unverfror'n Em links un rechts poor achter d' Ohren. So Jung, nu is de Gordisch Knoten Hüt dörchhaut von poor Buernpoten.“ De plattdütsch Sprok. Helene, Pasters Dochter, wär Een recht smuck Mäken. Wied ümher Gew dat keen Dern, so fründlich un so flink As se. Se wär een gor to propper Ding. Ens wär'n de Ollern mit ehr föhrt Noh d' Stadt to Ball. Un dat gehört 20 As ded em da wat weh, Stünn up, slek ut de Döhr Un kem nich werrer vör. As Pasters ännern Morgen seten Tofreden bi ehr Frühstückseten, Da kam een Brew in d'Pfarrhus an: „An Fräulein Lenchen Hannemann." Helene mokt em bewernd up, Un fortstens steg dat Blot ehr rup Un öwergöt ehr hübsch Gesicht. De Paster dacht:„ Ich irre nicht, Der reiche Herr von Liebenau Begehrt mein Kind zu seiner Frau. Un Lenchens Mudder seggt: „Gewiß Ein Antrag. Lies doch, Kindchen, lies! „Lies selber Mudder! "säd de Dern. Un Pasters Muddder ded dat gern. Se rückt ehr Brill sich t'recht, Kickt in den Brew un seggt: O heißgeliebtes Wesen, Noch nie bin ich gewesen So glücklich, als ich gestern war. Mit seligem Entzücken Durft' die ans Herz ich drücken, Die heiß ich liebe immerdar. 21 Ich kann nur weiter leben, Wenn Sie mir Hoffnung geben, Daß ich Sie darf als treue Frau Auf meinen Händen tragen Schon in nicht fernen Tagen. Kurt, Dietrich, Hans von Liebenau. „O," röp mit Thronen in den Blick De Pastersfru, „o, welch ein Glück!" De Paster säd: „Auf einem Ball, Mir ist bekannt so mancher Fall - Da schlagen leicht zwei Herzensflammen Zu einer hellen Glut zusammen. So war's mit Euch, nicht wahr, mein Kind? Nun setze Dich und schreib geschwind Dem guten Herrn von Liebenau, Wie gern Du würdest seine Frau. Doch Lenchen steiht un öwerleggt, Un kickt so ernst, schüddkoppt1) un seggt. „Nie werde ich die Frau Des Herrn von Liebenau! Ich wünsch mir einen Mann, der gut Und brav ist, mich mit voller Glut des reinen, edlen Herzens liebt, ) schüttelt den Kopf zum Zeichen der Vereinigung. 22 - Und seiner Liebe Ausdruck giebt Durch Worte schlicht und klar. Der Herr von Liebenau ist sicher gut Doch ich vermiß des Herzens Glut; denn seine Worte, süß und glatt, Wie uns're Sprache sie ja hat, Sie klingen mir nicht wahr. Da kloppt wat an de Döhr; un wer kem rin? De Nower Franz. He grüßt und güng geswin An'n Paster ran un wull wat segg'n; Doch künn he keen Wort ruterbreng'n. Dunn dreiht he sich verlegen üm Noh Lenchen, de dicht hin'n em stünn. Un as de em kek fründlich an, Da künn he sich nich länger holl'n, Kehrt sich nich an de beiden Oll'n Un höl ehr sien beid Hännen hen. Se leggt ehr beiden rin, Un he kek in de Oogen ehr, as wenn Da wär de Himmel in Un säd „Lew Dern, Ik hew di gern; De gücklichst Minsch bin ik up Erd'n, Wenn Du mien lew tru Wiew wist werd’n. 32 Dunn treckt he Lenchen an sich ran, Un de, de leggt ehr'n Kopp fast an Sien Bost un röppt dunn lud Un öwerglücklich ut: „Lew Dern, lew Dern, Ik hew Di gern! Dat klingt so slicht un klor, Dat klingt so lew un wohr, Dat kümmt so deep ut d'Herz Di rut! Jo, Franz, ik bün so gern Dien Brut! De plattdütsch Sprok, de kann nicht legen, De kann keen Mäkenherz bedregen." De beiden Ollen stohn un kiken Sich an den beiden Jung'n, Wo de sich holl'n ümschlung'n Un gor nicht von eenänner wieken. De Pastern weent un lacht damang, Un he, he seggt: „Marie, wie lang Ist's her, daß so wir beide standen Und uns auf ew’ge Zeit verbanden! Un dunn nimmt he sien Wiew Un fött se üm dat Liew Un seggt: „Lew Dern, Ik hew Di gern; De glücklichst Minsch wär ik up Erden, Wenn Du noch mol mien Brut künst werden. ) betrügen. 24 Rodböster! Dat Middagbrod stünn up den Disch; De Bur, sien Fru un lütt Johann, De setten sich, to eten, ran. Een schön Gericht! erst Supp, denn Fisch. De grote Schöttel Klütersupp Treckt2) Mudder an sich ran, Un jeden füllt sien Dehl se up. Dat Eten güng nu an. „Ton Dummer ok!“ seggt lütt Johann, „De Klütersupp smeckt schön!". Mit ens kümmt een Rotböster an. De wull doch mol nohsehn, Ob nich een'n goden Happen För em wär to ersnappen. He flüggt erst up den Disch un von de Kant Springt he ganz driest dunn up den Schöttelrand. Da hüppt he hen, da hüppt he her, Un kickt sich an dat Klütermeer. Doch seeg he recht bald in, För em wär da niks drin. He dreiht mit ens sich patzig üm, Kickt mit den Schwanz noh d' Schöttel rin, Tuckt mit den Schwanz poor mol, Rotbart Rotkehlchen. 2) zieht. 25 Bet hin'n em föllt wat dol Gror in de Schöttel rin. Dunn flüggt he ganz geswin Noh’n Kochenoben rup. De lütt Johann springt up Un schreit den Vogel an: „Kumm du hier blot werr'r ran! Wer mag denn noch een beten Von d' Klütersupp nu eten!" De Oll füng ludhals an to lachen; „Wat mokt de Vogel hier för Sachen! Röp he, un Mudder fischt in d' Klütersupp Ümher un füng dat Vogelei ok up. Un as se damit färig wär, Säd se: „Nu Jung, kumm werrer her! Lot stohn de Supp un itt de Fisch; Doch jog den Vogel nich, lew Hanner, He kümmt süs gor nich werrer ranner, Wenn wi hier eten an den Disch. Johann, de säd ganz ärgerlich: „Den ollen Vogel schell'n Ii nich, Ik sull blot sowat dohn, Wo mi dat woll würr gohn!“ 26 9. Ut de Schoolstuw. De Lehrer Geier ut Preddöhl Wüßt ümmer to vertellen völ Von dat, wat in de School passeert, Un wo he sich da amüseert. „Een'n hübschen Spoß har ik bi d' Reken, Säd he. „Ik har da een lütt Mäken, De Dochter wärt von'n rieksten Bur, De würr dat Reken hellisch sur. Ik öwerst let mi ruhig Tied mit ehr; Se müßt mien Finger tellen hen un her, Bet up un dol un ok geswin In'n Kreis bet teihn se tellen künn. Dunn füng'k mit ehr an to addeeren. Da se dat gor nich künn kapeeren, Let ik se mit Rosinen reken. Ik leggt wek hen un se müßt spreken. Eins und eins ist zwei, Zwei und eins ist drei. So güng bet teihn dat munter rup, Un de lütt Dern paßt hellisch up; Denn künn se dat ohn antostöten, Let ik se de Rosinen eten. 27 Een'n Dag kem mit een'n Korw vull Eier De Dern noh d' School und säd: „Herr Geier, Wenn Se werr'r Rekenstun mi geben, Denn müchten S' doch de Eier nehmen Un de Rosinen to de Stollen Un to den Koken doch behollen. „Grüß nur die Mutter, Kind," säd ik „Und nimm die Eier mit zurück. Sag' ihr, daß meine Hühner fleißig legen, Und daß die Mutter der Rosinen wegen Nicht sorgen möcht, ich hätt' noch viel zu liegen, Und würd'n sie all, so könnte mehr ich kriegen. Doch wollen wir, mein Kindchen, einmal sehen, Ob's Rechnen mit den Eiern auch wird gehen. Ich leg drei Eier hin. Nun sage du, Wieviel es sind, wenn ich leg zwei dazu." De Dern, de lacht un öwerleggt Un kickt mi fründlich an und seggt: „Herr Geier, ik mücht Se wat segg’n. Se könn n jo gor keen Eier legg'n!" 28 10. Wo Korl Ganzel in een Minut dree mol Prügel kriggt. In Potlitz föhrt vör d' Schoolhusdör Eenmool een Eselsfuhrwerk vör. Poor Schooljungs güng'n an'n Esel ran Un füngen em to necken an. Doch as de Esel hinn'n slög ut, Da kneepen all de Bengels ut. De Kutscher, de löp hinnerdrin, Holt öwerst keenen davon in. Korl Ganzel blew bi'n Wogen stohn, Weil he den Langohr niks har dohn. De Kutscher öwerst in sien'n Bos Löp up den lütten Jungen los, Un haupt em rietsch, ratsch, rietsch! Dree öwern Puckel mit de Pietsch. „Töf, Bengel," röp he, „daran ruk! Nu kneep Korl Ganzel hellisch ut, Un löp den Kanter gegen 'n Buk, De gror kem ut sien Wohnstuw rut. De Kanter öwerst nich to fuhl, De haut den Bengel gegen d' Mul. 29 Da hult de Jung, so dull he künn Un löp in siene Schoolstuw rin. Hier wär de Paster Dienemann. De kek den Jung'n mitleidig an Und säd: „Was ist dir, lieber Sohn? Was that man dir heut morgen schon? „Herr Kanter," röp he, „het mi slon; Ik hew den Esel gor niks dohn. Da öwerst, o, wo güng dat fix, Kreg he ton dritten Mol sien Wichs. 11. Een Hosenbroden. Mol seten Amtmanns in ehr Etenstuw Bi d' Frühstück. Se, de Fru, pult an een Duw, Un he har'n Hosenbroden vör. „Ei Wedder!“ säd he, „Mienchen, is de mör Un het sonn schön'n pikanten Nebenduft!- Sühst Du, hew ik nich recht? Ik hew doch immer seggt: Een Hos mütt hang'n dree Wochen an de Luft, Een Viertelstun mütt rin he in de Pann. Kümmt denn een beten söten Rohm noch ran; Denn, Mienchen, denn giwwt dat een Eten, Da kann sich eener dod drin freten! Doch sowat is blot för de Kenner. 30 „Und diese Kenner seid ihr Männer!“ Säd lachend dunn sien Fru. „Uns Frauen laßt in Ruh Mit solchem Fleisch; mir wird schon schlimm und weh, Wenn ich Dich diesen Hasen essen seh." „God'n Morg'n, Herr Amtmann!“ so röp rin Een Minsch dörch d' Fenster; nichts zu machen In Hasenfell'n un alte Sachen? „Ah, Itzig, kom'n Se doch geswin Mol rin. Wi hemm'n hier'n Hosenbroden, De is ganz wunnerschön geroden. Dat let he sich nicht tweemol seggen; Up d' Dehl ded he sien Pack henleggen Un kem dunn rin un sett sich ran An'n Disch. De Amtmann leggt em up, So völ, as up den Teller blot güng rup, Un Itzig füng to snieden an. Doch as sien Näs den Broden näger kem, He een bedenklich sursöt Mien annehm. „Wat snüffeln Se? De Hos, de is doch schön? Un Se hemm'n gror de beiden Vörderbeen.“ „Ei ja! der Hase ist bereitet fein, So schene braun un knusprig is des Vieh; Jedoch, Frau Amtmännchen, verßeihen Sie, Das Viehchen muß in was getreten sein. 31 12. De Sprok dörch de Blom. Daglöhner Krischen Schill To Schmarsow wär so still Un drömrig,!) as wenn he Nich tellen künn bit dree. Doch wenn he mol noh d' Stadt rin güng, Drünk he sich eenen an un füng Mit jedwermann To zanken an; Un mokt he’t denn een beten dull, So hauten s’em den Puckel vull. Denn har he keen Wort mehr to reden Un wär mit alle Welt tofreden. So recht tofreden kem he mol Ut d'Stadt, den Weg noh Schmarsow dol; He fläut un süng Un danzt und sprüng. Da kem sien Herr; de röp em to: „Na, Krischon, büst jo hüt so froh! Se hemmen Di woll in de Stadt Mol werrer düchtig unner hat? „O ne!" Säd he. 1) träumerisch. 32 „Na, na! Passeert mütt doch wat sin, Süs kömst noh Hus nich so geswin. „Ik wär mit Jochen un de ännern all Geg’n Obend up den Krempenstäwelball; Da gew’n se dörch de Blom mi to verstohn, Dat ik to rechter Tied noh Hus sull gohn. „So! dörch de Blom hemm s'noh Di leggt, Dat Du sast gohn? Wat hemm s'denn seggt? „O, seggt hemm s'niks, ne, nich een beten; Se hemm’n mi blot de Trepp rawsmeeten!“ 13 Twee Pirower. De Englänner het een'n Sparr'n, De Franzos mokt sich to'n Narr'n De Berliner het een grot Mul, De Pirower, de is mulful. Ens föhrt de Vullbur Krischon Schmok Mit sienen Nower Hanner Klok Noh d' Stadt. Se har'n de Hän'n sich drückt, Har'n beten an de Mützen rückt Un wären stegen in d'Kalesch. Tanzvergnügen der Arbeiter 33 As se nu kemen ran noch Bresch, Wo een Slag Weiten wär so seh'n, Säd Schmok To Klok: „De Weiten, de steiht schön! Bur Klok kickt sich den Weiten an, Un Schmok, de tippt de Pärd bet an, Un beid, de föhr'n so sachten fort, Doch keener seggt een Wort. Singt wo een Lerch sich in de Höcht, Kickt jedwer noh un jedwer söcht, Un beid, de föhr'n so sachten fort, Un keener seggt een Wort. Löppt mol een Hosen öwern Weg, So kiken s' noh, bet he is weg. Un beid, de föhr'n so sachten fort, Un keener seggt een Wort. Een Handwerksbursch kem bi se ran An'n Wog'n, sprök üm een Gaw se an. Un beid, de föhr'n so sachten fort, Un keener seggt een Wort. Doch as se kom'n noh Perl’berg ran, Wo'n schönen Weitenslag füng an, Seggt Klok To Schmok: „De ok!" 34 14. Dat Rieten. De Amtmann Lüb kreg mol dat Rieten So dull, dat he nich gror künn stohn, Dat he de Tähn tosamm'n müßt bieten, Un dat he in sien Bedd müßt gohn. He winselt un he sakereert. Un as sien Fru em schimpen hört, Kem ut de Kök se ilig an Un säd: „Was ist Dir, lieber Mann? „„O,"" stöhnt he, „„o, dat ritt so sehr, Ritt up un dol un krüz un quer, Ik künn vör Schmerzen dod mi schrei'n!““ Sien Fru kek em recht trurig an Un säd: „Ich schicke den Johann Nach Putlitz zu dem Doktor rein!" „„Wat sall denn de? De kann niks moken. Dat ritt in d' Fleesch, ritt in de Knoken; Da kann keen Dokter rinner kiken, Mi kann blot helpen beten Strieken!““ „Wenn dadurch Deine Schmerzen weichen, Will ich Dich, Männchen, gerne streichen. Wo sitzt der Schmerz: „„Dat ritt in d' Been Von boben dol bet in de Teh'n." 35 Fru Amtmann’n riwwt nu up un dol, Sien Winseln öwerst bliwwt egol. Dunn smert dat Been mit Oel se in; He schreit un seggt: „„Lot dat män sin, So helpt dat nich! so helpt dat nich! 4 Dat ritt un ritt ganz fürchterlich. Dunn holt se fix poor Watten rin Un packt dat Been vörsichtig in. „So," säd se, „so, Du lieber Mann, Fängt's Bein sich zu erwärmen an, Dann werd'n die Schmerzen gleich vergeh'n!