Text view

bornemann-1816


Javascript seems to be turned off, or there was a communication error. Turn on Javascript for more display options.

Was es giebt . Ma , in dien Book , wat brengst du denn Vor Trödel an ? - mit Gunst Gestrenger Herr ! voal frogt sick hen , Bescheid seng'n , dåt is Kunst . En Book - dåt will gelesen sin , Denn gift et sülwsten Red : Biet driest in Plum un Appel rin So schmeckst du suur un sot . Sön Book håt immer glieken Schmack , Dät rückt un röhrt sick nich . Bie Minschen is't en ännrer Schnack De sind veraͤnderlich . Hundsvötter werden gnog gesehn Un wer nich suͤht , is blind , De flinker as de Wäderhöähn Sick schwenken noah den Wind . Französch to de französsche Tiet , To aller Schann bereit : Nu wádder broawe důtsche Lůd , In Tucht un Ehrboarkeit . Wo Bonepart as Heiland stund , To holl'n en Thron-Gericht : En trüer Knecht word woll upzund Geschuppt von sönnen Wicht . Ganz ånnern Schlag håt miene Schrift , Se hölt an ollen Sinn ; Un wat moal drin is , steit und blift , Vör alle Tiet ok drin . Klein Bitchen minschlich ist dåt Book Woll frielich ok ; i nu , Doch eenzig mån de Titel Spook , Moakt månchmoal x vor u . Drüm stödt die nich an Oåberschrift , Liß frisch wat drunner kummt : Woll Mäncher poltert , brummt un kift , Is druͤm doch goot gestimmt . Un Mancher schnitt en Schoapsgesicht , Un håͤt den Schalck im Sack : Un Mäncher sprikt von Ehr un Pflicht , Is doch en Schubbejack . Un mußt ick mit Gewalt am Enn , Up Oart wie Machtgeboth , Bescheid seng'n : - Fründ ! so höre denn , De Antwoort kort un goot . Ick röhr den Spoaß mit Arenst in , Wat in den Kroam so paßt , Eenfältge Red mit Sprichwoorts-Sinn : Dåt is de ganze Brast . Der neue Pfeifenkopf . Will mien Oabend-Piepken schmöken , Moal den nieen Kopp versoken , Is von de Purtzlän-Fabrik , Kost't veer Gröschen män dät Stück . Mutter ! schau moal an bie Lichte , Up den Kopp dät Kriegsgesichte ! Voader Blüchern - lett et so Ann're mein'n : - den Gneisenow . Redet mån : denn vör veer Gröschen Is nich voål von't Brett to löschen : Mag drúm sin , so oder so : Dröschten Beid' keen doowet Stroh . Moalt den ollen Fritz mit Farben Läberfleck un Pockennarben : Ewig werd he fest un ploan , König aller Herzen stoahn . Drüm mien Köppken sall mie gnögen , Mdägen se dät Bild beschwögen , Of et mehr in Schwart un Roth , Blüchert , oder Gneisenowt . Hey ! wat rookt de Kopp gemöthlich , Dörch dät Mundstück orndlich sötlich , Legt de Damp sick up de Tung , Un dorchkrimmelt Herz un Lung . Seht moal ! wat de Schmook sick ringelt , Um den Kopp in Kränze kringelt : Dåt geschicht to Ehren so Blüchern un den Gneisenow . Wenn de Noabers uns besöken Sölln se ut dåt Köppken schmöken Priesen will'n wie denn doato Blüchern un den Gneisenow . Lett moal ener von de Helden Sick in unse Doͤrp vermelden : Stell ick breet mie vor de Ddär Un schmök åm mien Köppken vdär . Spinner -Lied . Woar enmoal 'ne schmukke Maid , Michel håt um år gefreit . Was en Bursch wie Melk un Bloot , Siene Bruut so herzlich goot ; Doch de schmukke böse Maid , Håͤt den Bruͤtgam nich gefreit . " schnurre , schnurr ! Schnurr , mien Raͤdken , schnurr ! Un de glatte lose Maid Gung moal in de gröne Haid : Kümmt de blanke Jäger her Flunkert güldne Berg' år vdår , Schwöårt år Leew un ewge Trü' : Arme Maid bewoahre die ! Schnurre rc . Dåt klung vor de Maid so söt , Afgewenn't word år Gemdth . Michel sach sien Ungluͤck in , Tog den Groam sick hart to Sinn , Is in alle Welt gegoahn : Böse Maid wat häst du doahn ! Schnurre rc . To den Jäger gung de Maid , Was 'ne groote Herrlichkeit ! Doch mån unner Gliek un Gliek , Kann bestoahn dåt Himmelriek . Word keen Hochtiet , keene Tru- Arme Maid wat hast du nu ! Schnurre rc . Un de Jäger bös' gesinnt , Dreef dåt Mäken un år Kind Ut sien Huus bie harter Nacht , Woar im ganzen Dorp veracht , Um år Glück un Heil bethört , Håt en grämlich Leben föhrt . Schnurre rc . Schmukke Måkens um un an , Nehm't en warnig Viespoll dran : Untrü stroaft sick dåberall , Hochmoth kummt un brengt to Fall . Weer so glücklich west de Maid , Hedde se den Michel freit . Schnurre , schnurre , schnurr Schnurr , mien Raͤdken , schnurr . Märten Saufsack . De Märten is mien Noabersmann , En lust'ger Keerdel um un an , Sön oller dütscher Ehrenschlag , Un doͤrstig immer Nacht un Dag . En Toll er Twölf , mag he woll sin , In sienen Ranzen geit wat rin , Sön Leggel Brännwien is åm Spöäl , Suͤnst is in aͤm keen Falsch , keen Hehl . Twee Påre hem an åm alleen Schons nüchtern vulle Last to tehn : Doch , itt nu drinkt he sick recht an , So mütt he noch dåt dridde spann' . Un mag ok Maͤrten ut un in Beschwuddert oder nuͤchtern sin : De Armoth finn't oahn Unnerloat , Doch bie aͤm Toflucht , Huͤlp und Roath . Nu , Märten hät keen Kind keen Hind , Denn siene Fru brengt immer Wind ; Is riek doabie , drüm kann he schon Vdr arme Luͤd' wat recht is dohn . So hölt denn Alles , Jung und Olt , Den gooden Märten leewf un hold , Män unse Paster ganz alleen Is am von letzt her nich recht gron . Doaran ist Märtens Huuskrütz schuld : Dät is en Wief - Gott geb Gedult ! Wer dorch de Tru mit sonne Rang Werd lebenslang tosamm gehang' . Dät Wief is klipper klapper drog , De linke Schuller , bitchen schreeg , De Ogen , mit voßroden Rand , De Hoare , luͤchten as en Brand . Ok kenen Dag fritt se sick satt , Hat immer to krakehlen wat ; En Armer krigt in Hungersnoth Von år - ok nich moal schimmlich Brodt . Verklatscht de Lüd , hångt wo se kann In't ganze Dorp Schandlappen an : Keen Minsch , keen Höbft ) , is ar to Dank , Se socht man stäͤndig Zank un Stank . Doch mit Fru Pastern - heidildey , Doa is't een Kooken un een Brey : Se drögt är Dörp-Stipstörkens to / Doa moakt sick denn de Fründschaft so . So kam se lezt ok bie år an Und hühlte : - ! mit mienen Mann Holl ick dåt kenen Dag mehr ut , Noch huͤt loop ick to'm Huse rut . Besoapen is he Dag un Nacht De Worthschaft werd to Grunn gebracht , Wenn ick't nich noch tosammen heel , So weer nich mehr en Bessenstehl . ) Hööft : Haupt : bezeichnet im Plattdeutschen ein Stück Vieh ; vorzüglich wird es vom Rindvieh He spannt den Woagen gistern sich , To Foot goahn kann de Suuput nich - -- Lett drup en Leggel Brannwien leng'n , Dåt woll he unse Meyers breng'n . Wat deit mien Keerdel ? - he nich fuul , He krigt dåt Leggel vor dåt Muul , Kluckt unner Weges wat he kann , Un brengt daͤt Leggel - låͤddig an . Upt Feld bie unse Meyers steit To'm Unglück Michel Winkelscheit Un pinselt , dåt vom Hoagelschlag Sien Koar'n in Grund un Bodden lag . Mien Mann - bedudelt twalgt herbie : Sprikt : - Winkelscheit ! wat grâmst du die ? Dät in dien Feld de Hoagel schlog ? - -- Mien Feld , håt vör uns Beid' genog . De Regenstrom , de Hoagelschlott , Dåt alles kümmt vom leewen Gott . Dien Akkerfeld , word hart verheert , Mien Feld , dicht an , bleef unversehrt . Nu röpt he Knecht un Moagd herbie Un segt : - hier schenk ick frank und frie An Winkelscheit - mien halbet Feld , Wat hier mit Roggen is bestellt . Hüt Morgen , bie de Fröhstücks-Kost Krieg ick to hör'n de Hiobs-Post . De Suupsack lag noch in dät Nest , Doa bin ick däbern her gewest . Du Fuselhingst ! - bist du gescheut ! Dät halbe Feld an Winkelscheit Wist du verschludern ? - Ogenblick Rut ut de Posen ! - Galgenstrick ! Treck die den Kittel däbern Wanst Un loop to'm Schulten wat du kannst , Sprick : - dät Geschenk künn nich bestoahn , Weer in Besoapenheit gedoahn . He : - Herzmutter , du häst Recht , Denn gistern heb ich scharp gezecht : Doch , wat ick heb beschmökt gedvahn , Sall nüchsern erst , recht fest bestoahn . Wie lieden drüm vorwoahr nich Noth ! De Mann - håt Kinner , un keen Brodt . Un doamit haͤst du nu Bescheid - -- Un haͤt sick as en Narr gefreut . Fru Pastern ! legg se sick doch drin , Dät moal är Mann den Heidensinn Am schärpt um den verfloochten Soff , Sünst werd vergörgelt Huus un Hof . De Prestersch kreeg gliek hinnerher Sick ären Eheherren voär , Un håt den Märten run schaͤndeert , As weer he Rad un Galgen werth . De Paster leet den Maͤrten koam Un håͤt en Korams nu genoah'm : " Hört Märten , spräkt moal trülichlich , " Sind jie zund nüchtern oder nich ? " Herr Paster ! hum , so oder so - -- Ick weet doch wat ick spräk un doh : Drum segg he unbekummert an Womit ick am huͤt deenen kann . " Ick heb an ju goar keen Begehr : " Hört Märten ! folgt mie : suupt nich mehr ! " Up Dohn un Loaten - geewt de Hand " Mie jizt as ehrlich Unnerpand . Dåt Suupen ? - t'is beschloaten schon : Ick kann et loaten , kann't ok dohn - -- Sprack Märten , und gaf gliek de Hand Am drup as ehrlich Unnerpand . De Paster reep de Noabers rin , De mußten doabie Tügen sin , As se hernoah to Huse gung'n , Doa hem de Noabers angefung'n : Ey Märten ! - du håst Unrecht doahn Die up den Handschlag to verstoahn . Du kaunst jo doch dien Woort nich holl'n , Drüm håtst du nischt verspråken soll'n . Gevadderslüd ! - wat denken jie ? Ick holl mien Woort - dåt blift doabie . Ick kann et dohn - ick kann't ok loat'n