Text view

Plattdeutsche Gedichte

AuthorJohann Wilhelm Jakob Bornemann
Date1810
Domainpoetry

Javascript seems to be turned off, or there was a communication error. Turn on Javascript for more display options.

Schreiben aus jener Welt an den Herausgeber. (Statt der Vorrede.) Dott Lowf! nu heb ick utgerung! De Doot satt lang mie up de Tung; He schmeckt abscheulich galsterig To'm Fingerlaͤkken is et nich. Is't Runnerschluken åberstoahn, Un Seel un Liev von aͤnner goahn Ganz sot werd enen denn to Moth, Man fohlt so licht sick, so comod. A2 4 Von Hoͤll un Paredies heb ick Noch nischt bet duͤssen Ogenblick Wat man up Erden doavon hört, An Oort un Stell allhier versport. Et brukt ok all de Anstalt nich, Denn de Gerechten sunnern sich In jenne Welt von sülwsten schons, Von Schelmen, Röbern un Cujons. Up Erden is et pur daͤt Geld, Wat Goot un Schlecht, in Fruͤndschaft hoͤlt: He fakkelt åͤber nich de Doot, Un moakt erst jeden noakt un bloot. Denn nimmt he de Gewissen vor Un schaͤrpt se up mit Sand un Theer So krigt he bald dät Schelmenpack So week un schlapp as wie en Sack. Dåt Herz im Liewe deit mie weh Wenn ick daͤt Kroop hier jensiets seh, Wie't enzeln sich herruͤmmer schlikt, Un vor den kleinsten Jung'n verstickt. 5 Noch mehr is dåt as Höllen Quoal! Sick suͤlwsten truut dåt Pack nich moal, Vor sienen Schatten wiß un woahr Krazt ener eben ut so goar. To hunnert Dusend joagen jizt Doa enen ruͤm, dåt't miåͤn so sprizt. Dåt mütt en grooter Süͤnner sin Gott lowf! daͤt ick so wat nich bin! Genog davon: en aͤnnermoal Schriev ick die mehr von duͤsse Quoal: Vor huͤt' språͤk ick Gevaddersmann Noch uͤm en' Fruͤndschafts Deenst die an. Du werst en Kasten bie mie fin'n, Doa liggen Brew' un Schriften drin, De Verse sok die doavon ut, Un gif se in den Druck herrut. Wer suͤnst den Schnuppen ruken will, De finn't doarinn so månche Pill, Un weer't ok maͤn fieffinger Witz, De dript am schaͤrpsten up de Mütz. A 3 6 Un leet sick ok keen Hundsvott rohr'n I dåt is ok to estemeer'n Wenn miene Vers' den Groam verschlin'gn, Un duͤchtig moal to'm Lachen twing'n. Daͤt Lachen is't, wat in de Welt De Minschen glatt un stief erholt. Daͤt Lachen is, daͤt Lachen blift Dåt beste Krankheits Gegengift. Bet Oabends spåd von Morgens fröh, Ploagt sick en Minsch mit Sorg un Möh; Un daͤt noagt an den Lewenssaft. Steit mit den Doot in schafft" xpos="NOUN">Bröderschaft.Keen Veeh kann lachen so as wie, Druͤm is't ok Sorg un Kummerfrie: Daͤt Lachen sall bie uns corgeer'n Wat Groam un Aergerniß verstör'n. Finnt sick to'm Lachen Tiet un Stunn, So lacht frisch los, ut Herzens Grunn. To bald maͤn nimmt 'ne Hiobs Post, Eh wie't verseh'n, uns in de Kost. Doch waͤdder up de Schrift to koam, Gif alles rut in Gottes Noam, Dåͤt schlechtste erst vor allen Ding'n, Sunst blift to lezt de Schoofel ling'n. Wat maͤn de Luͤd uͤmsuͤnst verehrt, Daͤt werd sien Doag nich estemeert: Drüm loat die, wer de Schrift will hoal'n, Wat recht un billig ist, betoal'n. Den govden Roath nimm an von mie, Bie Liew un Lewen Fruͤnd loat die Mit kenen Bökerhaͤndler in, Du häͤst den Aerger, - he den G'winn. Nimmst du twee Recensenten an, So köft dat Book sick jedermann; De ene, mütt et hoch verehr'n De ånner, boßig drup schåndeer'n. Et werd en oller Kullerhoahn Up mien Gehoͤft heruͤm noch goahn, Den kaͤhl maͤn af, un schick en denn Den ersten Recensenten hen. A4. 