“ „„Wo kann denn sowat blot gescheh'n? Du riwwst un riwwst dat linke Been Un packst dat in bet an de Teh'n, Un rieten deiht't in d' rechte Been."" 15. Dat Tähnuttrecken. De Schmedd to Porep stünn eenmol Vör d' Döhr. He seeg, wo d’ Dörp kem dol Sien Fründ, de Scheperl) Krischon Rump, De güng ohn Schoop, ohn Knüttelstrump2) Schäfer. 2) Strickstrumpf. 36 So har de Schmedd em nich ens seh'n. „Na Krischon, wat is denn gescheh'n? Du wist Di hüt woll sülwsten weiden?" „„Ach, Varrer, ik hew völ to leiden; Ik will noh d' Stadt, to Dokter Franken.““ „Hemm'n Ii to Hus denn eenen Kranken?" „„Dat nich, ik sülwst hew grote Plog, Ik hew so dulle Tähnwehdoog.1 Dat knackt in'n Kopp, un eh'n sich deiht verwohr'n, Denn knackt un brummt dat in de Ohr'n. Ik holl dat so nich länger ut.“ „Bedenk Di, Krischon! Wat Du deihst Bedenk, eh Du noh Potlitz geihst! Du wist een'n halwen Dag anwend'n? Wist Geld för Diene Tähn verschwend'n? „Lot dat Geschnatter! „„Ik holl't nich ut! Du hest een Wiew, büst drecmol Vadder Un wetst nich werer in noch ut Den Tähn, den treck Di sülwsten rut! De Scheper sperrt sien Mul wied up Un treckt sien Oogenbrunen rup Weg öwer d' Stirn bet an de Hoor. Zahnschmerzen. 37 „„Jo, Varrer, jo! is alles wohr! Doch segg mi blot, wo fang ik't an, 4 Ik kom jo an dat Best nich ran: „Na Krischon, wies mi mol den Tähn, Ik mütt em mi doch mol beseh'n!" „„Hier sitt he, hier, ganz hinn'n in d' Mul.““ „Jo, de mütt rut, de is jo fuhl, De steckt süs all de ännern an. De Schmedd treckt an de Schmäd em ran Un holt dunn ut de Hosentasch Een'n dree Foot langen Band un rasch Bind't he an'n kranken Tähn een En von'n Band, Dat änner En bind't he an'n Nogel in de Wand. „So, Scheper, een Minut holl ut, De Tähn treckt ganz alleen sich rut, Ik bruk Di blot mol wat to wiesen!" He holt ut d' Schmäd een gläunig Isen Un fuhrwerkt damit unsen Scheper Gror unner d' Näs. „„Den Düwel ok!"" so röp er, Un mit een'n groten Bogensatz Sprüng wied he weg von sienen Platz. „Na, Krischon, is Di wat gescheh'n? Kik, an den Band, da hangt Dien Tähn!“ - 38 16. He un se. De lewe Sünn wär ünnergohn, De Vullmoon kem von Osten her Un güng dörch d' dichte Stärenmeer Bedächtig sien bekannte Bohn. De Blärer rög'n sich nich in'n Boom, Still sünd de Vögel, lütt un grot, Schoop, Pärd un Köh, de ligg'n as dod, De Minschen ligg'n in'n deepen Drom.1) Doch een Minsch wär, de Ruh nich fünn, He söcht in Wald un Feld ümher, He wüßt nich, wo se blewen wär, Se, de sien alles wär, sien Sünn. Wo härmt he un wo grämt he sich! „Kumm her, kumm her!“ fleht lud un sacht He trurig rinner in de Nacht. As Antwort kem dat Echo t'rügg. He kek noh'n Moon: „Wat lachst denn du So dörch de Wulk? Du weetst gewiß, Du weetst gewiß, wo se jitzt is; So wies se mi un schaff mi Ruh." Traum. 39 De Moon, de schöw de Wulk geswin An d' Sied un säd. „Da geiht se jo! Da geiht se jo! Goh ehr doch noh!" He güng er noh un holt se in. He kek se gor to fründlich an, Leggt üm den Hals ehr sienen Arm Un drückt se, ach, so lew un warm, Und se drängt dicht an em sich ran. Se treckt em ilig mit sich fort In d' Gras. Dunn sett se sich an d' Er, Un wär so glücklich neben ehr, Un säd ehr männig sötes Wort. Den Moon, den deckt de Oogen to Een Wulk, de Nachtigall, de slög So söt, un lang de Tön se tög, Un he un se, de wär’n so froh. De Nachtigall sweeg') werrer still: De Moon steg ümmer höger2) rup, Un he un se, de stün'n beid up Un güng'n noh Hus un harn’t se hill.3) schwieg. 2) höher. 3) eilig. 40 Se kemen glücklich an. Wo froh Wär he! Weg wär all Angst un Weh. Wer wär denn he? un wer wär se? He wär Johann un se sien Koh. 17. Wo Fritz sien Geld herkriggt. Fritz har den Hof von Vaddern kreg'n, Un mit den Hof ok Vadders Segen; Un wat een Vadderssegen deiht, In d' Bibelbook to lesen steiht. Fritz baut een Wohnhus, hellisch fien, Baut Ställ för Schoop un för de Swin; He löt de Wischen all planeer'n, Den Acker hier un da drängneer'n, Plant Plum= un Beer= un Appelböm Un mokt de Upfohrt breed un schön. Sien Mudder kek dat still mit an; Se dacht an ehren selig'n Mann, Wo sporsom de doch wesen wär, Un Fritz smeet mit dat Geld ümher. Se sorgt un bangt un weent sich satt, So männigmol wär d' Schött ganz natt. Ens röp se Fritzen bi sich ran. 41 Lew Jung, säd se, „segg mi blot an, Segg mi üm alles in de Welt, Wo kriggst Du her dat völe Geld?“ „„Ut d' Tasch, lew Mudder! Werd’t da knapp, Denn krig ik werrer wat ut d' Schapp. 18’ Inspekter Kappenstut. In Potlitz höl'n de Vörnehm'n mol Een'n Ball aw in Korl Lodwigs Sool. Da wären all de groten Lichter: De Burgemeister un de Richter, De Preesters, Dokters, de Katteeker, So nennten se da den Aptheker Un uterdem poor junge Flitzer. Von'n Land'n wär'n da de Godsbesitzer, Inspekters un Kan'doten, Sich mol ens lostoloten. Dis Ball, de wär doch mol een Ball. Bi gode Stimmung wär'n se all. De Jungen danzten in den Sool; Wo flög'n s' un rutschten s’up un dol! De Ollen wär'n in d’Stuw daneben; 42 Da löt de Een den Annern leben. Doch har keen Minsch sien Snut 1) vörut So, as Inspekter Kappenstut. De wär een snurrig Exemplor. Olt wär he gegen drittig Johr, Un doch sprök he so läsig Un wär dabi so däsig, As lewt he al in d' Ollendeel Un wär bi em nich alles heel. Hüt öwerst sprüng de Minsch ümher, As wenn he noch een Schooljung wär, Drünk Rotspon, siene lewste Kost, Un süng dato ut vulle Bost. Ok kreg up d' Reden he een'n Gieper, Sett up de Näs sich sienen Knieper Un leggt dunn los: „Zum Donnerwetter Komm'n Sie ens ran, Ihr Klütenpedder!“ Heut is es hier brumbarischö) fein; Denn wir sind unter uns allein, Wir und der Meister von die Stadt, Un jeder, der was inzubrocken hat Un zu die noble Welt gehört. Schnauze - Mund. matt und langsam dumm ) Laudwirte. 5) sehr. 43 Das is ein'n Wispel Weiten wert. Heut wird ganz Potlitz auf uns seh'n, Un wat bi uns hier wird gescheh'n, In unsen Kreis, so fein gewählt, Wird morgen öwerall verzählt. Wer heut nich nobel sich upführt Der is for alle Zeit blamiert! Das schreibt Euch alle hinters Ohr; Ich sprech es Euch noch einmal vor: Wer heut nich nobel sich upführt Der is vor alle Zeit blamiert! Ja, nobel willen wir uns zeigen! Der Ladwig soll in'n Keller steigen Un einen Arm voll Wittköpp') bringen; Ein Dutzend willen wir schon zwingen. Wir Männer so von Rang und Stand, Wir saufen nich so allerhand." Korl Lodwig, de spitzt gliek de Ohren, Un eh sich een dat ded verwohren, Bröcht he al den Schampanger an. Nu öwerst drängten s'all sich ran Un drünken los, as har'n se Woter. Gliek hinnerher kem an de Koter; Un Kappenstut, de let sich foten Von eenen utgewassen Open. Champaguer. 44 As he den Open merken ded, Dacht he: „Du geihst, sis is't to späd!" He nehm den Hot un güng de Treppen raw, Un vör de Döhr bögt gliek noh links he aw. Wo wär he möd, wo wacklig wär sien Gang; Doch föhlt he glücklich sich de Hüser lang. Un as he is vör Miesens Döhr, Da kümmt em dat mit ens so vör, As müßt da woll sien Wöhnung sin, Un he, ohn lang to sinnen rin. Tofällig wär hüt Mies nich in. He set bi d' Kortenspöl deep rin Un wull sien Geld vör d'Slopengohn Gern werrer hemm'n. Sien Fru let stohn De Husdöhr un de Stuw'ndöhr up Un steg noh ehren Wiemen rup Un dacht: „Mien Mann findt woll to Bedd!“ Dat wär von ehr sowied ganz nett; Doch bröcht de open Stuwendöhr Uns Kappenstuten grot Malör. Denn he föhlt noh de Stuw sich rin. „Gottlob, daß ich zu Hause bin! De Fru, de snarkt so lud in d' Bedd, As snarkten twee da in de Wedd, Doch Kappenstut merkt niks von ehr; He dacht, dat dat sien Sultan wär. 45 He güng in'n Düstern rüm Un pedd't in'n Spucknapp rin Un stolpert öwer'n Stäwelknecht Un stött de Slopschoh an, De Miesensch vör dat Bedd har bröcht Vör ehren lewen Mann. „Aha, die Schuh! ja, dat is gut!" Gliek treckt he sich de Stäwel ut, Un föhlt noh d' Bedd sich ran. He grep nu up dat Deckbedd rüm Un stött de Miesen unner d' Kinn, So dull, dat se upschreit un röppt: „Wer is denn da? Büst du dat, Mann? Uns Kappenstut springt t'rügg un löppt An'n Disch, denn an en Glasschapp ran, Un arbeit't in de Ruten rin. Nu lärmt se los: „Hier breken s'in! Mariek, Mariek! Hol mienen Mann! Nu geiht he al an d' Geldschapp ran! Lot't mi doch blot dat Leben, Ik will uns Geld jo geben? As he hört, dat dat Wiew so schreit, Da kem mit ens em in den Sinn, Dat künn hier nich sien Wöhnung sin, He har sien Lewdag noch nich freit. He wüßt nu werer in noch ut, Wo gern wär ut dat Hus he rut; 46 Doch kinn he gor nich sich besinn'n, Wo he de Stuwendöhr süll finn'n. Vör Angst sprüng he ut d' Fenster rut Un kneep dunn as een Spitzbow ut. Nu wohnt bi Miesen boben in Een Schostermeister, de noch wokt; De hört de Lärm, den Miesensch mokt, Un springt ut d' Bedd, in d' Büxen rin, Löppt dol de Trepp un ut de Döhr Un hinner Kappenstuten her. As de den Schoster kreg to seh'n Mit siene lang Heinotterbeen,1) Da smeet he von de Föt de Schoh. „Dat löppt sich", dacht he, „beter so! De Kerl, de sall mi doch nich foten, Ik derf mi ok nich kennen loten. He löp nu, wat he lopen künn; Doch holt de Schoster em bald in, Kreg hinn'n em fot't an sienen Frack Un swenkt em düchtig poor in d' Jack, Un dunn röp he, so lud he künn: „Een Deew, een Deew! Komt doch geswin! Komt doch mit Licht, mit een Latern!“ Dat durt nich lang, da kemen Herrn In'n swarten Frack, mit witte Binn, Un fiene Domen hinnerdrin. ) Storchbeine. 47 De kemen von den Ball torügg Un haren poor Latern'n bi sich. As se den Schoster hörten ropen, Da kem'n se ilig angelogen, To hören un to seh'n, Wat da woll würr gescheh'n. Se seegten da een seltsom Bild: De Schoster, lang, halwnokt un wild, Har Kappenstuten packt in d' Gnick. De wend't von d'Er nich eenen Blick, Un würr vör Schoom bald blaß, bald rod, He stünn in'n Frack, ohn' Schoh, ohn' Hot. „Jä" säd de Schoster, „will Se segg'n, Ik will den Kerl in d' Locki) rin brengen; De het bi Mudder Miesen stohlen!“ "röp in Wut „„Was Dunn Kappenstut, „„Ihn soll der Teufel holen, Wenn er es nur noch einmal wagt HU Un solche stinkend Lügen sagt Togliek reet he in sienen Bos Mit Macht sich von den Schoster los. Un as he säd, wo’t em wär gohn, Dat Unrecht he har keenen dohn, Dat he de alle Fru in d' Bedd Blot beten an dat Kinn har stött; Gefängnis. 48 Na, da brök los een dull Geschrei Un folgen ded völ Fopperei. As sich de Lärm har leggt, röp een: „West still! Un hört, wat unsen Fründ ik seggen will. Wetst Du woll noch, lew Kappenstut, As Du hüt harst sonn grote Snut, Wat Du uns an dat Herz hest leggt? Tweemool hest Du to uns dit seggt: Wer heut nich nobel sich upführt, Der is for alle Zeit blamiert. Wer is blameert, lew Kappenstut? Du müßt hüt noch ut Potlitz rut!“ 19. Een billig Döp. „God'n Dag, Herr Paster!“ säd de Krull'n, „Ik hew von Se een’n Zettel kreg'n, Dat Se mi gern mol spreken wull’n. Mien Mann, de meint, dat wär vonweg'n Uns Lüttst. „„Ja Krull'n, so ist es auch! Es war bisher im Dorfe Brauch, Bei Arm und Reich, Ein Kindchen gleich Im ersten Monat seines Lebens Zur Tauf zu tragen; doch vergebens Wart' ich nun schon ein halbes Jahr, 49 - Daß Sie Ihr Kind Gott bringen dar. Was soll ich, Krullen, davon denken?“ „Ik will Se reinen Wien inschenken: Wenn Moses un Propheten fehlen, Wat sal'k') da dohn? Kann doch nich stehlen! So as uns Färken?) sünd verköft, Denn werd de Dern ok glieksten döft. Dat öwerst geiht män nich so fix Upstunss), da gelt dat Veeh doch niks." „„Ja, liebe Krull’n, ich weiß, Das Vieh hat keinen Preis. Jetzt dürfen Sie kein Stück verkaufen. Ich will das Kind umsonst gern taufen Sie brauchen nur bei mir zu hacken Paar Tage und Kartoffeln racken.“" „Ne," säd de Krull'n, „dat mach'k nich dohn, Bün noch nich ens up Daglohn gohn, Kann ok de Lüttt) noch nich entwöhnen5 Mütt Färken un de Kinner hödens), De eigen Wirtschaft geiht doch vör. Un damit güng se ut de Döhr. soll ich. junge Schweine. 3) zur Stunde jetzt. 4) das kleine Kind. ihm die mütterliche Nahrung entziehen. ) hüten. 