Jie mutten maͤn den Sinn recht foat'n . Ick kann et dohn : - merkt hier den Schlich : Dät Geld fehlt mie to'm Drinken nich . Ick kannt ok loaten : - Platz genog Hät hier in'n Buuk - de halbe Kroog . Die Kartoffeln . Kartüffeln sind de beste Kost ! Dät weer de härtste Hiobspost Wenn moal Kartuffeln nich geröden , Dåt ganze Land keem denn in Nöden ! Kartuͤffeln treck ick allen voår : - -- Wenn mån doabie keen Hoaken weer ! Bie arme Lüd , von fröh bet spåd Is von Kartuͤffeln måͤn de Red ; Un wer den Buͤdel so kann rieten En schwedschen Håͤring totobieten , De kummt sick as en König voär : Wenn mån doabie keen Hoakan weer ! Kartüffeln in de Dägelpann , Gendglich Speck un Bollen dran , Nu losgebroaden dåt se raspern , Mit brunen Rand sick däberknaspern Sön Håppken , ey ! dåt schmeckt noah mehr : Wenn mån doabie keen Hoaken weer ! Kartüffel-Supp , mit Zellerie ; Kartüffel-Moos , un Broatworst bie ; Kartüffeln , to den fetten Karpen ; Doa mütt dåt Muulwerk mån so schnarpen ! Bie Hochtiet kummt so wat woll vdår : Wenn mån doabie keen Hoaken weer ! Keen Schwien , keen , werd dick un fett , Wenn nich de Buur Kartüffeln hätt . Brodt , Puder , Stärke , Mehl un Zukker , Sülwst Brännwien vor den armen Schlukker , Brengt alles de Kartüffel voär : Wenn mån doabie keen Hoaken weer ! Erringt en Volk ok Sieg up Sieg - -- Doch immer garstig is de Krieg ! Sön Schlachtheld sprikt : - " Wat Magezine ? " Kartüffeln sind de Krieges-Schüne ! " So geit in Umsehn Unfreed an : Dåt is de schlimme Hoaken dran ! Mein Wunsch . Wer kann mie , wat ick wünsch erfüll'n ? Wer legt de Hand woll dran ? Wer håt doato den Sinn , den Will'n ? Den träd ick biddend an . Klein is mien Wunsch , un doch so groot , So schweerlich to erring' : Un doch sök ick nich Oäberfloot , Nich Rang , nich Ehrending' . Mien Wunsch is : up de Middelstroat ( Dåt will ick trülich seng'n , ) Nich allto hoch , nich allto quoat , Dat Leben hentobreng'n . Wo Arbeit , still in hillger Pflicht , Dat daͤglich Brodt mie gift : Wat Noth is , ok to'm Unnerricht Noch vor de Kinner blift . Vor harter Minschen argen Sinn Bewoahrt up mienen Gang : Wer lett dåt groote Glück mie sinn' ? - -- Ick bröcht åm ewgen Dank ! Der Stein aus dem Monde . En Kasus ist mie lezt passeert , Den holl ick woll Vertellenswerth , Moal wådder sach ick dütlich in : Ut all to kloog - werd ddämlich sin . Wie rükken schmusternd uns Mütz , Dohn breet up unsen Grips un Witz , Wenn wie so lesen , wenn wie hör'n , Wat unsø Oll'n verquaß noch weer'n . Dåt se rümgrübelten blind in : Wat woll en rechter Krist mücht sin ? Un bruukten mån den Spruch to nenn' : Den Bohm sast du an Frucht erkenn' . Wat schwög' ick lang von olle Tiet ! Wer um sick hort un um sick süht , Begript von sülwst , noch is dät Ding Nich aͤnners um en Päperling . Wie kieken hoch , dörchwöhl'n den Grund Un vor de Nåse ligt de Hund . Dåt werd sick tügen kloar un hell , Wenn ick den Kasus nu vertell . Ick treckte von dåt Plögen rin As schon de Står'n am Himmel stünn' : Doa flog den wat an dät Hdär'n , Mien dåh ossig sick verfär'n Ick denk : wer Düwel schmitt denn doa ? Seh kenen Minschen wiet noch noah - -- Ick grabbel rüm - doa ligt en Steen Den wist du moal to Huus' besehn . De Steen was all en hübscher Kluut . Sach glinsterig , schwart bröcklich ut . Potz Velten ! - feel so gliek mie in : Dåt mag woll goar en Moandsteen sin ! ) Verfähren : etwas gefährlich halten und bezeichnet im Plattdeutschen das hochdeutsche : erschrekken . Et was nu justement de Tiet Wo vöåle hochstudeerte Lüd , Biem Eddelmann den Grips sick mät'n , Vor allen dåber duchtig fråt'n . Allbott den Achten im August , ( T'is midden in de Hundsdoag just ) Stell'n se tosamm sick richtig in , Dåt se den Witten-Steen ersinn' . Mänchmoal list Ener ok wat vdär ; De Annern , sitten denn druͤm her , Bedächtig stütten se dåt Kinn , Hohgappen , nikken , schloapen in . De Eene - socht de Stären sick Am hogen Himmel Stück vor Stück : Den Quark hier unnen , kennt he knapp , Hölt schwarte Seep - vör Kinnerpapp . De Anner - huckt bie Fü'r un Flamm , Schmoolt Tüg von änner , Tüg tosamm : Doch word en Hecht-Oog lezt den Keerl Moal anschmårt vor'n unriepe Peerl . De Dritte - råkt mit a plus b De Flokken ut fällt grooter Schnee . Man een Exempel werd åm schwoar : Wat he verdeent un brukt in't Joahr . En Veerter - sprikt von Oadam an De Sproaken all - dåt is en Mann ! Dütsch - kümmt nich däber siene Tung , Dåt sprikt jo jeder Stroaten-Jung . Von sonnen hochstudeerten Stamm Koam'n se bie Dutzenden tosamm , Un zanken sick um Kaisers Boart So recht up Kettelflikker Oart . Ick nam den Steen un wees' en vöär : Wie Wülwe feel'n se dröåber her . Ick mußt vertell'n woll fäftigmoal : Wie ? wo ? wenn ? wat ? - de Steen kam doal . T'is hitzig nu drup los gegoahn , Se leeten At'n un Drinken stoahn . En jeder kroamte sien Latin , Woll kloger as de Annern sin . Ick heb den Upstand goot benuzt , Månch Glas von hinnen utgepuzt : Se merkten däber bald den Paß Un heel'n de Hand nu up dåt Glas . As jeder denn mit Kopp un Stütz Har von sick geben sienen Witz , Bin ick denn ok mit mienen Kroam Eenfältiglich to Marcht gekoam . Ick sprack : - Jie hem geschwögt genoog Herr Lehmker - un Herr Fiddel-Jooch , Herr Mathes -- Herr Casper Dtohm : Dårf ick to Woort zund ok moal koam ? ) Der gemeine Mann faßt Worte und Benennun gen aus fremden Sprachen , nur nach dem Ohr- klang auf , und sucht nun deutsche Formen solchen Worten anzupassen , wobey nicht selten , wahr- scheinlich mehr zufällig als absichtlich , Witzspiele sich zeigen . So verdeutscht er sich aus castrum doloris , einen Casper Lorenz : aus Backalau reus , einen Bakkelars rc . In ähnlicher Art hat sich hier ganz treuherzig unser Bauersmann , aus Chemiker , einen Lehmker : aus Philolog , einen Fiddel-Jochen : aus Magister Matheseos , einen Mathees : aus Astronom , einen Casper Drohm , gebildet . Socht Mäncher sienen Esel up Un satt mit beide Kuͤlen drup . En Buur is keen studeerter Mann , Kikt alles män mit Eenfalt an . Doch erst bidd ick mie ut vor all'n , Nich blaffig mie in't Woort to fall'n : To schimpen nich , as jie gedoah'n , Un Düwels Lache uptoschloan . Wenn jeder fründlich , schlicht un recht Besunnen siene Meinung segt , Nich obsternoat steit up den Kopp , Krigt bald 'ne Sach den rechten Propp . Ick weet , jie råken hochgeschickt : ( De Mathees , håt fründlich nickt . ) Seht Appel in den Moand am Bohm : ( Iizt schmusterte de Casper Drohm . ) Doch wat im Weeg ju huͤpig steit , Is just de Hochgelahrsoamkeit : Doa werd , wat måͤnchmoal schon gescheh'n , De Wald vor Böhme nich geseh'n . " De Steen weer ut den Moand gekoam ? " Den Keerdel mucht ick kenn' mit Noam , Dem sonne Forsch in Knoaken sitt , Dåt he vdål Dusend Mielen schmitt ! Wenn't Volk im Moand so schmieten künn Topp ! - jede Wedde schloag ick in ! Se kluͤterten nich mienen , Up jue Kribbelköpp gůng't los . " De Steen brännt sülwst sick in de Luft : " Dåt Tüg doato schwemmt as en Duft " In Wulken rüm , denn kummt de Flamm , " Un schmöblt den Grußt to'm Steentosam . Anhdren lett sick dåt ganz schön : So just werd Lehm , to'm Muersteen : Un ganz natuͤrlich guͤng et to , Regeerte sick de Pracher so . Hier weer mån erst moal to probeer'n , Of Steengrußt sick so sien lett röhr'n , To stiegen , so wie Woaterduft , Hoch dåbern Wulken in de Luft . T'is alles nischt ! - Vör olle Tiet , ( Wie schlichtverståndge Lüd noch hüt ) Hem se von Ståren-Schnuppen sproak'n , Doa lett sick woll en Versch drut moak'n . Wat boaben steit , an't Himmelszelt , As Lichter , is't uns hengestellt ; Will'n jie't nich globen ? - schloagt mån drup Cappittel , Book Moses up . En Docht mutt sin in Lamp un Licht : Wenn nu de Docht en Oåsel ) krigt , So werd he puzt , dåt is de Schnupp - -- Nu sind wie up de Flausen drup . Sön Stären-Licht , von Waß un Talg , Is g'wiß en unflåtsch grotet Balg , Un dikker woll as ganz Berlin , Wåt mütt dåt nich vdr'n Oåsel sin ! ) Oäsel - ist nicht übergegangen ins Hochdeutsche ; es wird damit die Lichtschnuppe in dem Zustande bezeichnet , wo in der Lichtslamme schon ein glim mender Schnuppenwulst sich gebildet hat , der das Leuchten stört . Bie Stroaten-Lampen , is et mit Dät Putzen nich so Bruuk un Sitt . Brånn oder nich - dät gell't gliek vöäl : So spoaren se dåt düre Oåhl . Am Himmel daͤber , un mit Recht , Puzt immer ruͤm de Lampen-Knecht . Werd nu gepuzt , de Flamm gepurrt , So glitscht woll moal son Oäsel furt . Son Däsel gldäst ) denn noch en Enn , Im Runnerfall'n verlöscht he denn , Wie jeder dåt bie Oabendtiet An alle Ståren-Schnuppen süht . Dät is denn doch woll wißlich woahr , Sön Oäsel bruukt vbäl Hunnert Joahr , Ehr he to uns herunner strikt ( De Mathees - håt wådder nickt . ) ) Glöäst , von glbåsen , hat eine Mittelbedeu tung zwischen glühen und glimmen . Verwittern un verfulen mütt , Wat nich versteenert , mit de Tiet ; Dät is bie Holt un Knoaken so : - -- ( Doa nickt de Lehmker fründlich to . ) Kann nu im langen Runnerfall'n Sön Oåsel sick in