8 Daͤt Beest ist frielich taͤg un sarp Nu Recensenten bieten scharp. Vor Möh un Arbeit weer de Hoahn Dåt schriev am - he werd die verstoahn. Den aͤnnern, schickst du pur de Schrift, Un sprikst von Recensenten Gift, Un druͤkst die suͤnst noch von dat Book Recht patzig ut un aͤberklook. Un doamit weer mien Testement Von Breev und Schriften ok vullen't; Jizt kennst Du mienen lezten Will'n, Den magst du truͤlich nu erfuͤll'n. . 1.. 9 Polterabends =Rede. Mit grooter Angst un Herzensschloan Süht mie dåt Brutpaar vor sick stoahn; Ut tweerley will't mie nich in, Daͤt ick hier ock wer willkoam sin. Vdr't erst: ick seg' et dütsch un frie, Is so vål vornehm Toakel hie, Un son Volk stött all Ogenblick De Hoffoarths Düwel in't Genick. Vdr't anner: is et Bru'k un Sitt, Dåt mån to'm Polteroabend mütt Mit Brut un Brütgam hoaseleer'n, Un Faxen un Dummtuͤg verkehr'n. Doch as ick bin son'n ollen Mann Stoahn Narrenspussen nich mehr an: Wo kreeg en Bu'r bie Peer un Plog Ok doato woll Verstand genog. A 5 10 I nu, kann ick nich hoaseleer'n, So will ick doch wat groateleer'n; Sön Wunsch is jo ganz Kostenfrie, De Teinte nich, denkt wat derbie. Ick aͤberst, wat ick wuͤnschen doh, Det meen' ick ok im Innern so! Gewiß, mien Herz is fürig glu, Wenn ick jizt spräk: Gott segne Ju! De ene segt: „de Ehstand is „En Ebenbild von't Paredies. De aͤnner sprikt: „ick schenk en die! „He is 'ne Hollenquoal vor mie." Ick heb den Ehstand ok in't Hus, Un bin en oller Praktikus; Sall't Himmel oder Höll gliek sehn, Glöwt mie, dåt liegt an uns alleen. Sökt man dat Gluck nich buten zu, Hier Innen, mütt de Seelen ruh, Hier Innen, mütt de Freden woah'n, Un Mann un Fru, muͤtt sick verstoah'n. 11 Wenn't Ehlüd' åberst doahen breng'n, Daͤt se sick alles scheef utleng'n, Sick jeden Quark upmutzen dohn Denn is't de Holl up Erden schon. Goar vål kunn ick noch davon seg'n, Un ut dåt Herz, an't Herz to leg'n: Doch dåt is Morgen Presters Sach, Dem ick in't Amt nich griepen mag. En Woort måͤn noch: mag noch so schon As Morgenroth de Rose blöh'n, An Blatt un Stångel sitten drum, Doch hoageldick de Stacheln ruͤm. Un moaken Jou de Stacheln moal En bittchen allto dulle Quoal, Hier breng' ick Kinnerkens, kiekt her! Kaptoale Droppen to doavär Suͤh! miene Fru håͤt doch moal recht! De haͤt mie kloar vor ut gesegt: Eine Flasche Doppel=Kümmel. 12 „Krigst Voader du de Droppen rut, „De Bru't lacht die ganz heilig ut. Se tog un musselte dabie So heemlich an de Toabel mie: Vielicht prakzeerte se wat rin, Wat båter paßt noa ären Sinn. I joa! So loat ick't mie paßeer'n! Dåt sind ganz änn're Bakkenbär'n! Mie'n Fru höt sünst den Witz nich dick - Doch hier moakt se en Meisterstuͤck. Den Kranz hier - nehm Se von mie an: Un düsse paßt vor'n jungen Mann; Wat nu de Krånz bedüden soll'n, Dät will ick kort vor Ogen stell'n. So wie de Myrren immer grön, Sall Junfer Brut år Glück ok blöhn! De Myrrn, so schmuklos, zoart un mild, Sind aller stillen Tugend Bild. Beym Oeffnen des Kobers und Herausnehmen eines Myrthen= und Eichen=Kranzes. 