50 Un buten füng se an to ror’n. De Preester kratzt sich achter d' Ohr'n, Löp in sien Stuwen hen un her Un smökt'), as wenn he'n Schosteen wär, Dacht, dat in'n ganzen Ort De Krullen Wort för Wort Nu würr vertell'n, Un de Gemein up em würr schell'n. Da kloppt wat an de Stuwendöhr Un Krull'n kümmt rin. „Ik kom werr'r her, Herr Paster, ik mücht sülwsten gern Bald döpen loten uns lütt Dern. Un denn Hier is dat Geld!“ Leggt eenen Louisd'or se hen, So mit een richtig Mien, So vörnehm un so fien, As har se Mudder Krull Davon den Büdel vull. De Preester kek dat Geld sich an, De Preester kek de Krullen an. „Von'n Juden hew’k. As ik kem rut Ut d' Pfarrhus, güng da gror een Jud. Ik weent und he kem bi mi ran, Kek mi so recht mitleidig an Un säd. „Was ist denn, liebe Frau? Un ik, ik säd em ganz genau, Wat Se hemm’n seggt, wat ik hew seggt. 1) raucht. 51 He steiht un sinnt un öwerleggt, Langt in de Tasch un höllt In d' Hand dit blank Stück Geld. „Das tragen Sie dem Pastor rein“ Säd he, „er wird zufrieden sein Und wird Ihr liebes Kindchen taufen, Ohn' daß ein Schweinchen Sie verkaufen. Und was Sie kriegen wieder raus, Das bring'n Sie mir, ich wart' vors Haus.“ „„Ein Jude war es, sagten Sie? Ich kann die Sache nicht recht fassen! Ein Jud' wird einen Christen nie Auf seine Kosten taufen lassen. Doch einerlei, ob Christ, ob Jud'! Wer hier auf Erden Edles thut, Den wird auf allen Lebenswegen Begleiten Gottes reicher Segen. Und hier, Frau Krullen, ist das Geld, Das Sie zurück erhalten. Frau Pastern wird, wenn's Gott gefällt, Das Kind zur Taufe halten.““ De Krull'n, de güng nu werrer aw; Un vör de Döhr, Da lurt up ehr De Jud un nehm dat Geld ehr aw. He lacht un seggt: „Ja, liebe Frau, Der Jude Weil ist immer schlau! Ich hab geholfen nicht bloß Zweien, 52 Ich hab genützet heut uns Dreien. Sie werden krieg'n getauft Ihr Kind, Der Pastor hat sein Geld im Spind, Und ich - ich hab'a fein Geschäft gemacht: Mein falscher Louisd'or is angebracht!“ 20. Fritzer Bäsig to Potlitz. De Fru von eenen Börgersmann To Potlitz har de Hosen an, Un drückt ehr spitz Pantüffelhacken Den armen Mann deep in den Nacken. Ik döpl) den Börger „Fritzer Bäsig." Dat Fritzer wär een beten däsig, Künn'n up den ersten Blick al sehn; Ik mein nich, an de korten Been, De ümmer beten inwärts güng'n, Nich an den korten Hals, den breeden Rüng'n; Man künn dat sehn an sien Gesicht. Uns Herrgott het dat so inricht, Dat up d' Gesicht to lesen steiht, Wat in den Brägen vör sich geiht, Un ob dat lütt Herz slogen deiht Vör Wehmoot orer Heiterkeit. taufe nenne ihn. 53 Bi em, un dat wär sien Malör, Güng in den Kopp, in d'Herz, niks vör; Un darüm wär ok sien Gesicht so sehr Von Utdruck leer, as wenn't von Surdeeg wär. Oll Bäsigsch wär dat licht gelungen, För Fritzer, ehren lewen Jungen, Een Fru in d' Hus to breng'n. Fritz har een vulle Börgerstell, Un noh een vulle Börgerstell Sich Bur= un Börgerdöchter dreng'n. God Brodstell nehm'n de Mäkens alltohop; Sonn Mann, as Fritz, den nehmen s' mit in'n Koop. De junge Fru wär’n munter Ding. Dat Mulwerk, o, wo flög dat flink! Un wenn se güng, so smeet s' de Been, Dat wär een Lust mit antoseh'n. Rein höl se Stuw un Kök un Stall, Un Ordnung schafft se öwerall; Se forert Höhner, Swin un Koh, Doch schimpen ded se ümmerto. Wo se ok is, se resonneert Dat ganze Hus se kummandeert. De meiste Schimp ehr Fritzer kreg; De güng denn an de Sied un schweg. Ok männigmol ded still he beden: „Lew Herrgott, mok se werr'r tofreden; 54 Ik will ok all's genau so moken, As se mi seggt, dat ik't sall moken!" Een'n Dag in'n Sommer kem Mariek To Fritz in d’Stuw. „Du, wie will'n gliek, Säd se, „noh unsen Gorden gohn; Hier nimm den Gräwer un bliew stohn So lang, bet ik we- r'r rinner kom; Ik nehm blot von de Melk den Rohm.“ As Fritz nu stünn an d' Spindenkant Mit sienen Gräwer in de Hand, Göt in de Kök dat junge Wiew Sich een Satt Melk up ehren Liew. Se treckt dunn änner Tüch sich an Un steckt dat melkig in de Wann. Un as se damit färig wär, Was woll een halwe Stunn vergohn. Dat Fritz noch in de Stuw künn stohn, Dat dacht se nu un nimmermehr. Se güng noh'n Gord'n; doch Fritz wär nich to sehn. „Wat is, dacht se, „woll mit den Kerl geschehn? He werd woll werrer snacken; Na töw, Du kannst die packen!" Se füng den Kohl to planten an, Un dacht dabi, dat hüt ehr Mann Ton ersten Mol dat har riskeert, Dat he sien Fru nich har pareert. 55 As se poor Stund'n har plant un hackt, Da kreg mit ens de Angst se packt; Se löp, so ilig se män künn, Noh Hus. As se in d' Stuw kem rin, Stünn Fritzer an de Spindenkant Mit sienen Gräwer in de Hand. „Wat?" röp se, „wat? Hier find ik Di? Un ik, ik quäl un ängstig mi! Ne, so een Kerl, bliwwt fast hier stohn, Lött mi alleen noh'n Gorden gohn. Dat mi dat nich kümmt werrer vör!" „Mariek, säd he, wes god un hör: Wat soll ik denn noch wierer dohn, As wenn ik doch, wat ik sall, dohn? Ut dis Geschicht is völ to leern,1) För d' Leben völ to profeteern. Män mütt de Lehr'n to finden weeten; De een mag ungefähr so heeten: „Büist däsig du, Wist leb'n in Ruh, So nimm du di een Fru, De däsig is as du! lernen. 56 21. Meister Pölk. De Bummeltoch höl an. Flink schöwen se noch ran Een'n Wogen, ganz vull Swien, De wären Pölken sien. Da nu de Swien sich öfters nich verdrogen, Har Meister Pölk sien'n Platz bi d' Swien in'n Wogen. He löp noch ganz geswin In d' Hus „Für Herren“ rin. Mit ens fängt dat to lüden an; Polk kümmt werr'r rut, löppt, wat he kann, Un knöpt dabi noch an sien Büx. „He!" röp de Schaffner, „rin hier fix „„Ne Schaffner, ik föhr nich so fien, A „„Ik g’hör jo to de Swien. 22. Pölk un Stölk. Een'n Sünndag, as de Kirch ut wär, Güng Meister Fritzer Pölk to Beer, Un ohn mol „goden Dag!" to segg'n, Füng he an, hellisch lostolegg'n, To schimpen, dat keen Globen wär, Un dat det Kirch wär ümmer leer. He, säd he, gön all Sünndoog hen, 57 - Un oft tweemol, un wenn Dat Wärerl) noch so schlecht. Uns Herrgott seg'nt em ok daför, Dat he sonn frommen Minschen wär; He har al schön wat vör sich bröcht. „Jo, säd dunn Stölk, een von de Gäst, „Dat is mien Lewdag in de Welt so west, Dat de, de stehlen un bedregen deiht, Völ mehr as de tosammen sleit, De sich bedregen lött. Un denn, Herr Pölk, denn het Dat sien Bewandnis mit dat Kirchengohn. Ik kenn een'n Kerl, de geiht, Gott rein ton Hohn, Mit eenen groten Packen Von Sünnen!) up den Nacken All Sünndoog, de Gott moken deiht, Noh d' Kirch. Un unner d' Predigt steiht De Minsch da up sien Chor un kickt ümher, As wenn he'n Engel twischen Sünners wär. Un wenn he ut de Kirch kümmt rut, Schimpt de Hallunk de Börger ut, Wo se so gottlos künnen sin Un in de Kirch nich gohen rin. ) das Wetter. 2) Sünden. 58 „„Hallunk, Herr Stölk, Bün ik?"" röp Pölk. „„Ik will Se krig'n, Ik hew hier Tügen!" Se könn'n," säd Stölk, „geg'n mi niks moken; Ik hew in'n allgemeinen sproken. Un denn all öwerall, wo Minschen wassen, Höllt so dat jedwermann: De Schoh, de em nich passen, De treckt he sich nich an. „„Nu gror," so röp Pölk, „„nu klog ik Se an, Mi passen de Schoh un ik treck se mi an! 23. Fritzer Pölk in Berlin. As ik mol wär in Mäkelborg=Swerin, Lest ik an eenen groten Slächterloden Süll dat woll Fritzer sin?" Den Nomen „Pölk. Dacht ik, „du geihst mol rin; wat kann dat schoden?“ „Ton Dunner!“ röp he, „sünd Se Se?" „„Dat kann woll sin, dat ik ik bin!"" Säd ik. „Denn kom'n Se doch bet rin In d' Stuw, gew’n S' mi de Ehr!“ säd he. 59 Ik güng mit rin, un he füng an: „Wo freu ik mi, dat ik den Mann, De mienen Vadder so het ehrt, As he in Wirklichkeit wär wert, Mol werrer seh un danken kann. Se hemmen up den ollen Mann Een gor to hübsch Gedicht mol schrewen. O, dat Gedicht, dat wär sien Leben. Fritz, kik mol her, het oft he seggt Un siene Finger up dat Book denn leggt, De Meister Pölk, de hier steiht in, Bün ik; dat kann keen änner sin. De Mann, de dit het nerrer schrewen, De het mi ehrt för d' ganze Leben. Un unner Thronen säd he mol: Ik kik von'n Himmel up Di dol; Fritz, holl Di ümmer so up Erden, Dat ok von Di wat druckt kann werden!“ „Na Meister," säd ik, „töw'n S'een beten, Kom ik noh Hus, will ik von Se wat schriewen, Wenn ichtens möglich, sall sich dat ok riemen; Ik werr dat sicher nich vergeten. Nu bün’k to Hus un schriw nu dol, Wat Fritzen wär passeert eenmol. Fritz Pölk, de handelt as sien Oll mit Swin. Ens wär he in Geschäften in Berlin, 60 Un de Geschäften slögen in. He dacht bi sich: „Hüt kannst du't wogen Un gohn mol noh d' Komedig rin, Hüt kann dien Büdel wat verdrogen. Geg’n Obend güng he aw, un noh'n kort Tied Dröp he een'n Schutzmann an. „Se, röp he, „mien lew Mann, Dat is von hier ut woll noch wied Bet noh d' Komedienhns, bet noh dat fienst? Se wesen woll so god un breng'n mi ran, Dat kümmt mi up een Drinkgeld ok nich an!“ „„Das geht nicht, Lieber, ich hab' Dienst!“" Säd de. „„Geh'n Sie nur immer grade aus, Da hinten rechts ist schon das Opernhaus. Pölk güng un fünn sich t'recht, Kem an de Kaß un seggt: sehen!" „Ik mücht gern de Komedig „„Sie wünschen einen Platz zum Stehen?““ „Ik will een'n Platz, dicht bi un fien, Ik hew hüt Glück hat mit de Swin! Wat’t kost, is gliek!" - He kreg dunn sien Billet, Un durt nich lang, set Pölk dritt Bank Parquet, Dicht vör de Bühn, un gliek Füng' s' an mit de Musik. Pölk dacht: „De spöl'n sowied ganz schön, 61 Doch beten trurig, un se nölen So dull. Wenn uns Muskanten spölen, Tuckt eenen gliek dat in de Been. Noh'n Wiel rutscht Fritzer hen un her, Rückt dicht an siene linke Nowersch ran, De een recht fründlich Mäken wär Un säd: „Geiht de Komedig nich bald an? "" säd de, „„ist gleich aus." „„Die Ouvertur So wär dat ok. Dunn kem een grot Applaus. De Vörhang, de verswünn, Un up de Bühn, da stünn Een Mannsperson, de süng, Un wär he still, denn füng In'n Wald, ganz in de Fern To singen an een Dern; Un denn süng werrer he, Un denn süng werrer se, Un denn süng s' ok togliek. Uns Fritz Rutscht hen un her up sienen Sitz, Bögt dicht sich an dat Mäken ran, Leggt driest sien Hand up ehren bloten Nacken Un sienen Bort dicht an de fienen Backen Un frög: „Geiht de Komedig noch nich an?“ Dat Frölen dreiht in'n Ruck sich üm, Kek Pölken in sien breed Gesicht Un säd: „„Berühren Sie mich nicht!“" 62 „Na," antwort Pölk, „is dat denn slimm, Wenn ik Se beten striepen doh? „Still, still!" so röpen s' Pölken to Von vörn, von hinnen un von d' Sied. „Wat will'n Ii?" schreit he, „hew ik wat verbroken? De sall'n doch endlich mol Komedig moken! De Lüd, de lachten, un noh'n kort Tied, As alles werrer ruhig wär, Rutscht Fritzer werrer hen un her. „Ne," dacht he, „ne, dat holl'k nich ut! Dat will'n Komedighus hier sin? Hier go'k wahrhaftig nich werr'r rin! Un lud röp he: „Lot’t mi hier rut!" Dunn drückt he an de Bank Sich unner Schimpen lang; Un as he wär up d' Strot, Güng he mit sich to Rot, Wat nu to moken wär In dat grot Hüsermeer. Mit ens röp em da an een Mann: „God'n Obend, Pölk! Wo kümmst Du, Bengel, her?" „„God’n Obend ok!"" säd Pölk, „„ik simeleer, Wat ik hüt Obend noch fang an. Ik wär hier in d' Komedig gohn; Da füng'n se gor nich an to spölen, Se deden wierer niks as grölen. Wat sall ik bi dat Grölen dohn?" 63 säd Schlächtermeister Niesen, „Kumm Fritz, „Ik will Di een Komedig wiesen, Ik segg Di, Fritz, da spöl'n se schön; Du hest sowat noch nich ens seh'n. Fritz Pölk güng mit. Se gohn un gohn. Mit ens blew Meister Niesen stohn Un röp: „Hier, Fritzer, mütt dat sin. Vör twintig Pennig kem'n se rin. Wat kreg'n se all's to sehn! Wat kreg'n se all's to hör’n! Een Minsch smeet eenen Steen, Den'n änner kum künn bör'nl), So as een'n Ball in d' Höcht. Een änner Minsch, de bröcht Poor Hunden un poor Open, De müßten Kunststück moken. Ok kem'n poor Geigenmeister, De schöten beid kapeister, Un spölten up ehr Vigelin To glieker Tied ganz klor un fin: „In'n Grunewald is Holzauktion Is Holzauktion, is Holzauktion. Fritz freut sich, un he klatscht un lacht. „Ne, säd he, „ne, dat har'k nich dacht, Dat hier sonn schön Komedig wär; Kom ’k noh Berlin, goh’k werrer her. ) heben. 64 In d' Opernhus, dat is mi klor, Da is een grot Bedregerwor. Ik mütt da leggen up dat Bredd Veer Mark un fäftig för'n Billet; Un keen Komedig hemm'n se spölt, Se hemm'n blot fiddelt un bet grölt.. 