Steen verball'n , So lang't he endlich bie uns an , As Steen - un fåll't denn wo he kann . Drüm sind de Stärenschnuppen-Steen So schmuddlich bröcklich antosehn , Un fallen män so seltenlich , Denn jede Schnupp versteenert nich . Rift ener an den Steen wat hart So moakt he sick de Fingern schwart : Dät kann ok goar nich ånners sin , Lichtschnuppers jucksen ut un in . Handgrieplich heb ick , wie mie duͤcht , De Sach gestellt in't rechte Licht : Wer richtig mit Fief Sinne süht , Tritt ok gewiß up miene Siet . Ick schweeg nu still . De Herren stunn' Wie Botter an de warme Sunn . Denn sprack von Hinn' , son dröger Specht : " De Buur - up siene Oart - håt Recht . Die Insel Helena . " Korsika : - dät is 'ne Insel : " Helena : - is ok 'ne Insel . " Insel Anfang , Insel Enn : " Recht schon ! wenn se'n festholl'n könn' . " Krazt he af : - wo will he blieben ? " Müßt sick boddenlos rüm drieben . Allet Ding håt siene Tiet , Morgen is et nich wie hüt . " Is vörwoahr zund im Bekehren , " Lett Französch de Mäkens lehren . Will en Voß belistigen , Moakt he lust'ge Männerken . " Håͤt nu sulwst sick upgegeben , " Drüm beschrift he jizt sien Leben . Oft schon word en Testement Umgestott vor't seelge End . " Will vom Ruder nischt mehr hören , " Deit nu schon den Ploogstert föhren . " I , de Ploogstert is åm doch Sönne Oart von Ruder noch . " All sien Anhang is verrunnen , " Siene Hüüpters sind verschwunnen . Witttert Froaß - von wiet un noah Sind gliek Uhl un Roaben doa . " Woll bekannt sind siene Thoaten , " Jede Döår finn't he verschloaten . " Wenn de Wulf to'm Schoapstall will , Unnerscharrt he sick den Süll . " Hört dåt Meer mån um sick brummen , " Is von Wachtschiff rund ümschwummen . Hurrah ! dorch de Wulken suust Up den Mantel - Dokter Fuust . Drüm loat ick dåt Ding woll blieben , Wie von Elba hier to schrieben Unnerdeß ick bin doabie , Geit he , wie von doa , heidi ! Mit dem Allen will ick seggen : Keener sall sick schloapen legen Denn so lang he gapsen kann Spinnt un sinnt he Unheil an . Der Schneider als Scharfrichter . Will moal von en Schnieder-G'sellen En gefährlich Stüͤck vertellen : Schnieders könn' keen Bloot nich sehn ? - -- Köppe leng'n se vor de Been . De Gesell dacht : - Noadel , Scheere , Dät gift alles keene Ehre , Scharprichter : - dåt is en Mann , De Respekt sick moaken kann . Schlog den Kopp nu måͤn so runner - -- Alle Schnieders krieschten : - Wunner ! De Erschloan was - sach so goar Ok mit to - t'is wißlich woahr . De Geselle was en Keerdel Draller as en Plummoos-Queerdel , Un Scharprichters Dochterkind , Was in aͤm vernarrt ganz blind . Richter-Scharp - woll to dåt Brüden Ehr sien Joawoort nich beschieden , Erst soll de Geselle goahn Un en Hals herunner schloan . Freedlich kam en Mann getoagen , Sachen dåͤber Land to droagen , Kümmt en Stroatenröber an , Oäberfällt den armen Mann . Schlog åm grimmig vor den Schnörgel , Schneet åm dorch de ganze Görgel ; " Du sast mie woll doot hier sin ! " - -- Nam dåt Geld - un leep Busch in . Un dåt Wörgen håt en Möller , Angesehn von sienen Söller : Spannte Päer un Woagen an , Bracht to Stadt den doodgen Mann . Un de Mann erhoalt sick wådder ; Kennt den Röber ; schrewf en nådder ; Word in Ketten bald gelegt : Was den Röber goar nich recht . Doch de Dokters - sehr geschikket Hem se gluͤcklich utgeflikket Hals un Bråͤm den armen Mann , Dåt he wådder leben kann . Un dåt Urtel word gesproaken Oäbern Kopp de Staff am broaken : Denn de Röber mußt gestoahn , Dät sien Will was - doottoschloan . Wat håt nu Scharprichters Mäken Den Gesell'n de Bakken sträken , Dåt he jo mit enen Schlump Såͤbelte den Kopp vom Rump . Schnieders - mit un oahne Höcker Kroopen rut ut åre Löcker , Flizten noah den Richtplatz hen , Woaren knapp to bändigen . Un de Mann , de dootgeschloagen - -- Jizt geflickt an Kopp un Kroagen , Was ganz lustig ok doabie - -- Vör son Glück bedank ick mie . Was gewaltiglich Getöbe ! Un de Kopp - flog as 'ne Röbe : Un de Schnieders - hem juchheit ! Un dät Bruutpoar - håt sick freit . der Jungfer Zehnmalklug . Jedet Ding hät sienen Pfiff , Un bie allen is en Kniff : So werd sung'n : tom Kookenbakken Sind von Nöden fieflei Sakken : Zukker , Botter , Eyer , Mehl , Safroan moakt den Kooken gål . Ok to'm drallen Ehestand Sind de Kniffe mie bekannt . Hochtiets-Bruut ! merk miene Lehren Gooden Roath sast du jizt hören , In mie is keen Loog , keen Droog , Jck bin Junfer Teinmoalkloog . Vör de Hochtiet brillt son Keerl Sick herrummer as en Queerl ; Fiechelt , hüchelt , un scharwenzelt , Bet he sick in't Herz rin schwaͤnzelt , Hölt et ok en Flidderjoahr , Denn is alles nich mehr woahr . Mannsvolk is Zegeiner-Broot , Nich en Stump doaran is goot , Alldagdäglich frische Mukken , Dut un dåt uns uptohukken , Steit son'n Keerl' de Kopp nich recht , Måkelt he uns alles schlecht . Alle goode Ding sind dree ! Drüm will ick die dreerlee Pfiff un Kniffe zund vertellen , Dat du die torecht kannst stellen Fångt noah Keerdels Oart dien Mann Moal dåt Flausig-Moaken an . Nummer Eens : - dät is en Strick : Schlöbp dåt Strick åm üm't Genick . Fang' nu herzhaft an to trekken , Bet he mütt de Tung rut strekken Gål un gron werd vör den Kopp , Denn haͤst du den rechten Zopp . Nummer Twee : düt Piepken fien Mütt denn fix bie Händen sin . Schnddr de Görgel åm von frischen , Piep åm lustig up doatwischen , Danzt he denn - so blift't bie Twee : Danzt he nich - nimm Nummer Dree . Nummer Dree : - Pantüffel du ! Trost vor jeglich arme Fru ! Stramm sast du dåt Strick nu griepen , Lustiger den Hopser piepen , Un mit den Pantuͤffel-Schoh , Schloag aͤm duͤchtgen Takt doato . Föhrt dien Mann oahn Prügelsupp Sick von sulwst vernuͤnftig up : Marsch denn mit den ganzen Pracher In den Juden Trödel-Schacher Wo sick Mann un Fru verehr'n , Mütt mån pur de Kuß regeer'n . Der Bauer und der Förster . Uns' Förster is en schlauer Hecht , Ick heb den ollen Takkenknecht Doch moal de Ogen utgewischt , Un dicht vor't Muul wat weggefischt . Sön rechter Förster is he nich , He jågert mån bie Oadelich : Doch hör't he går'n sick Förster nenn' Dåt können wie woll an åm wenn' . Lezt gung ick noah den Eikberg hen De Ekker-Schwien moal to besehn : Doa twasselt sienen Dohnenstrich , De Förster lang , he sach mie nich . Bums stund de Förster as en Propp , flink den Kohfoot an den Kopp , De Hoahn segt - Kersten ! allebott , Doch dutmoal gaf't en dücht'gen Schott . Ganz ossenmaͤssig was dat Knall'n , As soll de ganze Heid' umfall'n : De Bodden schudderte derto De Eikwald grunsete män so . Un hinnern ollen Berkenstrunk vor en willer Kempe sprung , Un as he dåbern Berg wegflizt , Is mån dát Bloot so rům jesprizt . Un midden mank de Ekkerschwien , Plautz ! - in son Lehmlock lag he rin - -- Un rogte nich mehr Kopp noch Been , Dät kunn ick Boaben dütlich sehn . De Forster kam trawalgt , schupp ! schupp ! Mit langen Hals en Berg herrup : Ick drükte mie , krumm as en Fluusch , Tosammen hinnern Hasselbusch . Schweerangst ! wat schneet he vorn Gesicht , As he mit ens to sehen krigt De Ekkerschwien , deep in den Grund - -- Un stund as son begoatner Hund . Den Berg , klabuster waͤdder run , Krazt he torügge wat he kunn , Un heel nich an , bet rin in't Luuk - -- Doa kroop he hinner'n Werften-Struuk . Mie was dåt Ding bald klipp un kloar : De Förster meinte wiß un woahr He har en Ekker-Schwien geschoat'n - -- Gliek wußt ick klogen Roath to foat'n . Fix leep ick ok in vullen Draf , Vör dull un blind den Berg heraf , In groaden Strich los up dåt Luuk , Doa lag he fest noch hinnern Struuk . Ick sprack : " Herr Förster grüß àm Gott ! " Dåt was en rechter Ehrensthott ! " Sien willet Schwien , ligt musedoot " Recht midden mank de tamme Hood ) " Hood : Huth , Heerde : ( zahme Heerde . ) He gaf to'r Antwoort : " Dummerjoahn ! " Ick heb hier kenen Schott gedoahn . " Un floochte nu , gliek up de Stell Woll he verbroaden in de Höll . ! - fångt moal ens son Förstersmann Gottlos to schweerendtern an , Dåt geit dorch Låber un Kaldarm'n Dåt sick en Veh mücht drum erbarm'n . Ick : - " Herr Förster , denk he doch " Moal an den lezten Rehbuck noch : " Doa schwoor he just so Ruck vor Ruck , " De olle Rikke weer en Buck . " Ick dacht mien Dehl in't Herze mien , " Un denk ok hüt so von dåt Schwien : " Bet hinner'n Berg - is jo nich wiet , " Dåt he den Kemp doch ok moal süht . De Förster word nu bossig roth : " Hallunk ! " - so brüllt he - " Schweerenoth ! " En Dunnerwäder sall die föhr'n , " Letst du doavon en Woort noch hdr'n . " Ick scheet jizt nich en ruppig Hohn , " Wat soll ick mit son Oasbeen dohn ? - -- " De Herrschaft is zund in de Stadt - -- " Fritt up den Kemp ! - so hásť du wat . " " - heb ick gesegt : " Na ! na ! - sacht an ! " Mie is dåt alles so ganz recht . " Adje's Herr Förster ! - doch mie dücht , " De Wahrheit kümmt bald an dät Licht . Den Kempen heb ick nu betracht , Un listig in mien Fuscken lacht . As Nachts dåt Volk to Nest sick gaf , Nam ick de Karr - un schoof mit af . Dåt Beest was fetter as en