13 Mit Kraft un Hochsinn angedoahn So sall en Mann dörch't Lewen goahn; Nich Storm, nich Blitz, nich Wäder schü'n, Fest, as en Eikboom sall he sin. Denn werd de Eh en Segenswerk, Wenn in den Mann de Kraft un Stärk, Un in de Fru de Sanftmoth woahnt - So is dem Glück de Weg geboahnt. Nu Gott mit Ju! Mien Sach heb ick Vullbracht, mie dücht nicht oahn Geschick. Gewt mie den Afschieds Handschlag nu: Noch ens spräk ik: Gott segne Ju! 14 Hochzeits=Rede. bey der Vermählung eines Amtmanns mit einer städtischen Braut. Help Gott! Herr Brüdgam, Junfer Brut! Leg't mie et nich vor ungoot ut, Wenn ick en Bu'r mån so to seng'n, Ok mienen Salm will vor ju breng'n. Doch will ick nich pur Groateleer'n, Nå, ok de Brut wat informeer'n, Sunst weet se, kummt se bie uns rut, Von Kieks von Koaks nich, Junfer Brut. So vål doh ick to vorders kund: Se krigt en Mann dät is keen Hund: So schmuck as he von Buten is, Is he ok Innen, woahr un wiß. Was he ok sünst en Springintfeld Dåt Lowf gift åm de ganze Welt, Dåt he, wat Herz. un Kopp andript, Vor kenen in den Winkel kruͤpt. 15 Un år sach jeder Buersmann Et gliek biem ersten Willkoam an, Dåt luter Goodes in år sitt, Un ar keen Hochmoths Duͤwel ritt. Ut beide blaue Ogen suht Aer glunsternd rut en broav Gemüth, Druͤm wakkelt allen uns de Stert, Dåt se just unse Amtsfru werd. Von Brüden sprikt sünst jeder schlecht, Doa is nicht duͤt, nich daͤt dran recht: Aer will drüm mütt et goot woll stoahn Keen Gottlos Muul up't Lädder goahn. Verwunnern soll mie doch de Kroam, Wie't år as Amtsfru vor werd koam? Glöwt se't weer Spoaß mån up den Lann Blitz! da kummt se schön uns an. Ganz froh Klock dree, muͤtt se upstoahn, Un fix noa'n Stall, to't Melken goah'n. Nich daͤt se sulwsten melken deit, dåt et hüͤbsch noa'n rechten geit. 16 Sulwst Hand anleggen i dat sall Se nich, wenn se mån åberall Håt up dåt Volk en wachsoam Og', Mehr brukt et nich - dåt is genog. Wenn't nich Spektoakel gewen sall, Schick se den Mann nich in den Stall. Man håt Gelegenheit moakt Deew Ok woll en Melkermäken leew. Un von dåt Melken löpt se denn Geschwinne noa de Küche hen; Doa werd en Fröhstücks Brey gekoakt, Un Anstallt up den Middag moakt. Wenn Klokke Tein sick hören lett, Drögt se den Kaffe åm vor't Bett, Un segt: „schlopst du noch - zapperlot! „Woak up! hier is dien Kaffe Pott. Denn puß't se'n saͤchtken in de Hoͤh, Stoppt am en Piepken to'm Kaffee. reck se nich den Hals so lang, So is't bie Amtslüd dorch de Bank. So 17 So ligt he bet Klok dree bald hen, Oahn sick to röhr'n noch umtowenn'n, Un unnerdeß droͤgt se den Disch Vull Kooken, Broaden, Wien un Fisch. Dát růkt àm to doch goar to sot Un so moakt he sick up de Föt: He wörgt heraf so vål he kann, Un fängt sien Middoags ken" xpos="NOUN">Schläpken

Download XMLDownload text