24. Eh ik nich kom, eh werd niks drut. Vör lange, lange Tied Kem mol de Snierer Mied, De Schoster Bumm un noch twee Mann To Potlitz in de Herberg an. De Snierer wär een frostig Seel, De Schoster har een dröge Kehl, Un de beid Annern haren Döst, Un all Veer meinten, ’t wär dat Best, Mit een Quart Ordinären Sich gründlich to kureeren. Se leten brengen Brod un Schinken Un eenen Buddel vull to drinken, Un leggten sich davör un hauten in, Un göten een Glas noh dat änner rin; Un wär een Bnddel leer So röpen s': „Frischen her 65 - Dat durt nich lang, so wär'n s' fidel. De Snierer süng ut vulle Kehl, Un da sien Stimm bet knarrig wär, Mokt sich de Schoster dröwer her Un seggt: „Uns lustig Zegenbuck, De meckert woll noh'n frischen Sluck! Dit künn de Snierer nich verdrog'n; Flink grep he noh den lütten Wogen, De up den Disch dicht vör em stünn, Un den he god regeeren künn. Wat wär denn dat förn Wogen? Werd männigeener frogen. Striekhölter gewwt to de Tied nich, Un wer de Piep wull anbrenn'n sich, De müßt sich een Stück gläunig Kohlen Rut ut den isern Wogen holen, De ebenso as dat Gedränk To finden wär in jedwer Schänk. Uns Snierer wär een krötig Ding. He schümt vör Wut, un hellisch flink Haut mit den isern Kohlenwogen Den Bumm he twee Toll öwern Krogen Gror gegen'n Kopp, dat't män so knackt, Un Bumm gliek von den Stohl raw sackt. De leg nu da, säd keenen Lud, Un mit sien Leben wär dat ut. 66 Nu schöt't den Snierer in de Knoken. „O Kinner, wat hew ik verbroken?" Röp lud he un grep in sien Hoor. „Wat hew ik mokt? Is't wirklich wohr? Stoh up, lew Bumm! Stoh up! Bumm, kumm! Segg blot een Wort! Segg Zegenbuck! Segg teihnmol to mi Zegenbuck! De Gastwirt, de wär ruterlopen Un har völ Lüd tosammen ropen; De störmten in de Gaststuw rinner. „Wo is de Mörder? Her den Schinner! Den armen Snierer grepen s' sich Un hauten em gottsjämmerlich, Dat he nich gohn Künn un nich stohn. Dunn mokten se mit em sich up Un sleppten em noh’n Borghof rup. Da up den Borghof har sien'n Sitz De Edle Freiherr to Potlitz. De sprök in Stadt un Land dat Recht. He wär woll streng, doch ok gerecht; Ob arm, ob riek, Dat wär em gliek. He nehm den Snierer in d' Verhör, Ok de twee Annern nehm he vör, Un dunn säd he: „Ich weiß genug, - 67 Und dieses ist mein Richterspruch: Hört! Sintemal und alldiweil Der Bösewicht in Wut und Eil Den Bumm mit einem Wagen Zu Tode hat geschlagen: Werd' er, wie ihm gebühret, In jenen Turm geführet, Wo Molche, Ratten, Schlangen, Das Ungetüm empfangen. Und wenn erscheint das Morgenrot Zum zehnten Mal, treff ihn der Tod! Dann soll man mit den dicksten Strängen Ihn an den höchsten Galgen hängen. Dunn föhrten se den Snierer aw; Den Schoster leggten se in d' Graw. Un buten Dohr, an'n Weg ganz dicht, Würr baut een schrecklich Hochgericht. Da, wo jitzt stohn poor hohe Pappeln, Da sull de Snierer dod sich zappeln. De Snierer öwerst sinnt un sinnt, Up wecker Ort he woll gewinnt Sien Freiheit. Fast is Slott un Döhr, Un ok dat Murwerk is nich mör. Doch as för em ton letzten Mol De lewe Sünn so flink güng dol, Packt em de Angst. Mit Macht un Hast Fött he de Döhr. Se set noch fast 68 In d' Mur. Doch as he rüddelt immer mehr, Goh'n bald de Angeln hen un her. He drängt un treckt, werd em woll sur, Doch kriggt de Döhr he ut de Mur. Un as dunn kem de Nacht, Da slek he sich ganz sacht Rut ut de Döhr. Keen Schildwach stünn davör. Nu öwerst kneep de Snierer ut, Un kem ut d' Stadtdohr glücklich rut, Un löp un löp, löp ümmerto Bet endlich he säd seelensfroh: „Nu, Gott sei Dank! Nu is keen Sorg, Hier is de Grenz von Mäkelborg Hier bün ik frei noh ollen Recht!“ Da füng de Dag al an to grauen. „God’n Morgen ok!“ lud eener seggt. He kek un kreg völ Lüd to schauen. „Wo will’n Ii denn to disse Tied Un so geputzt al hen?" frög Mied. „Noh Potlitz! Da hang s' hüt den Snierer!“ So säden se un löpen wierer. Doch Mied röp hinnerher: „Lopt, Kinner, nich so sehr; Ji geiht de Pust jo dabi ut, Eh ik nich kom, eh werd niks d'rut." - 69 25. De Wohlzeddel. De Koopmann Boddermann, de kem eenmol Völ tiediger, as süs he ded, In sien Geschäft. He röp sien Personol To sich in dat Bureau un säd: „Wir machen das Geschäft heut zu! Sie alle können dann in Ruh Als Wähler Ihre Pflicht erfüllen. Sie wählen frei, nach eig'nem Willen. Ob liberal Sie wählen, ob feudal, Das ist dem Hause Boddermann egal. Doch bitte ich, nicht zu vergessen, Wess' Brot Sie, meine Herren, essen! Ich glaube, daß Sie mich verstehen. Sind Sie mit Zetteln nicht versehen, So will ich Ihnen Damit gern dienen. Nu drängten all de Lüd sich ran: De Prokurist, de Kassenmann, Dunn de Verköpers ut den Loden, De Lüd von'n Logerböhn, de Boden; Un jedwer kreg in d' Hand gedrückt Een Blatt, un jedwer dankbor nickt. Blot Peter, wat de Husknecht wär Von Boddermann'n sien'n Vadder her, - 70 De seggt: „Ik hew al eenen, Ik bruk doch wierer keenen. Sehn S' hier, den hew ’k up d' Strot hüt kregen, As ik noh d' Post müßt Kisten dregen. De Herr bögt sich het näger ran Un lest un lärmt dunn Petern an: „Du läßt Dir anschmier'n solchen Bettel! Das ist der allerschlecht'ste Zettel Der heut zur Wahl wird ausgegeben. Du wirst auch diesen Zettel nehmen! Nun steht die Wahl Dir völlig frei. Mir, Peter, ist es einerlei, Ob in die Urn' Du steckst den rechten, Ob in die Urn' Du steckst den schlechten. Und nun, Ihr Herren, auf zum Krieg! Ich freue mich schon auf den Sieg! De Kerls, de wären hellisch froh, Dat se künn'n gohn un dat s' den Dag har'n frei; Se tögen noh ehr Wohlbureau Un wählten all för Boddermanns Partei. Den ännern Dag röp Boddermann Den ollen Husknecht Peter an: „Na, lieber Peter, sage mal, „Wie war's denn gestern bei der Wahl: „„O Herr, ik mütt noch öwer lachen, Wat bi de Wohl passeer’n för Sachen! 71 -- Ik har twee Zeddel doch in d' Tasch. För mi gew ik den rechten, Un Willem Bolten schmert ik rasch Den ännern an, den slechten.“ 26. Klook Marieken. De klook Marieken wohnt in Ruten; Dat is een Dörp un liggt da buten. Bur Swart stünn mit sien Fru Marieken Mol vör de Döhr, un all beid kiken Sich Beckern siene Brandstell an. „Wenn uns dat so malört, Wat Beckern is passeert, Denn sünd wi beid een armen Mann!“ So säd Swart to sien Fru Marieken. Doch de ded em de Backen strieken Un säd: „Lot nich den Kopp so hang'n; Ik weet, wo wi uns Sach anfang'n, Wenn uns dat so as Beckern geiht, Un uns de Blitz in d' Wohnhus sleit. Bur Becker har den Kopp verlor'n, He künn jo wierer niks as ror'n, Keen Stück holt he ut d' Stuw un Komer, Blot mit een Gosflünk, eenen Homer 72 Un eenen ollen Emmerring Kem he hier an up unsen Brink. Un as ik säd: Gevaddersmann, Wär wierer niks to retten? Wo is dat Geld? wo sünd de Bedden? Da kek he mi vertwiefelt an Un röp: Ik bün een armen Mann; Dat Geld, dat Linnen un de Bedden, Dat künn ik alles ganz god retten, Doch dacht ik Esel da nich an. Wi will'n uns vörsehn, lew Krischon, Süs künn't uns ok as Beckern gohn. Wie schriw’n up eenen lütten Zeddel Dat, wat wi hemm'n; dat Geld kümmt boben an, Denn kümmt dat Linnen, denn kom'n Bedden ran, Un raw geiht’t bet ton kleinsten Beddel. Kümmt denn in uns Hus Für mol ut, So gohn wi nich as Becker rut. Wi werd'n denn up den Zeddel kiken Un retten noh de Reeg!" „Marieken, Sad Swart, „de Infall is nich slecht! De Wiewer hemm'n doch ok mol recht! Marieken geiht mit Krischon rin In d' Stuw, un Krischon schriwwt geswin Dat up, wat klook Marieken seggt; Un de, de nimmt dat Bladd un leggt't 73 In d' Eikenschapp bi d' Kaffeebüß Un denkt: Hier finn ik't ganz gewiß. Dat wär in'n Herwst, as mol to Ruten In d' Nacht, so twischen twölf un een De Wächter anfüng, Für to tuten; Denn he har Rook bi Swarten sehn, De ut een Luk ganz bob'n an'n Gebel Hochsteg so as de Morgennebel. He tut so dull, as he män künn. Un ut den Krog, da kem'n geswin De Kröger un sien Gäst anlopen, Un ludhals deden „Für!" se ropen. De Köster, de bi d' Korten seten, Noh Hus to goh'n har ganz vergeten, fix noh'n Glockentorm Löp Un füng an, Für to storm’n. Bi Swarten hauten s' an de Döhr. Mariek wokt up. „Hör, Vadder, hör! Se ropen Für! Dat Für is hier Un Krischon schreit: „Marieken, Für! Bi uns is Für! Hol dat Papier Un ruter wär he ut dat Bedd, Un se wär fortstens em nohsett. „Wo is mien Tüg?" röp se, „Wo is mien Tüg?" röp he. He nehm ehr'n Rock un se sien Büx, 74 Un all beid stegen rinner fix, Un jedwer röp: „Geswin, geswin! Ik kom jo in dat Ding nich rin!" Uns Krischon har den Rock verkehrt, De Gurt wär unn’n, de boben hört; Kum künn he gohn, so eng wär’t unn’n. „Hest Du den Zeddel noch nich funn? „Ne Krischon!" röp s’, „kann nich so fix!" Un knöpt sich hinnen to de Büx. Un üm dat Hus, da löpen s', Un vör dat Fenster röpen s' Noh Swarten un Marieken. De hören nich, de kiken In alle Kasten, alle Spin'n Un können nich den Zeddel finn'n. Dunn slög'n de Lüd de Fenster in, Un stegen in de Stuwen rin, Un nehm'n dat Linnen un de Bedden, Um doch noch wat to retten. Doch Swart, de schimpt: „Lot't mi dat stohn! Dat sall mi woll as Beckern gohn? Dat geiht noh' d' Reeg, so as ik schrewen, Mariek, wo is de Zeddel blewen Mit eenmol schreiten s' buten all, Un hinnerher kem'n hell'schen Knall. 75 Dat Dack leg nu tosammen, Dörch d' Fenster slögen Flammen Un leckten an de Bedden. Nu wär niks mehr to retten. Na Krischon, rett Dien eigen Hut! Marieken, mok, dat Du kümmst rut! Un Krischon, de löp vör de Döhr, Marieken, de löp achterher. Da stünn’n se beid nu up den Brink As Becker ens mit sienen Ring. Hoch slögen noch eenmol de Flammen; Da schöt dat ganze Hus tosammen. Swart steiht un kickt, seggt keenen Lud, Mariek, de sinnt. Mit ens röppt s' ut: „Nu weet ik, wo de Zeddel is! In d' Eikenschapp, bi d' Kaffeebüß!“ 27. Helmar Ding. In'n „gulden Stärn" güng't lustig her. In d' Gaststuw seten bi ehr Beer Schauspölers un Schauspölerinnen, Un ut de ganze Stadt, da fünnen Sich in de Mannslüd von de Hohnratschjon Von'n Burgimeister raw bet Schriewer John Wärn s' da. Blot fehlt noch eener Bäcker Witt. 76 De Schauspölers, de seten in de Midd Von d' Stuw. De ännern seten üm se her Un Helmar Ding, een Komiker, drög vör Ganz wunnerschön sien lustig Sachen, Dat s' alltohopen müßten lachen, Dat jedwereen fünn sien Plesär. Mit ens geiht up de Stuwendöhr, Un mit recht ilig'n Schritt Kümmt an de Bäcker Witt. „Ein’n gu gu guten Abend," säd he, „mm meine Herrn! Es ge ge geht ja llllustig zu im Stern. „Ein'n gu gu guten Abend auch, Herr Wwwitt! Nehm'n Sie doch Ppplatz in uns'rer Mmmitt Säd Helmar Ding, „kk komm'n Sie dd doch ran!“ Doch Witt, de kek em wütend an, Tramst mit de Föt up d' Dehl Un schimpt ut vulle Kehl: Sie sind ein mm miserabler Mann, Dd der nichts als Llleute fffffoppen kann. Ww will Ihnen mmmal was sagen: Ich werde Sie vvverklagen." Un as dunn Helmar Ding noch lacht, Güng Witt ganz rod vör Wut Ut d' Gaststuw werrer rut Un smeet de Döhr, dat't män so kracht. Kum wären veerteihn Doog vergohn, 77 As Helmar Ding een'n groten Brew Kreg von d' Gericht, worin dat schrew, För em ded en Termin anstohn. He freut sich un he stellt sich in. As in d' Gerichtsstuw he kem rin Un seegt da Witten Un'n Richter sitten, Da säd he: „Ggguten Morgen, Herr Gggerichtsrat Schmidt! Und ggguten Morgen auch, mein lieber Mmmmeister Witt!" De Richter dankt, so ernst he künn, Un Meister Witt schimpt in sich rin. He mücht den Komiker wat seggen, Doch künn he keen Wort ruterbrengen. „Herr Angeklagter, jener Mann, So füng de Herr Gerichtsrot an, „Hat Sie vor kurzem angeklagt, Daß Sie es öffentlich gewagt, In Gegenwart von Herr'n und Damen Ihm seine Sprache nachzuahmen. Räum'n, Angeklagter, Sie das ein? „Herr Richter nnnein! und nochmals nnnein! Ich wwweiß, Herr Wwwitt, der stttttttottert sehr, Doch ich, ich stttttttttttottere noch mehr; Seit meiner Kindheit sttttott'e ich. Da säd de Richter ärgerlich: „Ich selbst muß zeugen gegen Sie; 78 Ich habe oftmals Sie gehört Als Komiker, doch haben nie Sie durch Ihr Stottern mich gestört! „Herr Richter, dd das erkläret sich: Da auf der Bbbühn verstell' ich mich." 28. Een Reisgeschicht. Herr Gustav Baumann wär torügg Von sien Berliner Reis, fünn sich In Lodwigs Beerstuw werrer an, Sett sich an'n „Resonneerdisch“ ran Un kromt da ut, wat sehn un hört He har, un wat em wär passeert. Een'n Dag, säd he, as in Berlin ik bün, Stieg ik in eenen Stadtbohnwogen rin. Een Fründ, de mi noh d' Bohn har bröcht, Kickt noch in'n Wogen rin un seggt: „Ädjüs ok, Baumann! Wenn Du kümmst noh Hus- Denn grüß mi Potlitz ok mit Mann un Mus." Dunn güng de Toch von sienen Fleck. Ik löt mi dol in eene Eck, Een'n hübschen Minschen gegenöwer. De kek recht fründlich noh mi röwer 79 Un säd to mi: „Wie sieht's zu Haus Bei Ihnen mit der Ernte aus „Jä! so un so!" Säd ik. „Doch wo? Wat mein'n Se, wo to Hus ik hör?" „Sie sind," säd he, „doch aus der Prignitz her!" „Wer seggt Se dat? Ut weckern Ort?