Schneck , Har up de Ribben handhoch Speck . Den Schwienskopp droog ick in de Stadt , Doa gell't son Stück recht orndlich wat . Wat alles soll to'm Rökern sin , Dat paͤkelten wie duͤchtig in : Dät Kleinfleesch , hem wie uns Den Rüggebengel afgebroad'n . To'm Sonndag kam de Broaden dran - -- Gefräten heb ick as en Mann . Den Förster noch to'm Schoabernack , Stack ick en Stück in mienen Sack . As nu de Förster in de Dohn'n Sick sehen leet , was ick doa schon . " Good'n Morgen ! " - sprack ick - " na wie sin , " Ick glöw' doch , wådder olle Frünn ? - -- " He fröhstückt hut woll moal mit mie ? " Hier is en Schluck- ok Fleesch derbie . " De Forster kostet : - -- " Dåt is jo Wild ! - wo krigt he dåt ? " " Herr Förster - sinn he moal wat noah : - -- " Hüt vor acht Doag , wat sprack he doa ? " De Herrschaft is zund in de Stadt , " Fritt up den Kemp ! - so häsť du wat . Republik und Königsthum . Hinz un Kunz - de zankten sick Bie de Pulle Beer König oder Rüpelplick - -- Wat am besten weer ? Ok de Köster kam to Kroog , Stott sien Schöppken rin : Denn he nam , geschickt un kloog , Mänchen Gröschen in . Was gelehrt in vöäle Künst , Dresseln , Schoostern , Moahl'n : Künn von unse Schoolgeld sünst , Nich Klafütge ) toal'n . ) Klafütge : ist die Benennung des schlechtesten Landgetränks . Es steht gegen Bier vielleicht in eben dem Verhältniß , wie Lutterwasser , gegen Un de Köster , lange Tiet Hört he still den Zank : denn : - na Gevadderslüd , Ick språk ok mit mank . Ködderwendsch - is Rüpelplik , Just wie Liggedor : Republik : merkt , so spräk ick , Schrief't ju't hinnert Ohr . Republik un Königsthom , Drdåber kabbeln jie : Na , ick breng ju ut den Drohm , Gewft moal Acht up mie . Hem jie nich in jue Hood Sünst veer Bullen hat ? Alle glieke stark un groot Na , wat word denn dat ? Stotten rüm sick alle veer , Kener wieken dah Jeder kam den aͤnnern Queer , Jdöst blewf mänch Stück Veh . Wat haͤt unse Schult gesegt ? - -- ( Is en kloger Mann : ) , Mit dåt Kohveh steit et schlecht " Bull'n - sind Schuld doaran . " Sind de Bullen alle Veer " Glieke stark un groot , " Stoahn se immer sick to Wehr , " Dåt just deit nich goot . Enen starken Bull'n hem jie Drup ju angeschafft , En Poar Lütgern noch derbie , Von geringrer Kraft . Un de starke Bull heel nu Düchtig in Respect , Un dät Kohveh kalfte ju , Alles gung perfect . Na ! is ju nu kloar de Drohm ? - -- Merken jie de Lehr ? Republik und Königsthom , Stell'n de Bullen vdär . Die Theater-Jungfer . As ick to Stadt de Liefrung bracht , Mußt ick verblieben däber Nacht . Bie Oabend kam mie in den Sinn : Du geist in de Kummodge rin . In't Stuͤck , wat ick doa heb gesehn Fung ene Junfer an to ween'n : De Prinz woll mit Gewalt nu schon Ar Schoaden an de Unschuld dohn . Den Schimp woll se nich dåberleb'n , Se leet en Fleescher-Knief sick geb'n , Un schneet den Hals sick af , ritsch , ratsch ! Un feel to Bodden as en Quatsch . Doa heb ick as en Kind geflenn't , Dåt Herz was mie ganz umgewenn't . Du leewer Gott ! daͤt is denn doch , Dacht ick , en Tugend-Speegel noch ! Den Sonndag drup - doa kümmt gekarrt ( Ick stoah un kiek as wie vernarrt Mit unsen lustgen Eddelmann , Frisch un gesund dåt Mäken an . He håt de Junfer still un sacht Bie den Verwalter unnerbracht . Nu , de Verwalter - is bekannt Drift nebenbie so allerhand . De gnådge Fru kreeg doavon Wind : Se reep den Herrn Justiz geschwind , De håt dät Mäken angeranzt , Un gliek tom Dorp herut geschanzt . De Spoaß was mie denn doch to rund , Ick dacht : - fett werd keen blöder Hund ! Un kosten kann't nich Kopp nich Stütz , Du sprickst moal mit den Herrn Justiz . Dät Mäken - Herr Justiz - sprack ick , Håt lezt sick in't Kummbdgenstück Vör Angst um åren Junfernstand Doot afgekehlt - mit eigner Hand . Un was se wirklich nich ganz doot - -- Wo werd son Hals gliek wådder goot ? Noch vör acht Doag , son Unschuldskind , Un nu schon son verleewter Stint ! De Antwoort was : - I Noabersmann , Stellt ju doch nich so ddämlich an ! Dät Ding geit ganz naturlich to : De biem Threaoter - dohn män so . Doa sprikt oft son Kummödgen-Wief Von truͤen Ehstand stramm un stief Un kann von eigne Kinnerken , Oft suͤlwst den rechten Herrn nich nenn' . Desglieken : - upt Threoater sin De Kummodganten Herzens-Frünn : Doch wenn män knapp de Vörhang ligt So moaken se sick scheef Gesicht . As wie de Roaben ungefähr , Is ener hinnern aͤnnern her : Verstaͤnkern hier , voßschwaͤnzen doa , Un droagen alle Schann sick noah . Wenn nich son böser Wirrwar weer , Denn wdrr so månche goode Lehr , Ok vom Threoater run gesproak'n , Sick Platz in unse Herzen moak'n . Woll frielich sind ok - Gott sie Dank : Recht broave . Ehrenlüd' mit mank : Im Ganzen däber geit et her , As wenn't en Bild von Sodom weer . , wer bie de Threoater-Lud Umkoatern kuͤnn Herz un Gemuͤth , Dåt se sick fürchteten vor Gott , Un leewten noah de Tein Geboth : Dät Kirchgang un Kummödgen-Goahn In gooder Harmenie kunn stoahn : Hier - Gottes Woort to sing'n , to hör'n : Hier - goode Sitt to sehn , to lehr'n . Doch dåͤt is en verpfizter Kroam ! Doa mußt en Herkules erst koam , Mit starken Arm un scharpen Beß'n , Ok hier den Stall moal ut to meß'n . Hochzeits -Schwank . ( Bei Überreichung einer mit Kinderzeugen ausge statteten Puppe zum Brautgeschenk . ) Ick bin - mit Ehren antomellen - -- De Wiesemutter von Queerfellen : Wo Bruutlüd sind tosamm gedoahn , Doa mütt en noah de Kundschaft goahn . Von Herzen will ick groateleeren Un nebenbie mie rekumdeeren , Wenn moal knick ! knack ! - de Umstän sin Dat ick de Klapperstork denn bin . Ick weet mien Werk in Ehr und Züchten Bie Riek un Arm woll uttorichten : Kiekt moal to'r Prob düt Balg hier an - -- Oft woll wat schmukkers geben kann ? De Windeln , mit Verlöwf to seggen , Weet keener schicklichex to leggen , Dåt sitt nich schlapp , dåt sitt nich prall , Un doch so schnikker un so drall . De Klöäterbüß - mütt kling'n un knarren , Föngt moal dåt Bödlken an to quarren , Dät Böblken werd in aller Hill , Von dät Geklöäter müskenstill . Un wassen åm de Tån' to'm Knabbern , Denn mütt et an den Stål broav schnabbern So schüren sick de Bieters rut : Dåt merk se hübsch sick Junfer Bruut . Herr Brütgam ! - åm will ick bedüden He sall sien Muster hiernoah schnieden : Doa denk he dran bie Dag un Nacht - -- Dåt Balg is doarum mitgebracht . Kümmt denn en Böölken antowakkeln , Denn will'n wie goar nich lang erst fakkeln , Wie schnörent in düt Wikkelband , De Klöäter krigt et in de Hand . Un wenn de Windeln nich mehr passen , Un't Böblken is herangewassen : Denn lett he't jakkeln unbeschwert Un singt : hopp ! hopp ! - mien Rüterpäerd ! Un fångt dåt Böölken an to lopen Un hoͤrt he sick Herzvoader ropen : Denn werd dåt Oog' åm däber goahn , Un tack ! tick ! tack ! - sien Herze schloan . Der Schnaps . Mutter ! gif en Schnaps ! - denn mie Is so wabbelich : Bitchen Solt un Brodt doabie , Botter brukt et nich . Bin ick doch wie nie geboar'n Von den enz'gen Schluck ! Håt im Liewe mie gefroar'n , Immer Ruck um Ruck . Nu sall't wådder frisch un froh An de Arbeit goahn ; Stopp en Piepken mie doato , Wie de Oll'n gedoahn . Brånnwien suupen ! dåt de Hoar Borstig stoahn Berg an : Mie de leewe Gott bewoahr ! Dät is Sünn un Schann . Doch en Schnaps to rechter Tiet Geit dorch Mark un Been ; Luchtert Herzblatt und Gemüth , Wärmt bet in de Töhn . Schlücksken , to de Fröhstückskost , To dåt Middagsbrodt : Schüͤr't herrut den Moagenrost , Mehr is doa nich Noth . Drösch ick duchtig in de Schuͤn' , Plog ick up dåt Feld , Kann't en halwet Pund woll sin , Wie de Arbeit fäll't . Is de Külle hart un sarp : Schwinn en Schluck genoahm ; Is de Hitze groot un scharp : Werd et ok bekoam . Sitt en Buur biem Kaffepott Von Zigoorgenpamp , Werd he ldaͤsig bald und schlott , Knoakenloahm un schlamp . Seh ick wo dåt Söffgeschlaps Von klafütgen Thee : Is mie , drink ick nich en Schnaps , Oäbel gliek un weh . Schimpt maͤn , Dokters in de Stadt , Schmaddert wat jie will'n ! Jie konn' ut dat Ungerfatt Hals un Ranzen füll'n . Bitchen Spiretus muͤtt doch Vör den Moagen sin : Wien - is vor den Buur to hoch , Schuͤft he Schnaps hennin . Dript ju sulwsten in dåt Glas Peck un Siegellack : Kümmt gewiß ok ju to Paß , So is mien Geschnack . Will'n jie Schimpen ? - schimpt den män , Saͤber schimpt ok recht : Dåt se båtern Schnaps uns brånn' - -- Denn he werd fast schlecht . Der Kienapfel . En Buur gung moal biem Goldschmedt rin , Köft sick en Hochtietsläpel in ; En Keenappel - lag midden mank Biem Goldschmedt in sien Sülwer-Schrank . De Buur verwunnert sick fast schier " Wat deit he mit den Quark denn hier ? " De Goldschmedt is en Schalksknecht west , Denkt : Buur ! die dreih ick hüt en Nest . He sprikt : - de Appel is mie roar , Ick bruuk son Tüg to miene Waar : Wüßt ick mån voål to kriegen gliek Twee Gröschen geb ick vor dät Stück . Na , de Buur , ick will moal sehn Of ick am nich doamit kann deen'n . De Goldschmedt sprack : - nu woahr un wiß , Mån her , un wenn't en Wispel is . De Buur