“ Frög ik. Da säd de Minsch sofort: „Aus Putlitz sind Sie her, mein lieber Mann!“ „To'n Dunner!" röp ik, „segg'n S', wo sehn S' dat an? „Aus dem Gesicht," säd he, „les' ich heraus Bei jedermann, wo er gehört zu Haus Und sollte einer darauf brennen, Kann ich auch seinen Namen nennen. „Na, säd ik, „wenn Se dat könn'n weten, Denn segg'n S’ doch mol, wo ik doh heten!" „Sehr gern, sehr gern! mein lieber Mann, Säd he. Seh'n Sie mich einmal an! Hier auf dem freundlichen Gesicht Da steht ganz klar, ich irre nicht Daß jeder, der Sie kennt, Sie Baumann nennt." Da sackten gliek de Arm mi dol Vör Schreck, 80 Un ik set as een stiewen Pohl In d' Eck, Un kek den kloken Minschen an Ganz stumm, Un dacht: „Dn büst doch gegen dissen Mann Recht dumm! Un dunn dacht ik: „Wat he woll is? Wat Hohes is he ganz gewiß. Ik säd to em. „Mücht gern woll weten, Wer Se denn sünd un wo Se heten. „Ich bin Professor der Magie Un heiß Rinaldo Spaßeni!“ „Dat," röp ik, „ne, dat is nich wohr! Se hemm’n jo gor nich sonn lang Hoor! Se drog'n ok keen karärte Hosen Un up den Hot keen Reiherposen. Se sünd een'n fienen Mann, sovöl hew ’k rut, Doch as een Taschenspöler sehn S' nich ut; Dat sünd Se nu un nimmermehr „Na den " säd he, „sehn' Sie mal her!" Un he treckt rasch Ut siene Tasch An'n sied'n Schnur Mien Taschenuhr. röp ik, „dat is völ, „Hotz Dunner Dat is wahrhaftig Taschenspöl! 81 As ik nu noh de Uhr will foten, Har he s' al werr'r verswinnen loten. „Wir werd'n doch noch zusammen bleiben, Säd he, „und uns die Zeit vertreiben. Ik wär sogliek dato parot. Un as up Bohnhof Friedrichstrot Wi stegen ut, güng'n wi noh unnen Un freuten uns, dat wi uns funn'n, Un güngen bi'n Conditer rin. De Puppenspöler löp ganz swin An'n Lodendisch un plurert sacht Mit de Mamsell. Dat Mäken lacht. Se sett uns Kaffee hen Un Melk, un brengt uns denn Pannkoken, eenen groten, eenen lütten Un seggt: „Ihr Herren, darf ich bitten? Un mi, mi höl dat hübsche Gör Den groten Koken immer vör. Ik wär daröwer hellisch froh; Denn ik har Hunger un langt to. Un as ik brök den Koken up, Da öwerst sperrt dat Mul ik up! Nu Kinner, seggt mol, wat wär drin „De Uhr!“, so röpen s’ all geswin. „Nä!" säd dunn Baumann, „nä, ik fünn Een'n groten Klumpen Plum'nmus in.„, —— 82 De Sach is öwerst noch nich ut. De Minsch kreg ut sien Tasch dunn rut Mien Uhr un gew se mi torögg, Betohlt för mi, betohlt för sich; Un as wi buten sünd vör d' Döhr, Nehm Awschied he, as wenn he wär Wer weet, wo lang mit mi bekannt. He föt mi üm, drückt mi de Hand Un säd: Ich wohne Friedrichsgracht, Zwei Treppen vorne, Nummer acht. Ich sage dies, damit Sie wissen, Wo Sie Vermißtes suchen müssen. He treckt den Hot un weg wär he. Mi ded dat recht von Herzen weh. Ganz trurig güng ik noh de Bohn, Steg in, un as de Toch füng an to gohn, Da wull ik kiken noh mien Uhr; Doch davon fünn ik nich een Spur. Mien Fründ, dacht ik, het s' an sich nohmen, De Uhr werd sicher werrer komen. Vör poor Doog hew ik an em schrew’n, Doch bün ik noch ohn' Antwort blew’n. 29. Wo Buß woll in de Dannen liggt! As Buß ens güng noh Zieskenbäk mit ran, Kem ok Fritz Diekmann gror ut Mansfeld an. 83 Buß har een Reknung un wull Geld sich hol'n, Un Diekmann kem, sien'n Weiten awtomol’n. Se güngen beid in d' Stuw un löten sich da dol, Un Buß, de säd: „Na, Mudder Peters, breng S’ mi mol Een'n Buddel Selter= orer Sodawoter rin Un hemm'n S' dat nich, so schenken S' een Glas Melk mi in!" Da lacht Bur Diekmann Bussen an un seggt: „Na Buß, dat hest Du Di nich öwerleggt! Melk is een Drinken för’n ol Wiew, Un Woter giwwt een’n Koter in dat Liew. Mi gew'n S' een'n Schluck,1) een richtig Virtelpund, Dat schmeckt noh wat, un dat is ok gesund." „As Wiew, säd Buß, „will ’k gror nich ansehn sin, Denn schenken S' ok een'n goden Schluck mi in! De mag ok beter för mi sin; ik hew al frorn. Un Peters Mudder bröcht twee Schluck von'n besten Korn. „Prost Buß!" säd Diekmann; „Prost ok, Varresmann!" Röp Buß. Se stöten mit de Gläser an Un jedwer drinkt. Bur Diekmann schnalzt mit d' Tung. „Nich wohr?“ säd he, „in den steckt Für, lew Jung! „Mehr as to völ!“ meint Buß, „Ik föhl em noch in'n Mogen rümmer krupen!“ 1) Branntweiu. 84 „Denn woll'n w'“ röp Diekmann, „flink noch eenen supen,!) Sonn Korn is een Genuß!“ „Herr Buß,“ red’t Peters Mudder mang, Mien Mann un ik, wi hemm'n al lang Von seggt, dat Se Ehr Geld nich loten hol'n, Ik mücht doch endlich mol den Krom betohl'n; Denn wer betohlt, deiht wat gewinn'n, Kom'n S' doch mol beten rin noh hinn’n. As nu beid wär'n in d' Komer rin, Säd se: „Mien Mann is hüt nich in; Ik schick dat Geld Se morgen to. Dat ik betohlen wull, säd ik blot so. Ik mücht Se nämlich mol wat segg'n: De Kerl will unnern Disch Se breng'n.2) He mokt dat so bi uns mit allen, Hüt sall he öwerst rinnerfallen. Denn allemol, wenn he sich meldt, För Se un sich een'n Schluck bestellt, Denn breng 'k em Hotschen Kraftkorns) rin För Se geet ik blot Woter in. „Dat stött nich üm“, säd Buß un lacht, 1) trinken. 2) betrunken machen. 3) Kornbranntwein von Gebrüder Huth in Pritzwalk. 85 „De Sak is wunnerschön utdacht!" He güng in d' Stuw, sett sich werr'r dol Un hojapptl) hinnerher poor mol. „Al möd?“ frög Diekmann, „kann Dien Mogen Nich eenen lütten Schluck verdrogen? So sünd de Stadtlüd öwerst all: Gohn de to Danz se segg’n to Ball Un drinken mehr as twee Glas Beer, Liggt von de Kerls de Hälft an d' Er.2) Wi Burn, wi drinken mit eenmol Een'n ganzen Emmer Bitterbeer Un noch poor Kraftkorns hinnerhe Un stohn so fast noch as een Pohl.3) „Prohl*) nich so dulls)!“ säd Buß, „mien Mogen De kann wahrhaftig wat verdrogen; So völ as Du drink 'k allemol, Un denn stoh ’k ok noch as een Pohl." „„So völ as ik? Wat föllt Di in? Breng S' noch poor grote Kraftkorn rin! De Kehl sall uns hüt nich inrosten, Un sall't een'n Schepel Weitens) kosten. 1) gähnt. Erde. Pfahl. 4) prahle. sehr. Scheffel Weizen. 86 So Buß, stöt an! Nu drink un drink!“" Se drünken beid, un hellisch flink Har Buß dat Woter runnerschickt. Bur Diekmann kickt un kickt un kickt Un röppt: „So breng S' doch mehr Von d' sülwig Tüch!) noch her! De Petersen bröcht immer ran, Un Buß un Diekmann stöten an, Bet Diekmann seggt: „Nu werr ik möd! Kannst Du noch stohen up Dien Föt? Goh doch mol up de Ritzen lang!“ Buß sprüng gliek up un güng ganz schlank In d' Stuw de Ritzen up un dol; Doch Diekmann röp mit eenenmol: „Wat is denn dat? De Stuw geiht öwerkopp! Du, Buß, hol s’ doch mol fast, hol s' wis!2) Stopp, stopp! Dunn stünn he up von sienen Stohl, Sackt öwerst fortstens werrer dol Un rutscht von sienen Sitz sacht runner. „So so!" röp Buß, „nu hew ’k em unner. Gliek kemen twee Gesellen an Un drögen unsen Buersmann De Lerrers) rup noh'n Möllenböhn. 1) wertlose Sache. 2) fest. 3) Leiter. 87 Hier leggten s' em up Huwelspön Un deckten em mit Mehlsäck to. Un Buß, de seggt: „Wo bin ik froh! Ik hew von dat koll') Woter Nich den geringsten Koter." As Diekmann obens kem von'n Böhn, Um sich noh Bussen ümtosehn, Sad Peters Mudder: „De is gohn!" röp de Bur, „künn de noch stohn? „Wat Da hemm'n wi beid wat Gods anricht! Wo he woll in de Dannen liggt 30. As Johann to d' Obendmohl güng. Johann, de wull ton ersten Mol Gohn noh dat heilig Obendmohl. Sien Vadder kek em trurig an Un säd to em: „Mien lew Johann, Uns Mudder het de Lütten, Un ik mütt rüm noh Witten; De is al hier, mi awtohol'n, Sien Schimmel will hüt Morgen fohl'n. Du müßt alleen nu gohn. Goh Du män hinnen stohn ) kalt. 88 Un mok Du, wat de ännern moken, Denn werd sich dat wol moken. He güng noh d' Kirch. As de wär ut, Un all de Kirchlüd güngen rut, Da kek un winkt ut d' Sakristei De Paster un een lange Reih Von Minschen geiht an'n Altor ran; Johann, de geiht ganz hinnen an. Se güngen all üm den Altor) Een jedwer bröcht sien Opfer dor Un kek vull Andacht vör sich dol, As sich dat schickt bi d' Obendmohl. Johann paßt hellisch up. He denkt: „De lang’n da rup, Wat krieg'n denn de da raw? Kriggst Du woll noch wat aw?" As he kem ran, stellt he sich up de Teh'n Un kek noh'n Altor rup. He kreg to seh'n Een'n groten Berg von luter Geld; Keen Wunner, dat em dat geföllt. „De, denkt he, „hemm'n ehr Deel al nohm'n, De Rest werd nu up Di wol kom’n." Fix ropscht dat Geld he in de Hand, Deiht in de Tasch den ird'schen Tand Un stellt sich werrer in de Reih. De Paster kimmt ut d' Sakristei; Un as he vör den Altor steiht 89 Un sich dat Bibelbook upsleit, Da kickt he immerfort Ganz starr hen noh den Ort, Wo d' Opfergeld to liggen pleggt; Doch niks he süht, ok niks he seggt. Villicht har he al öwerslogen, Wo völ dat Opfer künn indrogen. He schüddelt mit den Kopp poor mol Un höl dunn aw dat Obendmohl. Un as de Lüd ut d' Kirch güng'n rut, Da löp Johann gliek fix vörut; Da güng he nich mehr hinnen an. He kek bi Nohwer Witten ran, Un as sien Vadder em da süht, Seggt de: „Na, Jung, wo wär dat hüt? „„Ganz god! Ik will all Sünndoog goh'n, Un denn goh ’k immer hinnen stohn. 31. Een Weddlop. Ik set mit Schauern vör sien Döhr, Un he vertellt, dat Hosenbrod'n Schön smecken ded, wenn he wär mör Un wenn he öwerhaupt gerod’n. Blot, meint he, kem sonn Broden dühr; Man müßt dat Fett, dat Holt to d' Für 90 Doch ok bereken un män kriggt Nich unner'n Dohler sonn Gericht. „Wenn ik," säd ik, „will'n Hosen eten, Denn goh ik blot to Fell'n een beten, Goh de Katüffel raw un rup Un fläut un schrei een'n Hosen up. Denn lop ’k em noh, un hew ’k em in, Doh ik em in een'n Büdel rin. Up sonn Ort werd de Hos nich dühr; He kost blot Fett, blot Holt to d' Für, Un denn bliwwt noch dat Hosenfell. „Nu aber still!“ röp Schauer schnell; „Is wirklich doch zum Lachen, Daß Ihre Teckelbeine Mit Meister Lampen seine Woll'n einen Weddlauf machen! Ja, eine Poggl), das mag wohl sein, Daß eine Pogg Sie kriegen ein. Ich rennemier mits Rennen nie, Un renn ganz anders doch als Sie. „Wat?" säd ik, „Se mit Ehren Wüstenschritt? Mit'n Ent,2) de lohm is, kom'n Se noch nich mit! Woll'n doch mol lopen noh dat Schoolhus röwer, einen Frosch. 2) Ente. 91 Denn werd'n Se sehn, wo völ ik Se bün öwer. Ik gew Se vör noch drittig Schritt. „„Was, dreißig Schritt? Ich laufe mit, Un wedd ne scheine Flasche Wein, Daß ich der Sieger werde sein. „Na," säd ik, „mienetwegen, Ik sett een Flasch dagegen! Ik tell nu aw de drittig Schritt. „Hier, säd ik, „stell'n S' sich hen! Ik bidd, Nu stohn to bliw’n up disse Stell, Bet een un twee un dree ik tell.“ Dunn güng ’k up mienen Platz torügg, Un Schauer, de mokt sich parot, Leggt Piep un Mütz dol up de Strot, Treckt glatt de West un räuspert sich, Nimmt unner'n Arm de Schloprocksschöt Un peddt un peddt mit siene Föt Gror as een Pärd, dat nich will stohn Wenn’t up de Rennbohn los sall gohn. „Nu to!" so röp ik, „een, twee, dree!" So fix he ichtens künn, löp he; Ik löp noch fixer hinnerher. Un as ik em up d' Hacken wär, Füng ik, weil ik dat god verstünn, 92 To blawwen!) an un röp: „Biet, biet Jud Schauer kek sich noh de Sied Ganz ängstlich üm un stött geswin Noh hinn'n mit siene beide Been, As har den Köter he al sehn. „Wist du gleich furt, du böses Vieh!" In de Wiel2) löp ik em vörbi, Kem öwerst up een'n Hümpel Sand, De liggen ded an d' Kirchenwand Un schöt in'n Sand kapeister3) Schön, as een Seildanzmeister. Bums stünn da Schauer still un lacht; Un ik ik leg in'n Sand un dacht: „Bliwwst up den Rüggen Du hier nich liggen, Denn löppt he di vörbi Un d' Wedd, de is perdü. As Schauer seegt, Dat niks von mi sich rögt, Kem fix he ran Un red't mi an. „O weh! Is was gebrochen? Vielleicht ein Schinkenknochen? bellen. 2) in der Zeit. 3) kopfüber. 93 „Ne, ne!" säd ik, „Se mütten weeten, Mi is von dat Kapeisterscheten De Kopp gewaltig duhn; Ik mütt hier beten ruhn. „Das darf nicht sein, Sie werd'n den Schnupfen kriegen, Säd he, „wenn in dem nassen Sand Sie liegen.“ He höl sien Hand mi hen Un treckt mi in de Enn, Un as ik stünn, un Schauer mit de Hand Mi von den Rock un d' Hosen kloppt den Sand Säd ik: „Wi hemm'n nu unnerbroken Dat Lopen; ik mütt ilig moken, Dat ik noh d' School kom röwer, Süs werd'n Se mi noch öwer Dunn kratzt ik ut, so dull ik künn; De Döhr stünn up, un ik geswin Rin in dat Hus, Döhr to, den Riegel vör. Gliek hinnerher stött buten wat an d' Döhr. Ik mok se up un ik kik rut. Da steiht de Jud, ganz brun vör Wut, Un schreit: „Sie meinen wohl, ich hätt Mit Sie verloren diese Wedd, Un würd' in Ihren Hals hinein Nu gießen eine Flasche Wein? in die Höhe. 94 Glaub'n Sie, daß ich meschucke sei Un nich durchschau die Muschelei?“ Schön hab'n Sie sich das ausgedacht. Sie hab'n Kapeisterschuß gemacht, Und hab'n zum Lachen mich gebracht; Doch nichts davon war ausgemacht." 32. Twee Appeldeew. In'n Spädherwst, obens gegen acht, Kem Hilgendörp mol t'rügg von d' Jagd; Inspekter Wies güng nebenher, Un jedwer drög sien Jagdgewehr. Se güng'n den Steengord'n!) lang, Un sett'ten sich da up een Bank Bi'n Schosteenfegerappelboom, Un vör se leggt sich hen de „Strom. Wo set sich dat da schön! Da bob'n an'n Himmelsböhn Güng d' Vullmoon, hüt so blank Den kloren Himmel lang. Ein Garten nahe der Putlitzer Burg, benannt nach den vielen Steinen, die sich als Überreste der alten Stadt= oder Burgmauer dort vorfanden. 95 Lau wär de Obendluft, Un söten Appelduft Drög se ümher. Een Grill Blot zirgt, süs wär’t ganz still. De Mannslüd unnern Boom, De seten as in'n Drom Un ohnten nich, wo gern Twee ut den Boom rut wär'n. As'n Tiedlang har'n de Jäger seten, Meint Hilpendörp: „Is Tied to d' Eten! Doch mütt de Schuß erst ut d' Gewehr, Denn giwwt to Hus dat keen Malör. Puff, puff! So knallt dat unnern Boom, Un lud schreit bob'n mit eenenmol Een Jung un hinnerher rutscht dol Lütt Hugo Mook. De Jagdhund Strom Kreg em gliek packt un reet em' twei Sien Büx. De Jung mokt een Geschrei, As wenn he up een Meßforkl) wär, Un Wies, de röppt: „Faß Strom! Hol her De Köter brengt den Bengel ran. Süh so!“ füng dunn de Amtmann an, „Dat is mi, Musche Blicks, recht lew, Dat ik nu kenn den Appeldew; 1) Mistgabel. 96 Ik will dat Musen!) Di betohlen!“ Da röp de Jung: „Wi hemm'n nich stohlen!" „Wi?" säd de Amtmann, „wi seggst Du? „Ja, ja!" schreit Wies, „wenn ich nicht irren thu, Sitzt boben in die dichte Kron Fast über Sie noch ein Patron!“ De Amtmann sprüng gliek up sien Been. „Da sitt wahrhaftig'n Gott noch een; Gew'n S' dat Gewehr Mi doch mol her „Ne, ne, Herr Amtmann, scheeten S' nich!" So röp een Jungsstimm lich" xpos="ADJ">jämmerlich,„Ik kom al dol." Un dunn Arbeitt von boben run Een Jung von Johrer teihn. Franks Heinrich wärt. Man seegt em an, wo he sich har verfährt; As een begoten Pudel stünn he, Un nich een Wörtken reden künn he. De Amtmann högt?) sich so in'n stillen Un seggt to Wiesen: „Segg'n S’, wat willen Wi mit de beiden Slingels moken? ) Stehleu. 2) amüsiert. 97 „Herr Amtmann, wi hemm'n niks verbroken, Röp Hugo Mook „wie hemm'n keen'n Appel eten! denn da boben dohn? „Wat hemm'n Ji Frög Hilgendörp; „dat mücht ik doch gern weeten. „Ik will't, säd Heinrich Frank, „gestohn. Wi hemm'n uns de Geboten öwerhört, Wi wär’n da in den Boom so ungestört!" Wies grient un säd: „Glaubbare Sachen!“ De Amtmann schüddelt sich vör Lachen; Doch hinnerher seegt bös he ut Un röp. „Nu ut den Gorden rut! Un leert to Hus dat söb'nt Gebot; Dat deiht Ji Bengels all beid not. Nu geben sich de beiden Kinner De Hänn un güngen as poor Sünner Demödig unner Roren! Ganz langsom ut den Gorden. Doch as se kemen up de Strot, Da kregen beid gliek frischen Moot, Un Heinrich säd: „Dat is män eenmol god, Dat uns keen Kugel dröp, süs wär’n wie dod. i Het denn de Hund Di wirklich beten? „„He het mi blot de Hos twei reeten. Dat kriggt uns Vadder öwerst nich to sehn. Ik seggt uns Muddern, wenn se is alleen; 1) weinend. 98 De neiht dat Lock mi werrer to. Doch, Heinrich, ik bün hellisch froh, Dat Mudder hüt het Wascherei, Süs wär ok noch mien Hemd intwei. 33. Schoster Kleister ut Perlberg. De Veeh= un Kromermarcht to Potlitz wär Vör veertig, föftig Johr ganz wied ümher In d' Prignitz un in Mäkelborg bekannt As Doog, wo d' Geld flott güng von Hand to Hand. De Marcht in'n Herwst, de wär de allerbest, Da köften s' in för'n Winter un to d' Fest.1) Denn Geld harn s' alltohop, de Dern, de Knecht, De Börgersmann, de Bur. De Bur erst recht; He har sien Tüffel rut,2) Har Rogg'n un Weiten ut3), Un har, wat he verköpen wull, Verköft; nu wär sien Büdel vull. Un wenn de Bur het Geld, Het Geld de ganze Welt. Ut Pritzwalk un ut Perleberg, Weihnachtsfest. 2) aus der Erde. 3) ausgedroschen. 99 Ut Lenzen un ut Wittenberg, Un Parchen, Meynborg, Freiensteen Wär’n Buden up den Marcht to sehn. Da wär een Lopen un Hanteer'n, Een Föhren, Schreien, Resonneer'n, Een Handeln un een Hännenslon; Sien eigen Wort künn'n nich verstoh'n. Een Johr, in'n Herwst, wär ok mol Kleister, Ut Perl'berg da, een Schostermeister; De har een hellisch grote Bud Un de verköft he binoh ut. Un bi een jedwer Stäwelpoor, Dat he verköft, löp he, fuk fuk! Bi Langens rin un drünk een'n Schluck, Un drünk sich eenen in dat Hoor, So, dat he knapp noch gror künn stohn, As obens dat noh Hus sull gohn. Sien Fuhrmann packt de Woren in, Leggt s' mit de Bud in'n Wogen rin, Treckt öwer’n Wog'n een’n groten Plon, Sett up den Kutschersack sich t'recht, Hewt dunn den Schoster rup un seggt: „Nu, Meister, kann de Reis losgohn!" „Jowoll!" röp he, „doch weetst Du wat? Ik bün von innen hellisch natt!“ Dat Wärer wär De Fohrt güng los. nich schön; 100 An'n Himmel wär nich Moon, nich Stärn to sehn, Un Schnee un Regen föl von boben raw; Doch höl de Plon dat ol Gestöwer aw. De Schoster set ganz warm in'n Wogen, Denn he har sich een Deck ümslogen; Un da he immer wär een lustig Seel, Süng he woll twintig mol ut vulle Kehl: „Wer nicht liebt Wein, Weib, Gesang Der bleibt ein Narr sein Lebenlang!“ Un wenn de Vers to Ennen wär, Denn säd he immer hinnerher: „Du, Nohwer Kröger, weetst Du wat? Ik bün von innen hellisch natt So noh un noh würr d' Singen!) sachter, „Gesang lew ik am meisten!“ dacht er, Un durt nich all to lang, süng he sich rin In'n Slop, un ok de Kutscher nusselt?) in. De Pärd goh'n lichten Draw Den Weg noh Mansfeld raw. Se wüßten god Bescheid, Un fünnen dörch de Haid Un dörch dat Dörp sich t'recht, Wenn ok de Weg wär schlecht. Un as de beiden Mähren wurde das Singen. 2) schläft. -- 101 - Up d' Brügg in Lockstedt wär'n, Da kreg'n up ehren Buck Een'n ganz gewaltig'n Ruck De Kutscher un sien Gast. De Wogen, de set fast. „He, Meister“, säd de Kutscher dunn, „Wir sitten wiß!!) Se mütten run, Un mütten doch da unnen sehn, Wat mit den Wogen is geschehn." „Jo, mütt dat sin, denn mütt dat sin! Meint Kleister, un he richt sich swin Hn d' Höcht Un seggt Denn wierer: „Nohwer, weetst Du wat? Ik bün von inn n doch hellisch natt! He pedd’t dunn up dat Wogenrad; Doch dat wär rund un natt un glatt. Un as he föhlt bet wierer to Mit siene Föt, wär he recht froh, Dat fasten Fot he foten künn. Dat he up dat Gelänner stünn, Dat wüßt he nich, wär em ok ganz egol, Fix sett he in de Huk sich dol fest. 102 Un sprüng in'n groten Bogen raw Von d' Brügg in d' kolle Wotergraw. Nu stünn mit sienen Koter Bet an den Hals in d' Woter De arme Schoster un schreit lud: „Helpt mi doch rut! Helpt mi doch rut!“ De Kutscher wüßt, wo Kleister wär, Kennt ok den Schoster sien Malör; Doch künn he in de Sak niks dohn, De Pärd künn he nich loten stohn, Ok künn he in de Nacht nich sehn. „Wenn hier nich Wunner noch geschehn, Dacht he, „denn mütt de Schoster ran, Un ik, ik bün mit Schuld daran. Uns Herrgott kinn't nich öwerwinden, Dat hier de Schostermeister Ut Perleberg, Herr Kleister, Up d' Marchtreis sienen Dod sull finden. He röp den Wind; de müßt wegfegen De düstern Wulken, Schnee un Regen; Dunn nehm he'n Moon, sien grot Latern, Un lücht den Schoster ut de Fern, Dat he an d' Land sich krabbeln künn Un sienen Wogen werrer fünn. De Kutscher wickelt warm em in Un leggt em werr'r in'n Wogen rin. 103 Un as de Wogen wierer geiht, De Schoster da so liggen deiht, Seggt he: „Du, Nohwer, weetst Du wat? Nu bün ’k von buten hellisch natt.“ 34. Bofa-Schröter. De gode olle Tied, De liggt torüggl) so wied! Ach, wo ganz änners wär'n de Lüd To de schön Tied, as se sünd hüt! Da wär noch Gottesfurcht in Stadt un Land, In jedwer Hus wär d' Bibelbook von Luther, De Kinner respekteerten Vadder, Mudder, Un jedwereen2), de lewt noh sienen Stand. De Fru von'n Bur un'n Börgersmann Tög Festdoogs sich een'n Warprocks) an; Se güng, de Kiep up ehren Nacken To Feln,4) un hülp Katüffel racken;5) De Dochter hülp den Meß uploden. zurück. ) jedermann. ) Warp= buntes, selbstgewebtes Zeug. aufs Feld. 5) ans der Erde nehmen. 104 Dat Eten, na, to d' Fest jew’t Broden; Doch in de Woch würr kokt!) een Bütt?) Vull Bokweiten= un Howergrütt; Ok kem'n Katüffel up 'en Disch Mit Speck, un denn mol Brunbeerfisch, Un sull dat mol wat Beters sin, Gew’t Erwtensupp mit Bukspeck') in. Un nu de Stuw! Wo seegt de nett Un fründlich ut! Een Himmelbedd, Twee Bedden, dat wär dunn nich Mood Een Weeg,4) een Disch, een Schapp,5 Komod, Poor Stöhl, een Hutsch“) un een grot Uhr: Dat stünn bi'n Börger un bi'n Bur De Stuwenwännen lingerlang,?) Un up de Dehls) leg witten Sand. Jo, so wär dunnemol°) de Mood, Un dabi gew dat gor keen Not. In Stadt un Dörp, da wär'n de Lüd Tofreden, ach, völmehr as hüt. wurde gekocht. 2) hölzernes Gefäß. Erbsensuppe mit Bauchspeck. Wiege. Spinde. Fußbank. entlang. Fußboden. damals. —— 105 Denn hüt is keener mehr tofreden. Dat mokt, se hemm'n verleert dat Beden Un de Geboten un de Bidden; Un denn sünd all de goden Sitten, De von de Oll'n!) se öwernohmep, So noh un noh awhanden komen. Dat wär wahrhaftig nich geschehn, Wenn von uns Ollen jedwereen Har dütsche Ort un Sitt bewokt, So as uns Vadders dat hemm'n mokt In eenen Ort, von d' Elw2) nich wied, Da wohnt to de oll gode Tied De Ackerbörger Schröter. Dissen leggten Een'n Nomen bi un „Sofa=Schröter“ seggten s'. Un dat kem so: Nu hört mol to! Ens kem de Hochmootsdüwel rin Bi em, logeert sich bi em in, Un flüstert Dag un Nacht em in dat Ohr: „Du, Schröter, büst de allergrötste Dohr!3) Du lewst jo as een armen Mann, De nich een Freud sich günnen kann. Eltern. 2) Elbe. 3) Thor. - 106 Woto büst Du denn in de Welt? Woto hest Du dat völe Geld. Dat Hus, den Acker un de Wischen?1) Künnst Di doch mang?) de Vörnehm'n mischen Un leben as een vörnehm'n Mann, So as een richt'gen Edelmann. Dat Wort schöt Schrötern in de Knoken. He säd: „Wo is denn dat to moken? De Düwel lacht un antwort schlau: „Du hangst to fast un ok Dien Frau An dat, wat von de Ollern is. Mit all teihn Fingern holl'n Ii wiß Dat Bedens) un dat Kirchengohn, De Kleedung, un dat is ton Lachen Stohn da nich all de Sachen Von Onkels un von Tanten, Ohn Politur, awstöt de Kanten? Großvadders Stohl, kik den mol an! Paßt de denn noch för'n rieken Mann? Dat durt nich lang, so platzt de Hut, Kik doch, da krüppt4) de Heed5) al rut. Da stell een'n hübschen Sofa hen! De putzt de Stuw. Un wenn Wiesen. zwischen. Beten. kriecht. 5) Werch. 107 De Burgimeister!) kümmt, so müßt Du'n bidden, Doch up den Sofa mol to sitten. Wo werd he kiken, werd he swögen?) Un slutens) up een grot Vermögen, Ok insehn, dat Du as een Pohl nich steihst Un mit de Welt Du wierert) geihst, Dat Du ok Bildung Di annohm’n, Ok werd he öfters werrer kom'n. Un denn, denn durt dat nich mehr lang, Denn büst Du mang de Vörnehm'n mang. Na, dat wär nich swor intosehn. Flink mokt sich Schröter up de Been Noh Sodlermeister Glassen. „Du, künn Di dat woll passen, In negste Doog een Kanapee To bauen för so Manner dree? „„För weckern sall dat Ding denn sin?““ „För mi! Findst Du denn da wat in?" „„Jo, Varrer, jo! Ik will Di segg'n, Dat müßt Du Di noch öwerlegg'n. Du büst doch von de Vörnehm'n keen, Du büst un bliwwst doch unsereen.““ „Da irrst Du Di! Dat durt nich lang, Denn bün ik mang de Vörnehm'n mang. Bürgermeister. seine Verwunderung aussprechen. schließen. weiter. 108 -- Beiel Di!1) Schick dat Ding mi dol! Wat't kosten deiht, dat is egol." Noh poor Doog kem de Sofa an. Se stellten an de Wand em ran, Wo süs de grote Stohl har stohn. Den har'n se noh den Böhn rup dohn. Un Schröter prowt2) de Ecken ut; De weekst,3) de fünn he fortstens*) rut Un meint: „Die rechte Ecke, die is fein, Die soll for'n Burgimeister sein. Ich muß jetzt mit das Platte brechen, Wer vörnehm is, muß hochdütsch sprechen. Densülwig'n5) Dag, da kemen an Bi Schrötern Fründ un Nowersmann Mit Fru un Kind, un jedwer wull Gern sehn, wovon de Stadt wär vull. Un Schröter nehm se fründlich up; Een jedwer müßt noh’n Sofa rup. Erst müßt he sitten, denn sich legg'n, Un all de Fründ un Nohwers segg'n: „Dat Ding is hübsch! Doch weetsts) Du wat? Beeile Dich. 2) probiert. 