lacht mån so innerlich , Un denkt : - Du bist up gooden Strich ! Ritt wat dåt Påerd mån lopen kann , Un kummt to Huse lustig an . Wo ichtens mån Keenäppel sind , Doa plückt he los mit Knecht un Kind , Bohm up Bohm af , vor dick un dull , Bald was de ganze Woagen vull . He sackt de Appel in geschwinn , Föhrt hastig in de Stadt hennin , Kümmt bie den Goldschniedt schmusternd an , Dicht vor de Ddär hölt sien Gespann . Doa breng ick wat Keenäppel rin Sön halber Wispel mag't woll sin . De Goldschmedt segt : - dåt is jo schön ! Wo sind se denn ? - loat he moal sehn . De Buur hoalt gliek en ganzen Sack . De Goldschmedt sach se an un sprack : Blitz dåt sind Appel ! - Schweerebrett ! So schier , so kloar , so glatt , so fett ! Doa is doch , kiek ik her un hen , An kenen nich en Töädelken : Hier sind twee Gröschen - nehm he doch , Vor jizt bruuk ick man enen noch . Nu was de Buur woll däberföhrt , Dåt he hier gottlos woar balbeert : Doch leet he goar nischt merken sick , Nam fruͤndlich daͤt Tweegroͤschenstuͤck . Sön Buur is ok en Schubbejack : He gung un dacht : - den Schoabernack Sast du mie doch uͤmsuͤnst nich dohn , Du Spitzkopp von Goldschmedts-Cujon . As Joahr un Dag in't Land was koam Hät he sien'n Sonndags-Stoat genoahm , Den trekt he an , en groot Stück Blie Stickt he sick in den Tweersack bie . . Leet in de Stadt sick frisch balbeer'n , De Hoare glatt un glu verscheer'n : So upgeplustert , gung he denn Ganz stattlich bie den Goldschmedt hen . Wat män von Gold- un Sülwer-Tüg Im Loaden was , besach he sich , Un froog : - wat jedes gellen soll , As wenn he alles köpen woll . Denn sprack he dröhmrig twischen in : Wat son Stück Gold woll werth mücht sin Wie'n Kinnerkopp - so ungefähr , Wenn't ok noch bitchen gröter weer ? - -- De Goldschmedt horcht : - he werd gewoaht De Tweersack hångt unmaͤßig schwoar : He föhlt af Sieden heimlich to , - -- De Tweersack wuchtet åm mån so . Nu word he stutzig : - fångt mank her Mit an : - man fünn' woll in de Eer Towielen Sülwer , Gold un Stoahl - -- De Buur sprickt : - Joa , dät kümtmänchmoal . T'is richtig ! - dacht de Goldschmedt nu : Nög't rin den Buur bie siene Fru , Mit söten Wien åm intoseep'n , Dät Gold vdr'n Pappenstäl to köp'n . De Goldschmedt drinkt am flietig to : De Buur süpt los , dåt brummt mån so : En half Fatt Wien was all verschlung'n , Doa håt de Goldschmedt angefung'n . Mie duͤcht , wenn ick aͤm recht verstunn , Håt he son groot Stück Gold gefunn'- Will he't verköpen ? - wies' he moal , He weet , dåt ick wat recht is toal . Herr ! - gefunn' heb ick noch nischt : I ! håt he drum so upgedischt ? - -- Ick meinte : - wenn ick moal wat fünn' : Fåll't åm nich de Keenappel in ! Der Haase im Kohl . In den Goar'n en Höäsken satt , Brunen Kohl recht lustig fratt , Un doa kam de Buur getråden , Woll hen Singen goahn un Båden , Schmeet dät Höäsken ungeschick Mit de Bibel in't Genick . Musedoot dät Hdäsken lag , Denn et was en gluupscher Schlag . Buur ! die hoalt en Dunnerwäder Kümmt de Jäger die upt Låder : Listig håt de Buur gelacht , Håt af Siet dåt Hdåsken bracht . Sonndag mußt dåt Hdäsken dran , Word gebroaden in de Pann : Wat håt doa de Buur geknabbert , Håt sick Latz un Boart besabbert , Denn son Höasken schmekt ganz schön , Hackt nich oft am mank de Taͤn . Vör de Huusddår kummt herruͤm Zund de Jäger , de was schlimm . Sperrt hoch up de Näsen-Loaden - -- " Blitz ! de Buur fritt Hoasen-Broaden ! " Wo son Jäger nimmt den Strich , Kickt un ruckt he moͤrderlich . " Buur ! segg an ! du Röberwicht ! " Wo häst du den Hoasen krigt ? " - -- Mien Herr Jäger ! in den Goaren Satt dåt Hdäsken ganz erfroaren , Wie son Kluut tosamni gedoahn , As ick woll hen Båden goahn . Kiek he miene Bibel an - -- Sülwern Ecken sitten dran : Is mie ut de Hand gefldagen , Håt dåt Hdasken doot geschloagen , Weer de Eck' nich sülwern west , Kreeg dåt Höäsken nich den Rest . Sprack de Jaͤger : " dat is broav - -- " As du sundigst , krigst du Stroaf : " Håt de Ekken weg gebroaken , Rin in sienen Ranzen stoaken . Jäger ! - håt de Buur gedacht , Daͤt vergell ick die ! gif Acht . Schönen Windhund , blank un glatt , Håt de Jaͤgersmann gehat ; Un den Buuren sien Karnikkel Kreeg de Windhund bie den Wikkel , Worgt en af , un schlung en run , Lang håͤt nich de Buur gesunn' . " Hund du krigst de Schwenzelenz , " Kumm moal rin in miene Dönz ! Haͤt den Rachen aͤm geknaͤbelt , Alle Tän' scharp weg gesäbelt ; " Nu kannst du to Huse goahn , " Dien Herr - werd mie woll verstoahn ! Grimmig kam de Jäger an , Floochte wat en Minsch maͤn kann . " Sächtken ! " - håͤt de Buur gesproaken : " He brack Ekken , ick brack Knoaken ! " Hier mien Hof - is miene Forst : " Sprichwoort is : - Worst wådder Worst ! Die hirschledernen Hosen . En Möllersmann up siene Möll , Drog Hoasen von Hirschlädder-Fell . De Bucksen kreegen äͤren Rest , Dåt is åm sehr to'm Unheil wesk . Woll alle Miischen uͤm un an , Beloawten sehr den Mollersmann , In Ehrlichkeit bie Koar'n un Mehl , - -- Vbr'n Möller ist dat fast to vdal . Stund siene Wuͤrthschaft duͤchtig voaͤr , Was flietig hinner alles her , Matt richtig ut un richtig in : So müßt en jeder Möller sin . De Mollersmann haͤt up sien Gatt Zund keene ganze Brödk gehat , Druͤm toog he den Saturrock an , Un gung to Stadt , de Mollersmann . En Haͤnschenmoaker in de Stadt , Hät voal hirschläddern Bucksen hat , En Poar doavon am goot gefällt , De Möllersmann betoalt sien Geld . En Kleckter von de Lotterie Et was en Jüd - woahnt neben bie , Kummt rin geschuult un lett nich los , Ran mußt de Möller an en Loos . De Jüd verschweert : vor schwart woll he Gliek ling'n as en verreckt Stück Veh , Wenn nich de Zeddel up de List En grülich Geld gewinnen müßt . Wenn sick en Minsch verfloocht , verschweert , Daͤt is sien Doag nich recht wat werth ; Hier schwoor de Jüd' moal ehrlich just : He håt et dåber sůlwst nich wust . De Hänschenmoaker was en Strick , As he dât hort , denkt he bie sick : I , krigt de Möller so obål Geld , So kann't nich schoaden werd he prellt . Flink her was gliek de Schelmgesell , Von afgestoaten Hoamelfell Schoof he den Möller ganz behenn , Poar aͤnn're Hoasen unner hen . So gung schon dät Betdrkeln an , As kuum de goode Möllersmann Dåt Glückspoll mån håt angefang' , Drum is mie vor dåt Enn so-bang ! De Möller steit as wie verblüfft Un sinnt un kikt un fohlt und schnuͤft : As he de Bucksen up de Möll , Erkennen muͤtt vdr Hoamelfell . Tein Dusend Doaler blanke Vöß Gewinnt sien Zeddel unnerdeß . He socht de Möll woll ut un in Und kann nich sienen Zeddel finn' . De Hoasen woaren in de Wasch , Un in de linken Hoasen-Tasch , Stack de verwuͤnschte Zeddel drin , Daͤt feel tolezt den Moller in . Gliek noah de Stadt in vullsten Draf , Krazt mit siene Bucksen af . De Kleckter stund just vor de Ddaͤr , Nu kriegen se de Taschen voaͤr . Tosamin gewaschen dicht un fest , Is mit daͤt Fell de Zeddel west , De Jud haͤt daͤber sehr geschickt . Den Zeddel richtig losgepluͤckt . De Moller leet sick lumpen nich , De Jud tog sienen duͤchtgen Strich : Dagdaͤglich stellten goode Frunn , To'm Zechen up de Moll sick in . De Windmoll , ( vor àm nu to schlecht ) Verschludert he den Möller-Knecht . Håt sick 'ne Woatermoll gepacht - -- O Mollersmann nimm die in Acht ! Gewunnen Geld ist garstig Tuͤg , Geit gåͤren up den Kattenstieg , Glück - moakt ut klooge Lüde Narr'n : O Möller ! Möller ! loat die warn'n ! Ick heb up son gewunnen Geld Manch Joahr mien Ogenmerk gestellt : Wat schnell gekoam , gung schnell heidi ! Drum Möller ! Möller ! woahre die ! De Mollersmann verstopph sien Ohr , Suͤht nischt as siene Liggedor ; Treckt patzig in de Woatermoll , Un koatert alles vonnde Stell . De Möll erst berschlächtig was : He buut en unnerschlachtgen Paß : Doa woar nich Woater g'uog derto , Nu schampelte de Moll man so . Was suͤnsten mit de Mollengaͤst , So fruͤndlich un todohlich west : Zund fohr he jeden daͤben Steg , Doa bleben bald de Moahlgaͤst weg . In't Lodderleben nu moal rin , Kunn he nich waͤdder rut sick finn : Half Sdäben was he Dag un Nacht De Vosse woaren flink verbracht . So mußt he sick denn bald bequem'n Den Wanderstaff to Hand to nehm'n : He sprack , as he nu vorbaß schroot : Hirschlåddern Hoasen sind mien Doot . Amtmänns Polterabend . Juchhe ! juchhe ! Polteroabend ! Polteroabend ! Juchhe ! Juch ! Wer to'm Polteroabend kummt , Muͤtt recht lustig sin gestimmt , Mütt dåt Bruutpoar kogeneeren , Flausen un Dummtuͤg verkehren ! Wat sick mån tosamm lett finn' , Sall biem Polteroabend sin . Der Vater . Hochwerthet Bruutpoar ! - In Tucht un Ehren , Stell ick mit Wief un Jung's un Deeren To'm Polteroabend herzfründlich mie in , Denn Hoch un G'ring - muͤtt biesammen hier sin . Mit groote Goaben , bie voͤrnehme Reden , Koamen wie frielich nich angetraͤden , De Buerslud sind zund eben nich fett : En Schelm mag mehr geben as he haͤtt . Doch wat wie will'n reden-sind Herzens-Gedanken : Wat wie ju breng'n - lag nich unner de Banken . De Körbe , de Toabeln , bet boaben an Sind