3) weichste. 4) sofort. 5) denselben. 6) weißt. 109 Dat is blot för de Vörnehm'n wat." „„Dat weet ik woll,"" seggt he, „„dat durt nich lang, Denn bün ik mang de Vörnehm'n mang!“ „Ach so," röp') eener, „is't mit Di? Is god, mien Jung, denn gohen wi! Wi hemm’n mit Di niks mehr to dohn, Kannst immer mang de Vörnehm'n gohn. Un damit güng he ut de Döhr, De ännern kemen achterher.2) De Letzt, de dreiht sich noch mol üm Un röp in d' Stuw recht spöttisch rin: „God’n Nacht ok, mien lew Nohwer Schröter! God'n Nacht ok, vörnehm Sofa=Schröter! „Jo!" röpen s' buten, „de Schwernöter, De heet von hüt an Sofa=Schröter. An'n ännern Dag, as’t Obend wär, Da kem'n poor Dutzend Jungens her Un röpen: „Sofa=Schröter, kik mol rut!" Un kneepen dunn as Hosen ut. Doch Schröter dacht: „Ik bliew hübsch in; Denn goh ik rut, lop hinnerdrin Un krieg een'n Bengel bi den Krogen, Denn werd'n de Oll'n mi noch verklogen. rief. 2) hinterher. 110 Dat ännert sich, dat durt nich lang Denn bün ik mang de Vörnehm'n mang; Se werd’n Respekt woll vör mi krieg'n, Wenn ik so werr in Ansehn stieg'n!“ Den Sünndag drup, as d' Kirch ut wär, Güng vör sien Hus he hen un her. Da kem mit langsom'n fasten Tritt, Mit richtigen Geheimrotschritt Mit fründlich Mienen, drallen!) Backen, Den Hot een bitschen in den Nacken, Den Buk een ganz Enn2) vör, De Burgimeister Beuter her. He kek nich links, nich rechts, he kek gror ut. „Aha!" säd Schröter, „ja, das paßt mich gut! Nu aber durt das nich mehr lang, Denn bün ik mang die Vornehm'n mang.“ He nehm de Piep in d' linke Hand, He nehm de Mütz in d' rechte Hand, Güng an den Burgimeister ran Un kek em söt un fründlich an Un säd: „Hochachtungsvoll verzeihn Sie mir, Daß ich Ihn'n bitte vor die Thür, Und Sie sich ehrfurchtsvoll bequemen, Mal auf mein Sofa Platz zu nehmen." vollen runden. 2) Ende. 111 De Burgimeister kek em an, As har vör sich he'n1) Beddelmann, Un säd to em recht ernst un lud, Dat s' ut de Hüser kemen rut: „Ich habe viel davon gehört, Wie sehr die Bürger sind empört, Herr Schröter, über Ihr Verhalten. O, lebten Ihre braven Alten Und sähen, wie Sie sich benehmen, Die würden sich zu Tode grämen! Herr, bleiben Sie in Ihrem Stand Und nützen Sie dem Vaterland Dadurch, daß Sie der Väter Sitten Erhalten. Darum möcht' ich bitten. De Burgimeister geiht Noh d' Stadtdohr to, Un Schröter steiht Un kickt em noh, Steckt in sien Mul de Piepenspitz Sett werrer up de Deckelmütz Un geiht in d' Hus. As he kümmt rin, Da nimmt de Hochmootsdüwel g'swin Sien vull Gepäck, löppt damit rut Un knippt so as een Spitzbow ut. 1) er einen. 112 Un Schröter löp in d' Stuw ümher Un öwerdacht sich sien Malör. „Ne, röp he, „ne, nu kom ’k nich mang Nu kom 'k nich mang de Vörnehm'n mang! Wo het de Beuter resonneert! So hew ’k em noch nich eenmol hört. Doch wenn sich een1) dat öwerleggt, Wat he to mi het alles seggt, Denn segg ik mi: De Mann het recht, Un meint mit mi dat ok nich slecht. Ik mag mien Oogen nich to Gott upheben, Dat ik wull änners as mien Vadder leben, Un dat sien allerbesten Fründ Mit eenmol mi nich paßrecht sünd, Sien Stohl to hart is för mien Knoken. Dat ik mi löt den Sofa moken, Dat is een Schand, de holl 'k nich ut; De Sofa, de mütt werrer rut Kum is een Viertelstunn vergohn, Da seegt2) den Stohl män werrer stohn An sien oll Stell, un up den Böhn, Da künn'ns) den neuen Sofa sehn. 1) einer=man. 2) sah. 3) konnte man. 113 -- Un Schröter sett sich in den Stohl Un säd: „Nu is mi werrer wohl! Wo oft het hier mien Vadder seten Un von sien Arbeit utruht!) beten Oft hier de Hän'n tosammen leggt Un lies to sienen Gott wat seggt. Un Mudder, ach, oft het s' hier stöhnt?), So männigmol sich satt hier weent. Hier is de Stell, wo in de Still To mienen Gott ik reden will Von hüt an mien ganz Leben lang. Un mang de Vörnehm'n goh ’k nich mang. 35. Wo het de Hund? De Amtmann Treu set vör de Döhr Mit sien oll Husdom, Mamsell Löhr. Diana kem an'n Amtmann ran, Kek em so recht truherzig an, Un Treu, de krault so sacht Ehr achter d' Ohr un dacht: „Een Leben, vull von Arbeit un von Möh, Het hinner sich dat olle lewe Veeh. ausgeruht. 2) gejammert. 114 De Hund, de het bi Dag un Nacht Mi Hus un Hof so tru bewacht, Het männigmol vör Höhner stohn, Mit Schnurrers!) het he rüm sich slohn, Un Spitzbow’n het je jogt ut d' Holt. Nu werd he klapprig,2) stief un olt." He strek Diana schier dat Hoor, Kloppt ehr den Rüggen un süfzts) schwor. Diana kek so weh em an, Un Mamsell Löhr rutscht dichter ran Un säd: „Ich weiß nicht, was Sie quält, Herr Amtmann; Sie sind doch gewählt Ins deutsche Parlament. Die ganze Welt, die kennt Sie jetzt und wird Sie hoch verehren, Und täglich wird Ihr Ruhm sich mehren. Kusch Dich, Diana, kusch! Das Vieh, Das knurrt und knurrt, ich weiß nicht, wie. Ja so, Herr Amtmann, was ich noch wollt' sagen: Sie können doch mit diesem Hund nicht jagen! Sein Fell ist schon halb abgetragen Und anstandslos ist oft sein Magen; Der Hund paßt jetzt für uns nicht mehr. Bettlern. 2) mager und kränklich. 3) seufzte. 115 Es kommen zweifellos doch her Zur Jagd: Herr Stöcker, Bebel, Richter Und all die andern großen Lichter. Da knurrt der Hund schon wieder Kusch Dich, Diana, leg Dich nieder! Der Hund wird's ganze Haus blamieren; Er kann es nicht repräsentieren. Bist Du, Diana, endlich still! Ich weiß nicht, was der Hund heut will. De Amtmann nickt un seggt: „Mamsell, Se hemmen recht! Ik har daran nich dacht, Dat de künn'n kom’n to d' Jagd. Ik will noh'n Förster föhr'n, Denn werd ’k1) jo von em hör'n, Ob he een'n Köter het, Denn ’t ok sonn bitschen lett. Diana kek den Herrn so weh In sien Gesicht, un denn sleek se In d' Hütt, blew da de ganze Nacht. Wat het se in de Nacht woll dacht? De Amtmann föhrt bi Lerchenfang Den ännern Dag de Landstrot lang; werde ich. 116 He wär so recht mit sich tofreden Un öwt sich unnerwegs up d' Reden, Schellt up de Stür’n, up d' Militär, Bet in de Försterei he wär. De Förster let sien Hunden rut, Un Treu söcht sich den fiensten ut, Nehm em in sienen Wogen rin Un föhrt mit recht vergnögten Sinn Noh Hus. As he höl vör de Döhr, Kem ut ehr Hütt Diana vör Un sprüng un blawwt, smeet hen un her Den Schwanz un freut sik gor to sehr. Doch as se seegt den Hund, den neuen, Da wär mit ens vörbi ehr Freuen; So trurig, as een Hund män kiken kann, Kek se noh'n Herrn un füng to hulen!) an, Un hult un hult So weh un lut; Ehr Herz, dat hult, Dat hörten rut. Den Amtmann güng't dörch Mark un Been; He künn Diana nich ansehn Vör Wehmoot un säd hen vör sich: „Diana, ik verlot di nich. heulen. 117 Mi kümmt dat ok nich werrer vör, Dat ik up Wiewerreden hör. Mamsell, de hört den Amtmann gohn, Un fortstens) let s' ehr Arbeit stohn, Kem an un schwögt?): „Der Hund sieht nobel aus! Ja, der ist eine Zierde für das Haus." „Ach wat!“ schreit Treu recht ärgerlich De Husdom an, „dröhn’n3) Se doch nich! Wer immer deiht Sien Schulligkeit, Ob Minsch, ob Tier: Dat is een Zier! Diana hat ehr Pflichten dohn, Un daför kriggt se ehren Lohn. Se sall hier bet an ehren Dod hr Forer kriegen, g'nog un god. Un denn werd s' ok, so lang dat geiht Un se noch vör de Höhner steiht Mit up mien Jagden nohmen, Wenn ok Ministers komen. Dat mi de Hund niks utstohn deiht, Daför sorg'n Se. Un wat angeiht Den neuen Hund, so hew ’k vergeten To frogen, wo de Hund mag heten. sofort. 2) spricht laut und erregt. 3) dröhnen-langsam, auch wohl sinnlos sprechen. 118 Lawiesch het hüt jo niks to dohn, De sall mol noh den Förster gohn Un eenen schönen Gruß bestell'n, He mücht mi up een'n Zeddel mell'n, Up weckern Nom de Hund wär döft, Den ik hüt morgen bi em köft. Mamsell, de seggt Lawisch Bescheid, Un as de werrer t'rügg kom'n deiht, Har se'n Papier, darup stünn schreben: „Der Hund heißt Gunow! Förster Reben." „Ein schöner Nam'!“ säd Mamsell Löhr; „Komm Juno, komm! komm doch mal her! Du bist doch ein so hübsches Tier, Komm her, mein Hund, pariere mir!" „Den Hund nehm ik mi in de Kur," Säd Amtmann Treu, „den fehlt Dressur!“ He kloppt dunn an de Lenden sich Un röp: „Kumm Juno! Hörst Du mich?" Doch Juno kümmert sich nich drüm, Löppt in de Stuw neugierig rüm, Kickt unner d' Sofa, in de Ecken, Fängt an, sich öwerall to lecken. De Amtmann kek den Hund lang to, Un denn säd he: „De het nich so! 119 Ik wedd mit Ihnen, Mamsell Löhr, Hier liegt een Mißverständnis vör. Dat woll'n wi in de Reegl) bald kriegen; Johann, de sall to Pärd gliek stiegen! He sett dunn an das Pult sich ran, Schrew an den Förster, un Johann Jogt noh de Försterei geswin. Tofällig wär de Förster in Un gew Johann'n ok fortst Bescheid. Un as de kem torügg, da steiht Un lurt de Amtmann al vör d' Döhr, Un neben em steiht Mamsell Löhr. „Ik sall Se grüßen“ säd Johann, „Ik dröp den Förster sülwsten2) an. He säd, de Hund, den Se hemm'n köft, Is up den Nomen Juno döft. Dat wüßt sien Frau ok un de Gör'n; Un ded he nich up „Juno" hör'n, Künn he daröwer Se belehr'n: De Hund künn öwerhaupt nich hör'n. Reihe, Ordnung. 2) selber. 3) Kinder. 120 36. Wo sich Stölki sien Näs verbrännt. In'n Oben brännt en hellisch Für; Denn dat wär kolt un d' Holt nich dühr.1) Ick sitt vör d' grote Obenlock Un purr' in d' Für mit 'n isern Stock. Dat knostert un dat knistert schön, Een Lust wär’t, dat mit antosehn, Un fix, von unn'n bit boben, Würr warm de Kacheloben, Un gläumig2) würr3) de Platt*) in d' Röhr. Da kloppt wat an de Stuwendöhr. Un as ick säd: „Män rin geswin! Da kem Schoolmeister Stölki rin. De wär een goden Fründ von mi, In jedwer Not stünn he mi bi, Un köm ik mol tohop mit d' Glück So freut he duller sich as ik. He wär as een Professer klook, Künn snacken5) duller as een Book, Un wenn he sprök von d' Wissenschaft, teuer. glühend. wurde. 4) eiserne Platte. 5) sprechen. 121 - Wat in de Welt de al har schafft, So wär för mi dat een Genuß. He wär een Kerl von hübschen Wuß,!) Bet schlank un grot, Har'n lütten Fot, Un'n Kopp har he as oll Homer, Blot drängt sien Näs sich beten vör. Sien Näs wär'n richt'gen Judenhoken, Seegt ut, as wenn de lange Knoken Gror in de Midd intwei wär broken. „Mein Freund, säd he to mi, „So kalt war's draußen nie In diesem ganzen Jahr Als heut, und offenbar Ist hier sehr große Hitze; Sie seh'n, daß ich schon schwitze. Doch Kält' und Hitze schaden nicht. Gott hat es ja so eingericht't, Daß auf dem Erdenrunde Die Menschen wie die Hunde Durch alle Länder können wandern Von einem Pol bis zu dem andern, Und bleiben, wie der Fisch Im Wasser, immer frisch. „Det segg'n Se so!" Säd ik, „mol to! Figur. 122 Mol rin den Kopp in d' Röhr, Un denn mol vör de Döhr, Wo Se dat woll kümmt vör So was macht Spaß!“ säd he. „Ich schwör' Daß ich den Kopf Nebst Nas' und Zopf Hinein steck in die große Hitze, Und wenn ich wie ein Braten schwitze, Zieh ich nicht früher ihn heraus Bis die Minute halb ist aus. Und darnach mach ich mir den Spaß Und geh barhäuptig auf die Straß' Bei diesen 18 kalten Graden; Es wird mir nicht die Bohne schaden. As he dat so mit Pathos seggt, Segg ick: „Mol to, mol losgeleggt!“ Un he mokt up de Obendöhr Un steckt den Kopp in d' heete Röhr, Wull sich noch recht wat wiesen Un höl de Näs dicht öwer't Isen. He stinn da as een Winkelmot; Un ik güng still mit mi to Rot, Wo he wär antoföhr'n, Un dacht: „Wist em verfähr'n!“) 1) erschrecken. 123 - Wat in de Stuw nu würr!) geschehn, Dat künn he doch unmöglich sehn, He kek mi blot von achter2) an. Ick schliek mi an de Stuw'ndöhr ran Un klopp an de un rop. „Män rin! Wo föhrt he mit den Kopp geswin To Höcht, un föhrt gliek gegen d' Bleck, Dat in de Röhr set an de Deck. De Kopp prallt aw un flög werr'r t'rügg, Un d' Näs', de stött sich fürchterlich An d' gläunig Platt in d' Obenröhr. As Stölki sienen Kopp treckt vör, Wo seegt de Näs da ut! Wo wär de Näsenhut? De set in d' Obenröhr. Un Stölki löp ümher Un stöhnts) un stöhnt gottsjämmerlich, Un as een Worm, so krümmt he sich. „Mein Gott! auf meiner Nase Sitzt wohl gar eine Blase „„Een Blos, Herr Stölki, kann'k nich sehn, Ut d' Näs kickt rut dat Näsenbeen. 1) würde. 2) hinten. 3) winselt. 124 Ick füng dunn an, de Näs to köhlen, Mit Woter se ok awtospölen, Un leggt Scharpie em up den Knoken, So god, as't ichtens wär to moken, Un wickelt noch poor Plünden üm. Dunn güng he noh sien Schoolstuw rüm. He red't de lütten Kinner an: „Was einem doch passieren kann!“ Dunn winselt he in d' Stuw ümher, Bet endlich siene Tiet üm wär. De lütten Kinner löpen aw, Noh Hus güng dat in'n hellen Draw, Un da vertällten s' unner Ror'n: „Herr Stölki hat sich d' Näs verfror'n 37. Unsichtbor Schmedt. In d' Gaststuw, bi oll'n Besendohl, Da seten üm den Disch eenmol So'n Manner veer Bi ehr Glas Beer. Oll Besendohl set midden mang De Gäst, un up de höltern Bank 125 An d' grote Himmelbedd, Da set de Knecht Korl Schmedt. De wär een Lütkendörper Blot, Woll beten däsig,1) öwerst god. Korl Schmedt, de wär bi d' Tüffelschällen,2) De Mannslüd an den Disch vertellen Von'n Veehstand sich un'n Ackerbau, Un von de Kinner un de Frau, Dat alles wär anjitzts) so dühr, Dunn von den Krieg, von d' letzte Für, Von d' Geldvergrob'n un Geldunsöken; To ilerletzt4) kem'n se up d' Spöken.5 Oll Besendohl wüßt to berichten Von sich völ grusige Geschichten, De in de Middernacht gescheh'n, Wobi den Düwel he har seh'n Un ok noch allerlei Gespenster. De Regen slög mit ens an d' Fenster, De Wind füng an, sich uptonehmen Un rasselt mit de Wienstockreben, Un rüddelt an de Stuwendöhr, As wär da buten eener vör. Korl treckt de Föt ut de Pantüffel, dumm. 2) Kartoffelschälen. jetzt. allerletzt. 5) Spuken. 126 -- Sett dol sien Molli) mit de Katüffel, Pett2) up de Strimp en poor Schritt vör Un kickt vull Angst noh d' Stuwendöhr. As Besendohl Korl Schmedt so süht, Seggt he ganz sachten to de Lüd: „De sall uns hüt völ Spoß noch moken, As Geist ümhergohn in'n witt Loken!" Un dunn füngt werrer lud he an: „Wat eener all's erleben kann! Großmudder schickt ens noh mi raw, Se wull noh'n Himmel reisen aw, Un mücht so gern noch ens mi sehn. Ick lop flink hen. As ick an d' Bett dunn ween, Seggt se: „Ik werr hüt wol noch sterb'n, Un hinnerlot Di niks to erb'n, As dit wit Loken, grow un olt. Dat het vör mehr as hunnert Johr'n Een Geist bi'n Klöterbergs) verlor’n. In d' Loken sitt een grote Macht: Wist Du eenmol, ob Dag, ob Nacht, To'n unsichtboren Geist Di moken, So hang Di üm dit witte Loken. Dunn kneep se ehr beid Oogen to, Un dod wär se dat wär mol so. ) Mulde. 2) tritt. 3) Kleiner Berg bei Putlitz. 127 Ich lop nu gliek in'n vullen Drav Mit dat grot Geisterloken aw, Ik hang't mi üm, sliek in mien Hus, Un sliek so liesig as een Mus De Dehll) lang in mien Fru ehr Stuw Un segg. „God’n Dag ok, mien lew Duw!" Mien Fru kek ängstlich hen un her; „Was ist?" röp se, „Die Stub' ist leer Und doch sprach eben hier mein Mann! Wie das nur einmal kommen kann As ik dunn säd: „Verfähr Di nich!2)“ Da schriegts) se up ganz fürchterlich Un sackt in d' Knee, un kneep dunn ut, Wie’n Wind wär ut de Stuw se rut." Korl Schmedt, de har in'n Hinnergrund Tohört mit upgesperrten Mund, Wär upstohn, har den Kopp vörstreckt, Un immer siene Been nohtreckt, Bit dicht he stünn bi Besendohl. „säd he sachten, „loten S' mol „Her Een Kunststück mit dat Loken Mi hier hüt Obend moken! Ik mücht doch gor to gern mol seh'n, Ob sowat wirklich kann gescheh'n. ) Hausflur. Erscheint nicht. 3) schrie. 128 „Jo, säd de Wirt, „dat kannst Du dohn, Wi will'n mol gliek in d' Komer gohn!" Un dunn güng'n Herr un Knecht geswin, Korl fix vörut, in d' Komer rin. „Kik," säd dunn Besendohl, „an'n Hoken, Da hangt dat heilig Geisterloken. Du müßt dat sülwsten runner langen Un müßt dat ganz alleen ümhangen. Ik will nu in de Stuw wei c'r gohn; Kumm män bald noh, un sühst Du stohn Een Glas mit Sluck, mit Beer, So drink dat ruhig leer! Un geiht hier alles ganz glatt aw, Denn goh'n wi morg'n noh Schöfflers raw; Da lewst Du fien Da giwwt dat Wien!" De Wirt güng in de Stuw werr'r rin, Un Korl, de kem bald hinnerdrin, Dicht inhüllt in dat Geisterloken, Un füng an, siene Künst to moken. Erst güng de Stuw he hen un her, Dunn sett he an den Disch sich ran, Kek all de Gläser fründlich an Un langt sich een un drünk dat leer. Un as dato keen Minsch wat seggt, Denkt he: De Sach, de is nich schlecht; 129 Ik kann nu drist versöken Bi Schöfflers mol to spöken. De Gäst lang'n sich de Mützen raw, Segg'n „Gode Nacht“ un gohen aw. Den ännern Morgen gegen negen Löp Besendohl in'n dullen Regen Noh Schöfflern, den to informeeren, Wat gegen Obend würr passeeren. Un dunn schrew he an siene Fründ'n, Se müchten sich Klock veer infind'n, Sien Korl wull dörch een Geisterloken Bi Schöfflers unsichtbor sich moken. As dat nu beten schummrig wär, Da löpen s' ilig all to Beer. De Burgimeister Schreck Scheut nich den deepen Dreck, Un Kunze von de Kass', De seggt: „Werd' ich auch naß, Zu Schöfflers muß ich gehen, Den Spaß mit anzusehen Mit hochgeklappten Krogen Schüwwt') d' Strot lang oll Loffhogen; Kann jedwer darup wedden, De will ok hen noh Schmedten. schiebt. 130 Noh Schmedten wären s' rein as dull, Vör veer wär d' halwe Stuw al vull.2) De meisten drünken Bitterbeer Blot Schreck, de säd: „Hier Rotspohn3) her! Wenn nach des Tages schwerer Last, De Burgimeister machet Rast, Darf er sich eine Flasche gönnen; Das wird die Stadt wohl leisten kännen!“ As Schöfflers Stuwenklock slög veer, Kem Besendohl in'n Stormschritt her. „Es dauert säd he, „nicht mehr lang, Er ist hier schon in Schöfflers Gang; Wir lassen ungestört ihn gehen Und thun, als ob wir ihn nicht sehen!“ Mit eenmol kickt Korl dörch de Döhr. Ganz schüchtern geiht he poor Schritt vör, Mokt betent) up sien Geisterloken, Um för sien Oogen Platz to moken, Geiht an de Wand up Tehenö) ran Un kickt de Gäst genau sich an. „Da steiht jo", denkt he, „Besendohl!" toll. 2) voll. 3) Rotwein. 4) wenig. ) auf den Zehen. 131 - He geiht to em de Gaststuw dol Un stött em an de Been. „Is wat von mi to sehn?" „„Dat, Bengel, Di de Düwel plogt! Hest Du mi eenen Schreck injogt! Keen Happen2) is von Di to sehn, Nich Kopp, nich Bost,*) keen Arm, keen Been. Griept) män drist to. Dat best Gedränk Is hier in Schöfflern siene Schänk.““ Korl Schmedt güng langsam hen un her. He kek sich an dat schümig5) Beer, Un he langt to, wo he gror wär Un drünk een Glas noh d' änner leer; Denn Bitterbeer Dat schmeckt noh mehr. As he dunn seegt den roden Wien, Dacht he bi sich: „De schmeckt woll fien; Du brukst6) Di hier vör keenen schämen, Du werrst vör'n Kopp den Buddel') nehmen. De Buddel wär dreeviertel vull; Korl sett em an un töp as dull. bereitet. 2) nicht das Geringste. 3) Brust. Greif. 5) schaumreiches. 6) brauchst. Flasche. - 132 De Meister von de Stadt, all Schreck, Rutscht hen un her up sienen Fleck Un röp: „Prost! Jeder stärke sich!“ Prost, prost!" So röpen s' all torügg! Doch as en jedwer noh sien Beer Wull griepen, wär'n de Gläser leer. Da kickt de een den änneru an Un jedwer schimpt, so dull he kann: „Ik drünk dat Beer nich ut! „Bi mi is jedwer Drüppen!) rut!" „Wat det hier för een Wirtschaft is!" „De Düwel geiht hier rüm gewiß!“ „Ja," seggt oll Schreck, „Mein Wein ist weg, Der wundervolle Wein! Hier kann's nicht richtig sein!“ Und Kunze seggt: „Ich habe nichts gesehen, Doch was geschehen ist, das ist geschehen!“ Loffhogen mokt een lang Gesicht Un seggt: „Die Sache faß ich nicht! Beim Trinken bin ich nicht gestört, Doch hab' ich schlucken hier gehört. Ganz richtig kann's hier nicht zugehn, Der Wirt muß für den Schaden stehn. Tropfen. 133 „Nu werd dat Tied,“ denkt Schmedt, „nu müßt Du gohn. Doch as he Schöfflers Kaß süht stohn In een ol Eikenschapp Meint he: „Mi geiht dat knapp; Wat kann denn sin? Hier grippst!) mol rin!" He streckt sien Hand ok wirklich ut Un langt een Hand vull Geld sich rut. Dat güng denn Schöfflern doch to wied; He dacht as Schmedt: „Nu werd dat Tied!“ Fix sprüng he up un röp ganz lud: „Ick ruk2) hier'n Geist un de mütts) rut! Un dunn nehm he de Hunnenpietsch,4) Haut rechts un links, to ratsch un rietsch, Un haut den Geist in d' Stuw ümher, Un haut em bet an d' Stuwendöhr. Mit poor Sprüng wär he up de Dehl Un wär ganz froh, dat he blot hehls Up d' Strot kem an de frische Luft. Da schimpt he los: „De olle Schuft! ) greifst du. 2) rieche. 3) muß. 4) Hundepeitsche. 5) heil, ganz, unverletzt. 134 Nich ens goh ik da werrer rinner Noh dissen ollen Geisterschinner“!) 38. Wo Ganzel sien Jungs verhaut. De Bäcker Ganzel har twee Bengel; De wär'n wahrhaftig keene Engel. Wenn mol in Potlitz Hochtied wär, Begräwnis orer Kindelbeer,2) Ded de Exkuter wat verköpen, Wär'n junge Katten to versöpen,3) Gew’t Prügelei wo, orer Zank: De beid wär'n immer middenmang. Un müßten s' mol dat Hus inwohr'n,4) So leten s' keenen ungeschor'n, De in den Loden har to dohn. Ens wär’t de Jungs bald trurig gohn. Een'n Dag, as ’t al bet schummrig wär, Kem Fritz Redlin noh'n Loden rin. Schinner = Schinder oder Scharfrichter. Man be¬ zeichnet durch diesen Ansdruck jemanden, der andere schindet oder quält. Kindtaufe. 3) ertränken. 4) allein zu Hause bleiben. 135 „Korl," säd he, „giww doch mol geswin To dree Brod een Stück Surdeeg!) her!" Korl langt von d' Schapp2) denn Surdeeg raw Un reets) för Fritzen een Stück aw. „Du, Fritzer," füng dunn Otto an, „Kik Di blot dörch den Spegel an! Du hest doch süst) so fiene Hut; Doch hüt sühst Du as Brunbeer ut, Un dabi löppt de dicke Sweetö) Di dol; dat is woll buten heet? Kumm Fritz, ik will den Sweet runwischen; Dat werd Di angenehm upfrischen.6)“ He langt dunn in de Obenröhr Un kreg da eenen Lappen vör, De wär mit Obenruß insmert Un swart, as wär he öwertheert. Dunn füng he an von dit un dat to snacken? Un wischt dabi Redlinen von de Backen Den Sweet, riwwts) immer hen un her, Bit Fritz swart as een Neger wär. „Nu büst Du drög un blitz un blank Röp he, un Fritz säd: „Schönen Dank! 1) sauer gewordener Brotteig, der als Hefe dient. Spinde. riß. sonst. Schweiß. erfrischen. sprechen. 8) reibt. 136 He güng dunn ut den Loden rut Noh Hus mit siene Negerhut. Sien Oll kek em verwunnert an Un säd: „Kumm mol bet') neger ran! Wat is, Bandit, mit Di geschehn? Het eener woll sowat al sehn? Du sühst jo as de Düwel ut! Wo hest Du her Dien swarte Hut? Wer het dat dohn? Wist Du gestohn „Lew Vadder, ik kann niks gestohn, Mi het jo keener niks nich dohn; Hew blot von Ganzels Surdeeg holt!“ „„Denn hemn'n de Bengels Di bemolt; Dat will ik de nich schenken, De sall'n woll an mi denken!"" Redlin nehm siene Mütz von d' Wand, He nehm den Kanscho in de Hand Un schwenkt damit in d' Luft ümher Un schimpt, as he güng ut de Döhr „Wenn mi de Bengels komen vör, Denn giwwt dat wat, ik hau se mör!" 1) bischen. 2) mürbe. 137 As he in Ganzels Stuw kem rin, Versöchten de beid Jungs geswin To wutschen!) ut de Döhr. Doch stellt Redlin sich vör Un seggt: „Hier geiht't nich rut, Hollt män een beten ut! Wat het uns Fritzer Ju hüt dohn? —" Wo können Ii Ii2) unnerstohn „Kolls) Blot!" so röp mit ens de Bäcker, De gror in d' Stuw kem rin. „Segg, wecker, Lew Nower, het Di denn wat dohn, Dat Du hier Lust hest, lostoslon? Ik mein, mien Fründ, dat immer so. Dat Hau'n, dat kümmt den Vadder to. As so de Oll'n Sich unnerholl'n, Da mok'n de Jungs de Stuw'ndöhr up Un lopen noh den Böhn beid rup. Redlin, de wull gliek hinnerher; Doch Ganzel sperrt em aw de Döhr Un säd: „Sett Di erst dol! So! Nu vertell mi mol, Wat eigentlich hier is gescheh'n; Ik mütt de Sach doch öwerseh'n. entwischen. 2) Ihr Euch. ') Kaltes. 138 Redlin wär hellisch noch in Wut un schellt Up de beid Strotenjungs; un he vertellt, Dat Fritzer hüt har Surdeeg holt, Un dat de Jungs sien'n Jung'n bemolt; Keen änner Jung würr sowat dohn, He wär nu da, se dörchtoslon. „Dat will ik sülwst un gliek besorgen, Du kannst mi mol den Kanscho borgen. Oll Ganzel, de steg nu to Böhn, Un fünn, as he sich ded ümsehn, De Jungs beid achtern Mehlsack sitten Un hört se, „lieber Vater!“ bidden. „Wat hew ik, Bengels, von Ii hört! Ii hemm'n den Fritz mit Rohm insmert? Daför will ik Ii jitzt betohlen Un brun un blau den Puckel molen!“ Un he haut to ganz fürchtlich. De Jungens öwerst dükern!) sich Un Ganzel dröp den Sack, dat't män so batzt, As wär de ganze Mehlsack platzt. Nu schrei'n de Kinner lich" xpos="ADJ">jämmerlich,

Download XMLDownload text