vull , daͤt keen Appel to Bodden mehr kann . Die Mutter . Herzvoader ! - stoͤt doch moal Jung's un Deeren In de Ribben , Mores to lehren . Pots Hunnert Dusend Schwenzelenz ! Hem jie vergaͤten de Reverenz ? ( Die Kinder machen dem Brautpaare , höchst unge schickte Reverenze . ) Der Vater ( zu den Jungen ) . Gerechter Gott im hogen Himmel ! Jie Tolpels ! jie Talpatschen von Lümmel ! Herrunner von'y Kopp den Filz von Hoot ! Schloat ut von hinnen scharp mit den Foot ! Die Mutter ( zu den Mädgen ) . Jie Schlampen ! spattbeenige , loddrige Kaͤthen ! Hem jie dåt Knicksen all wäͤdder vergaͤten ? Herzvoader ! loat uns de Krabben moal fix Vormoaken von frischen , Kratzfoot un Knicks . ( Die Kinder machen es nach mit lächerlicher Der Vater . So mag't moal passeeren ! doch was et noch nich So ganz up den rechten Danzmeister-Strich . De Kinnerkens sind hüt wat blöd' un verschämt , De Jung's schloan suͤnst ut as en Esel sick boͤhmt . Die Mutter , Nu stellt ju in Ornung ! - hier rings ümher : Un båͤdet mit Anstand den Spruch jizt voår . Huͤbsch driest ! suͤnst haͤt et kene Oart , Un mummelt mie nischt in den Boart . ( Die Kinder fangen alle anf einmal an ihre Verse abzuschreien , bis die Mutter dazwischen faͤhrt . ) Die Mutter . Dunnerwaͤder ! wat is daͤt voc'n Boͤlken ! Alle to gliek foll'n jie den Buck hier nich melken ! Ener noah'n aͤnnern - jie ungebacherte Rangen ! De Liese - fall toerst anfangen . Liese ( ein Paar Tauben bringend ) . Twee Düwekens - schloowitt un zoart , Erst gistern hem se sick gepoart , Breng' ick dat Bruutpoar to'm Geschenk , Als Polteroabends-Angedenk . Wenn jie de Düwkens schnåbeln sehn , Un Eier leng'n an Jungen tch'n : Denn sollen jie as Fru un Mann , Huͤbsch nehmen en Exempel dran . So bald de Düwer röpt : - Kumm Fru ! , Röpt gliek dät Düwken - hu , hu , hu ! ! Un beid' sind denn een Herz un Sinn , So muͤtt et just im Ehstand sin . Görgen ( ein Brodt bringend ) . Daͤt Beste , wat de leene Gott Uns gaf , is doch gewiß daͤt Brodt . Druͤm breng ick ju to'm Hochtieds-Schnitt En frischet Roggen-Brodt hier mit . Ick heb daͤt Koaren suͤlwst gesaͤgt , Gemaͤgt , gedroͤscht un kloar gefegt : Ok ingemoahl'n heb ick dåt Mehl , Sünst gript de Möller goar to vdäl . De Leew' - Herr Brutgam , Junfer Bruut , Kuͤmmt ok mit ut den Moagen rut ; Koam'n Hungerpooten up den Disch , Steit bald de Leew' biem Kehrafs-Wisch . Wer in de Welt sick holt heran , Arbeiden will , arbeiden kann , Noah siene Dekke streckt daͤt Bern , Den werd ok kener darben sehn . Dat is nich Noth in juen Stand , Suͤlwst antoleng'n de Arbeits-Hand . Sehn jie de Lüd' man up den Kamm , Daͤt fordert mit , un hoͤlt tosamm . Mit sonne Red' ut gooden Sinn , Legg ich bescheiden zund hennin , To'm Angedenk in juen Schoot - -- Mien frisch gebakken Roggenbrodt . Marie ( Butter bringend ) . Was't ok mit mienen Knicks mån Verstoah ick doch de Wuͤrthschaft recht . Sehn will ick - wer mie't vordohn sall , Js Red' von Keller , Küch un Stall . En Knicks un mehr son Firlefanz , En glatt Gesicht , en flinker Danz ; Dåt alles ströpt doch Zech um Zech , Mån alltobald de Ehstand weg . De Mann , muͤtt up de Noahrung goah'n : De Fru , muͤtt vor de Wuͤrthschaft stoah'n : Nu kiekt moal hier de Botter an Un spräkt : - of ick nich bottern kann ? De Botter - legg se sick in't Fatt , Un knarrt moal ens dåt Ehstandsrad , Denn Junfer Bruut - schmår se dåt Ding , Denn wer goot schmärt , de föhrt ok flink . Jochen . ( Einen Dukatenmann bringend . ) De Priems von allen in de Welt , Dat is un blift dat blanke Geld : Wer up den Buͤdel håͤt den Knoop , Krigt alles vorfödtsch weg to Koop . Weer Geld all west in't Paredies - -- So gaf de Soatan ganz gewiß An Eva vor den Sünden-Kuß : En - fuchsigen Hironemus . Kanonen sind ne harte Rott - -- Doavor bewoahr de leewe Gott ! Oft könn' Kanonen doch nich twing'n , Wat sächtken deit mit Geld geling'n . Doch is daͤt Geld in gooder Hand , Werd Seegen drut in Stadt un Land . Drum mag dåt Bruutpoar nich verseng'n , Wenn ick ok Geld in't Huus will breng'n . Teindusend Stück Dokoaten - -- woll Ick uptell'n erst : - alleen wat soll Sön lumpig Klümpken Gold hier doh'n : Dåt wörr dåt Wegnehm'n nich belohn' . Letzt sach ick up den Marcht wat stoah'n As ick was in de Stadt rin goah'n . Daͤt heb ick still von't Brett gesischt - -- Wer listig fischt , betoalt denn nischt . Ick denk , wer sixe Fingern haͤt Gript to , wo sick wat griepen lett . Sünst , was dåt Griepen Schimp und Schann , Zund - griepen se von Boaben an . Hier breng ick mienen Fang gebracht , Nehm't måͤn den Keerdel goot in Acht : De sall den Büdel ju voll füll'n , Dokoaten leng'n - so vdål jie will'n . Die Mutter . ( Ein Nest voll Eier bringend ) De Ehstand is just wie son Ey : Pickt ener dran - quatsch is't intwey ; De Fru vor allen mütt verstoahn , Dåt nich dat Ey intwey kann goahn . Geit åͤren Mann mit leewen Sinn De Huusfru goot um Boart un Kinn , Un weer son Mann von Soatans Stamm Se krigt en ruͤm as wie en Lamm . Doch steit bie bitchen Striet un Zank De Fru noah Katten Oart gliek blank , Un paͤpert noch den soltgen Brey , Denn is dat Ey ok bald intwey . Daͤt will't beduͤden , wenn ick ju As Ehstands ollverständ'ge Fru Huusfreeden an dåt Herz to leng'n , Dat Nest vull Eyer hier will breng'n . Der Vater . ( Einen Hahn bringend . ) De Fru is schwach , de Mann is stark : Herz gaf am Gott un Kraft un Mark : Beschirmen in Gefoahr un Noth Sall he de Fru bet an den Doot . Von allen Gooden dörchweg soll'n De Fruens år half Part erholl'n , Half Part von Allen wat he schafft , De Mann , mit siene Stark un Kraft . Nu kiek he moal Herr Bruͤtgamsmann Den Huushoahn hier recht duͤtlich an . Ick will en am to'm Muster stell'n , Un noch Poar Woort doavon vertell'n . En Hoabicht stott moal noah sien Hohn - -- Gliek satt mien Hoahn den Mord-Cujon Mit Spor'n un Schnoabel up dåt Fell , Un woͤrgte bald den Deewsgesell . Un finn't mien Hoahn en Kruͤmken Brodt , Denn tukkert he mit lust'gen Moth Sick schwinn herbie daͤt leewe Hohn , Se krigt aͤn Haͤppken ok dervon . Bie schlimmer un bie gooder Tiet Loat he , Herr Brütgaui , so wie hüt Vor sienen Sinn den broaven Hoahn To'm Muster un Exempel stoahn . Die Mutter . Nn Gott befoahlen , Junfer Bruut ! Wenn Morgen ju de Paster truut , Denn denkt an mie , ick denk an ju , Un wuͤnsch ju Seegen bie de Tru . Der Vater . Geewt herzlich mie de duͤtsche Hand : Gott walte juen Ehestand ! An jedet Glück wat jie mån hem'n , Will ick en christlich Andehl nehm'n . Gesang zum Abzug . Juchhe ! Juchhe ! Polter-Oabend ! Polter-Oabend ! Juchhel Juch ! Wer to'm Polter-Oabend kummt , Muͤtt recht lustig sin gestimmt , Mütt dåt Bruutpaar kugeneren , Flausen un Dummtüg verkehren ! Wat sick mån tosamm lett sinn Sall biem Polter-Oabend sin . Die Sonntagsjagd . En Förster lood sick ut de Stadt All siene goode Frünn : Den Sonndag soll bie am moal wat Recht Groot's von Joagen sin . De Sonndag kam : dat was ne Jagd ! Doa sind vdål Jägers west , Hem duͤchtge Knaͤllers mitgebracht , De woaren ehrenfest . Kam Discher , Gastwürth , Klempnersman , Grofschmedt - et Scheternoa ! Denn wenn dat Volk moal schuͤttgern kann , Juchhei ! gliek sind se doa . Vertellten erst sick Jagdgeschicht , De Balken knakten fast ; Denn wenn son Jäger herzhaft lügt , Dät håt gewalt'ge Last . Un jeder schwoor gliek Himmel hoch He löge nischt uns voår : En Ann'rer , de noch gluupscher loog , Schwoor denn ok teinmoal mehr . De Grofschmedt proahlte : - Pestelenz ! En Wulf keem hut mie recht ! Ick woll en börsten däbern Stenz , Dat he tein Joahr dran dacht ! Will Mäncher de den Hals vull nimmt , Schloan alles klein un kort , Un wenn dåt Ding to'm Klappen kummt So moak't he't wie Hans North . Wie paschten af . Noch gung gewiß Son Klump nich up de Jagd : En jeder stampt de Ballerbüß Sick vull mit aller Macht . De Köter-Troß , was ok nich klein , Twee Pakkers , keddenfest , Dah unse Heideldper leih'n , Sind schlimme Beester west . En grooter Woagen , lang gespannt , Mußt hinnerher kutscheer'n : Zund , was mån drup de Profegant Trügg' , soll he Wildbrett föhr'n . Allendlich gung de Jagd nu an , Wie klapperten frisch in : Bie Kloppjagd mütt en Buersmann , De Hund to'm Putschen sin . Wie hem gedråͤben breet un wiek , Keen Schwanz blewf in de Heid : Wat helpt dåt ! - wenn de groote Lüd Nich dohn år Schulligkeit . Hier kam en list'ger Voß geflizt , En Hdäsken angekrummt , En strammer Rehbuck hergeblizt , En willet Schwien gebrummt , De olle Buͤssen rasselten Von allen Ekken los : Nich Hoas , nich Schwien , wußt her un hen , Nich Rehbuck , nich de Voß . Un von daͤt Knallen uͤm un um , Wat lag denn nu paroat ? Hier , was dåt doowe Pulver krumm , Hier , floog de Schroot nich groad . Keen Rattensterzel woar erwischt , Dåt Ballern all umsunst : Is oft schon west voål Lårm um nischt , Dät sind ganz olle Künst . " Wat Schroot un Pulver ? - j bewoahr ! " So reep de Förstersmann : " De Lichter ) sind uns noch nich kloar ! " Doa ligt dåt Unglück dran ! " " Her mit den Woagen ! - Zapperloot " So lang wie nüchtern sin , " Kümmt in dåt Pulver , in dat Schroot , " De rechte Kraft nich rin ! " ) Lichter - sind in der Jägersprache die Augen . " En Jaͤger muͤtt to rechter Tiet " Wat up de Lippe nehm' : " Erst wenn he alles dubbelt süht , " Denn dript he vor den Bråm . " De Woagen word flink afgepackt - -- Herr Gott in Himmel mien ! Wat was doa alles rin gesackt An Fleeschwerk , Schnaps un Wien ! Daͤt Fraͤten un daͤt Suupen gung Nu los in dåt Gestrük : Na , unse Forster , haͤt en Schlunk - -- Doa kummt keen Wulf am gliek . De Grofschmedt schlog den Kohfoot an , Un floochte : - " Mord un Doot ! " Jizt drieft mie moal en Hoasen ran ! " Zund is keen Kalf so groot . " Drup fung von frischen an de Jagd , Klipp ! klapp ! dorch Duͤnn un Dick : Se hem geballert un gekracht , Doch kener drap en Stüͤck . Vdr Arger dorch un dorch kasproat , Greep jeder to de Pull , Un soop bet up de letzte Noath , Sick dudelsakkig vull . So schullerten se daͤt Gewehr Un togen brummig af : Doa flogen wille Gödse her , Hoch , as en Hunneblaff . Son Hunneblaff , daͤt is denn doch Woll son halfvertel Miel , Was frielich woll wat alltohoch , To'm Knallerbüssen-Tiel . Wenn Spiretus den Minschen drift , Wat unnernimmt he nich ? - -- Druͤm knallten drup mit Grimm un Gift De Jaͤger moͤrderlich . Doch ene Goos , moakt gliek sick af , Un fallt un fallt , un fallt , Krumm fladderich vom Klumpen raf , Wiet hen upt Akkerfeld . Un alle Schuͤtten grodlten los : Dåt was en Meister-Schott ! - , As ick drup plauzte , feel de Goos - -- Ick har groff Tüg rin stott . Leeg sonne Goos mie in de Weeg , Ick buͤckte mie nich moal : Sön Rakkertüg is höllisch tåg' , Throanranzig , sarp un saal . Dat word nu bald en Laͤrm un Zank , As weer de Soatan los ; De Heideloper bruͤll't dermank : " De Förster drap de Goos ! " He schwoor den Duͤwel ut de Hoͤll : " Just as de Förster schoot " Kreeg erst de Goos wat up dat Fell , " Von sien gewalztet Schroot . " Recht håͤt de Heidelöper doahn , Den sienen Herren mütt En jeder Minsch to Huͤlpe stoahn - -- Dåt brengt de Deenst so mit . De Gastwürth , schoot woll immer nischt - -- Doch Soff un Froaß nich schlecht Haͤt he bie't Jachtern upgedischt , Dåt woar den Förster recht . De Gastwürth was en kreewscher Kautz , Gliek packt he bie den Kropp Den Heidelöper , - un purdautz ! Stell't he'n groad up den Kopp . Nu gung daͤt Pelzutwaschen an , Nu schloog , wat schloagen kunn : Tolezt keem ok de Kolben dran , Dat Bloot leep maͤn so run . De Dokter har sick afgestoahl'n , Un lacht sick gaͤl un gron ; He dacht : " jie soll'n mie schoͤn betoaln . " Hier werd mien Waiten blöhn . De Heideloper , fast kaput , Leet siene Pakkers los : De groote Tölen krazten ut , Un langten sick de Goos . Son Pakker-Beest , daͤt gript wat hart , Is frätig alle Tiet : De Köters deilten sick half Part - -- Däat was dåt Enn vont Lied . Zorn und Milde , Wenn in de Heid keen Holt nich weer , Wo kreeg en Buur de Fürung her ? Is goar nischt to verkopen just , So werd en Föhrken Holt gemust . Biem Kröger werd den Heide-Knecht Recht handfest up den Pelz gezecht , De Annern sind derwiel verschwunn' , Un schloan en Dutzend Boͤhm herun . Un werd ok ener moal erwischt , Im Ganzen deit uns dåt noch nischt : Twee Doaler Stroaf , betoaln wie hüt , Un Twientig Doaler sind Prosit . Ok mie kreeg lezt de Heidgesell , Ick was to driest - moal bie dät Fell . De Holtinstäker ) leet mie hoal'n , Doa mußt ick miene Patzen toal'n . De Holtinstäker is en Mann All bitchen hoch in Joahren ran , Ick will en jizt oahn Oäberdrieb'n Von Kopp to Fodten moal beschrieb'n . Hirschlaͤddern Hoasen up de Been , Schwart oder gål , was nich to sehn . Sien Wams von Multum , schabbig koahl , Umhung'n de Lappen up un doal . De Bakkenboart , griesborstig Hoar , Stund as en Gänsefldägel-Poar : Half grau was sien Gesicht , half roth , Un drup en grooten Dreecks-Hoth . ) Holtinstäker , wahrscheinlich geradebracht ans Suͤnst was't en Keerdel as en Duus , Vullup woar alles in dåt Huus . De Würthschaft , Goaren , Akkerfeld , Woar bie aͤm ganz perfect bestellt . Iizt leet he sick en Hingst vorföhr'n , Den schlimmen Foot am intoschmar'n . Ick froog : - " ei , wovon moakt he denn De Salb ? " - He sprack : ick will't ju nenn' . " Vergalstert Speck , verranzter Throan , " Verstunken Kammfett dran gedoahn , " Denn schwarte Seep von scharpen Stank , " Ok fuule Eier mit dermank . " Dät kummt tosamm in Dågel rin , " Dät Fü'r mütt mån gelinde sin , " In veertein Doagen is et goot " Un schmåͤrt denn wie de Schwerenoth ! " As nu dåt Salben was to Enn , Mußt he de Hand sick reinigen : He wischt sick an den Hoasensack , Un nam gliek drup 'ne Pries Toback . Derwielen sind noch mehr gekoam'n , De alle woar'n in Pand genoahm'n : Nu sprack he : - " Lüde koamt herrin " Worüm soll'n wie hier buten sin ? " Drin in de Stub' haͤt he gegrunzt , Un graͤßlich uns herrun gehunzt : Son Afgerakker un son Schell'n , Dåt lett sick goar nich noah vertell'n . Denn reep he ut de Ddär : " Christin " Breng vor de Lüd' en Fröhstück rin ! Christin bracht rin , haͤt upgedeckt , Doa haͤt et uns recht goot geschmeckt . En Wielken drup gung he moal rut , Kam wåͤdder rin in vuller Wuth : Christine har åm wat verloar'n - -- Doch wat ? - dåt hem wie nich erfoahr'n . He nam den Kanschoh von de Wand , Greep denn wie roasend mit de Hand En poarmoal in de Hingstschmaͤr rin , Un reef den Kanschoh doamit in So wiet gung alles stockstill to , Nu word en Lårm up Mordio ; Erst haͤt he up den Disch geschloan , Dåt gliek en Stuͤck is afgegoahn . " Krütz ! Dunner ! Hoagel ! sall regeer'n ! " Dåt Minsch deit alles doch verleer'n ! " De Knoaken drösch ick år intwey , " Hier sall se ling'n to Matsch wie Brey ! " Ick bin en Keerdel as en Lamm , " Doch kribbelt mie moal ens de Kamm , " Denn schloag ick mienen Broder doot ! " Se krigt de Dusend Schwerenoth . " Hier - kiekt moal miene Jakke an : " Is dåt nich himmelschrei'nde Schann ! " Hier hang'n de Lumpen un de Stück'n , " Müßt nich son Minsch de Jakke flick'n ? " Ok kene Taschen sind mehr drin : " Stäk ick de Hand hier boaben rin , " So koam'n de Fingern unnen rut " Sön Luder von Zegeiner-Bruut ! " Doa ligt de niee Multum-Jack - -- " Sön Wiefstück just to'm Schoabernack " Treck ich de niee Jack nich an , " Will sehn doch , wer mie twingen kann ? " Ick har son'n Låͤrm noch nich erleewt , Un heb gezittert un gebeewt : Recht in't Spectoakel midden in Kloppt an dåt Fenster - de Christin . Herr Gott ! dacht ick : wat will daͤt werr'n ? He werd de Deer'n in't Fenster terr'n , Keen Minsch daͤrf er to Huͤlpe koam , He schleit dåt Mäken krumm un loahm . He nam den Kanschoh hinner sick , Reet up dåͤt Fenster ogenblick , Un : - " wat is denn los Christin ? " - -- Se sprack : " De Roggen kummt jizt rin . " De Grootmoagd , de to Bedde ligt , " Hät wädder åren Tofall krigt , " Ick heb zund eben nischt to dohn , " Un will den Roggen bansen schon . " " Joa , Christelken , doa haͤst du recht - -- " Hier is en Schluck ok vor den Knecht : " Ick weet woll dät ick üm un an " Mie ganz up die verloaten kann . Wie stunden doa , stumm as en Steen , Hem wie de Natr'n uns angesehn , Doch kuum woar maͤn dat Fenster to , Doa was von frischen Mordio . " Sön Rakker son ! - -- Is män dät Koar'n , " Erst in den Taß gobt afgefoahr'n : " Denn will ick die den Pukkel kehr'n , " Du sast sien Doag nischt mehr verleer'n . Un floochte düller as vorher Rüm in de Stube krütz un queer : Doa twischen nögt he uns to Disch , Up Klümpe un en Stüksken Fisch . Christine bracht dåt Middagbrodt : Bums was he fründlich , still un goot , Un fung nu an von Un'n bet Boab'n De Klumpe un den Fisch to loab'n . " Verschoaben sall geschenkt nich sin ! " So sprack he , woar Christin nich drin : He woll mån just dát leewe At'n Nich jizt mit Arger rinner fraͤkn . So lang wie sind bie Disch gewest , Heel he den Kanschoh immer fest , Un schwoor : - weer Middag afgedoah'n , Denn soll et an dat Wamsen goahn ! Biem Upstoahn sa'n wie schönen Dank : Un jeder gung nu sienen Gang . Ick kam torugg - keek dorch de Schuͤn' - -- Doa drunk he Kaffee mit Christin . Der Gevatters-Rock . Biem Schulten soll ick Vadder stoahn , Mien Sonndags-Rock was foahl , To Vadderstand un Hochtietgoahn , Putzt sick en Minsch schon moal . , unse Köster knudelt woll Ok sien Stuͤck Tuͤg tosamm ; Doch immer sitt et holl un boll , Mien Doag nich drall un stramm . Wat woar to dohn ? - ick gung to Stadt , Et was keen Fakkeln hier : Doa moaken se vor't Geld doch wat , Sind frielich gottlos du'r . Dät Handwerk golden Bodden hät , Dat is doch wißlich so : Denn bie den Schnieder , schweerebrett ! Doa gung et proper to . Wie grüßten uns noah de Geböhr Et was en oartger Mann , Kreeg flink twee Stöhle vör uns her , Ick bracht mien Anling'n an . He sprack : - Landsmann woll he ok Betoalen Hüll un Füll , Ick heb nich Tiet to sienen Rock , De Arbeit geit to hill . He hört doch woll den Pinkerpank ? - -- Dät is mien Grofschmedts-Knecht : Twee Schiffkens ok , tom Wallfischfang , Heb ick mie togelegt . En Faberkant , de vorwårts will , Geit up dåt Groove los Un köft nich von de Koopmanns-Gill Den Hoaber von de Goos . De Grofschmedts-Knecht , moakt Nacht un Dag To Schnörbröst - mie de Stang'n : So loat ick to den Fischbeens-Hach , Jizt fülwst de Wallfisch fang'n . De Schnörbröst goahn zund goar to stark , Geschndrt mütt alles sin : Von Isentüg un Fischbeen-Quark , Geit höllisch vöäl hennin . De Dokters just mit Schimp un Schell'n Hem't Kalf in't Oge schloan : Denn wat de Fruens loaten föll'n , Werd drüm erst recht gedoahn . Sön Dokter - na , wat krigt he denn Vör Fru'ns recht to Gesicht ? De Kranken un de Dodigen dåt is kene Richt . Sön Kleeder-Faberkant alleen Kummt up den rechten Tritt , Biem Moatneh'n , un bie't Kleedantehn , Doa fohlt he wo et sitt . Hier , steit daͤt Kruͤtz wat in de Queer : Hier , hangelt , wat nich sall : Hier , drängt dåt Schullerblatt sick voär ; So finn ick't dåberall . Druͤm is dat Schimpen ganz uͤmsunst So woahr ick ehrlich bin ! Sön Schnörbrost , dåt versteit de Künst , Un richtet alles in . , wenn de Dokters kloͤger weer'n , Ersünnen se sick Pill'n , De Krütz un Bussen repareer'n , Daͤt huͤlp denn woll im Still'n . Un Landsmann , woll ick åm to Dank De Schnörbröst leng'n bie Siet : Doa kiek he moal ! wat up de Bank Vor Dook un Sammt rum liet . To Dütsche Röck - will alles dåt Geschwinn verstichelt sin : Wer kenen Duͤtschen Rock an haͤt Legt kene Ehr' jitzt in , Soͤn Rock , mit Sammt verbraͤmt recht fett , Buschkoppig Hoar , stripp , strupp , Getackten Kroagen , sülwern Kett ; Daͤt putzt en Minschen up . Vor Tucht un Anstand håͤt doabie Son Rock noch den Profit , Dåt kener hinnen frank un frie Den Hoasen-Bodden süht . Ick tummel mie nich oahne Noth Denn hier in unse Stadt Doa dreiht sich jede Kleeder-Mod , Flink as en Kutschen-Rad . Ick nam de Mütz un gung von hinn' : Du leewer Gott ! dacht ick : Loat doch den rechten Dütschen Sinn Nich hang'n an Kleedungs-Stück ! ! Frauen -Unglück . In mienen Groam - wat fang ick an ! Ick bin en hart geschloagner Mann , In Thrånen mütt ick noch vergoahn Dree Fru'ns - sind mie all afgestoahn . Sall ick furtweg nu Wittmann sin ? Sall ick to'm veerten Moale frien ? - -- Ick weet mie sulwst nich Trost noch Roath , Bin ganz vertwiewelt und kasproat . Un nehm ick mie dåt veerte Wief : Wer steit doavoår , of nich en Knief , En Pulverschott , - en Schinnerknecht , - -- Die Veerte noch in't Sarg mie legt . Noch woll ick mie tofreeden geb'n , Weer ene eenz'ge mån um't Leb'n Up rechte Oart un Wies' gekoam : Daͤt eben is mien harter Groam . So dörch de Schwindsucht : wo se denn Nich up de lezt mehr gapsen könn' : Dörch hitzig Fieber : wo son Wief Doch roasen kann bet se werd stief . Denn kann en Minsch doch hinnerher Noch seng'n : Gott Loff ! se is nich mehr ! Den Dokter schimpen as en Schuft ; Denn krigt dåt Herz doch wädder Luft . So glücklich bin ick nich gewest ! Bin mie doa kriegen se den Rest ; In Umsehn - jizt noch frisch un froh , Plautz ! ling'n se musedoot up't Stroh . Mien Unheil will ick denn itzund Vertellen hier mit reinen Mund : Zwoars werd ick kenen Globen finn' , Dát dáber sall gliek vdål mie sin . Mien erstet Wief , dåt was ne Fru , So schnikker , quablich , prick un glu , Un duͤchtig hinner Arbeit los , Un pfiffig as de beste Voß . De Bakken , pusteten maͤn so , De Ogen , flunkerten derto De Täne , glatt as wie son Schley , Se beet den dicksten Noagel twey . Derhalben was er Klein un Groot Von Wiet und Breet ok herzensgoot : Dät junge Volk leep hinner år Woll ut de ganze Gegend her . Den Fehler håt se män gehat , Dat se son bitchen gierig fratt : Was se so happig nich biem Trog , Vorwoahr ! se leewte huͤte noch . Sön Eierkooken - justement Was daͤt aͤr rechtet Element : Se schlikkerte mit enen Schlupp Manchmoal den ganzen Kooken up . So schlog se ok moal Eier in , Melk , Mehl un Botter hinnerdrin , Ok Speck , un bitchen Sirop dran : Wat woll en Minsch geneten kann . To'm Unglück vor mien armet Wief , Lag år to'r Hand mien Inschlags-Knief ; Se nimmt dat Metz un stippt doamit Den Kooken as he bakken mütt . Se mucht woll in Gedanken sin Dat Metz glitscht in den Daͤgel rin , Un richtig backt se stram un stief Hennin dät scharpe Inschlags-Knief . So kummt de Kooken up den Disch . Erst putzten wie en Haͤpken Fisch , Denn kam de Eierkooken dran Se schneet en dorch von Midden an . De ene Part - dät was mien Dehl , Den ånnern Part - schlaps in de Kehl Schoof se sick rin dät ganze Stück , Nu gung et los dåt Unneglück . Ach Gott erbarm ! mien Herzens-Wief Föhlt in den Schlunk dat scharpe Knief , Un roͤpt : ick woͤrge ! schloag geschwin Mie düchtig in den Rüggen rin ! Ick drösch ar mit de Fuust in't Krütz , Doch von den Ruck hät wie de Blitz Dät Inschlags-Knief sick ingeknapst Un år dåt Herze afgeschnapst . Se gapste noch en poarmoal up , Denn was se weg oahn' Muck un Zupp : Wat woar to dohn ! ick mußt mie foat'n , Un se denn bald begroaben loat'n . Wo Würthschaft is un kene Fru , Legt Knecht un Moagd sick up den Schmu : Drüm mußt ick , soll mien Huus bestoahn , Von frischen up de Heiroath goahn . Doch dåt beschloot ick ogenblick , Nich noch moal son verfräten Stück Mie wädder an den Hals to hang'n , Mie was vor't Inschlags-Knief noch bang . Nu schwögten fe : - den Michel Schlamp Sien Dochter , hedde Moagenkramp , Se künn nischt drink'n , nischt äaten recht : Schlag ! dacht ick , dat paßt sick nich schlecht . Wie moakten schwin de Hochtiet nu : So har ick denn de tweete Fru . Se at un drunk ken'n Fingerhoot , Un dät gefeel mie schon recht goot . De Fru was klein un mükkerig , Dat Fleeschwerk druͤckte just aͤr nich , Was von den Kramp tosamm geschrumpt , Un bitchen kroppig unnern Kumpt . Sünst was't en ganz krützbroavet Wief ! De Würthschaft ganz aͤr Seel un Lief . Dåt år de Keerdels noahgetracht , Heb ick woll eben nich beacht . Befeel år moal de Moagen-Kramp So goot ick ut de olle Lamp Ar sachtken bitchen Thrdan herrun , Denn kreeg se Hnoad in de Kuldun'n . En Minsch kann sick an Gift gewenn' : So kunn denn ok de Throan am Enn , Kolt oder warni mucht se'n verschling'n , . Den grimmgen Kramp nich mehr betwig'n . De Dörpbalbeer wußt ok nich wat Un von de Dokters ut de Stadt Werd Rock un Wams erst utgetreckt , Ehr sick en Minsch to Doode streckt . " Herzvoader ! hör moal ! Herzensmann ! " Fung miene Fru biem Kramp moal an , " Wenn unse Ferken Kniepen hem , " So mütten se'n Schott Pulver nehm . " " Du häst jo woll noch Poar Patron' " Sast ene moal in'n Läpel dohn , " Ick will dåt Ding doch ens probeer'n , " Of dåt nich werd den Kramp koreer'n . " " Du glöwst nich wat ick utstoahn můtt " In mienem Liew - kummt Schnitt up Schnitt , " Dåt schrinnt un brännt in'n Moagen hier , " Vdål düller as en Höllenfürr . Kuum was dat Pulver rin - wie'n Blitz Fung't Fü'r von åre Moagenhitz : Knallt ut den Hals mit starlen Paff - -- Un schlog den halben Kapp år af . Gegranset heb ick fuͤrchterlich ! Dran kehrt de Doot sick daͤber nich : Wat ick ok plinsen mucht un gnarr'n , Ick mußt de tweete Fru verscharr'n . Blifst du nu låͤddig oder nich ? Geist du noch ens den Heiroaths-Strich ? Dat heb ick bie mie still un sacht , Den ganzen Gräbnißdag bedacht . Den aͤnnern Morgen gung ick ut , Nich daͤt mie just ne frische Bruut Hier oder doa upstoten soll - -- Doch wat geschehn sall , finn't sick woll . En Mäken kam : - " Gott grüße ju ! " Sprack se - " ju ligt de tweete Fru ; " All hundsvötsch wådder in dät Fatt , " Nu hem jie woll dåt Frien satt ? " - -- Ick : " 'ne Fru mutt ick schon hem , " Doch mie werd kene nich mehr nehm . " Se gaf to Red : " dåt mein ick just , " Wenn jie sünst will'n - ick heb schon Lust . Ick dacht : du nimmst de Deeren mit , Wist sehn moal wat se drinkt un itt : Se nam bie Disch ganz goot sick ut , So word ick mit de Dridde truut . Dät was 'ne düchtige Figur , Bohmstark , veerkantig von Statur , Von'n Sack vull Roggen noah de Möll , Word se noch nich warm up't Fell . Un was doabie geschickt noch sünst , Kunn allerlei kortwielge Künst , Leep ganz perfect up alle Veer , As wenn't ar angeboaren weer . Kam se up sonne Schrullen moal , Leep se dåt Dorp so up un doal , Un blaffte , wie 'ne Ketten-Tdöl , Dät jeder se vorn Köter heel . Un alle Lude freuten sick . Un meinten : - wünschten so mie Glüͤck - -- De wörr gewiß in't Gras nich biet'n . Mit mien Gebeen noch Appel schmiet'n . Funn' sick ok junge Schubickers hn Woll kener doch so recht herran ; Et gung' in Lust un Freuden her , nz bi Mien Unheil stund all vor de Dör To'r Hundsdoags-Tiet , moal in de Stadt , Will miene Fru inköpen wat , Doa geit de Meister Hämperking , De justment Hunne schlog un fing . Den Broder Schnurhald tolm Verder , Moakt se sick flink up alle Veer Un springt herrum un gnurit un klafft , Recht wie son duller Koter blafft . To'm Ungluͤck was et noch ganz ofroh , De Sunn noch goar nich in de Hoh , Daͤt Schummerlicht brack maͤn erst an , Wo kener denn recht sehen kann . De Schinnerknecht , husch hinnerdrin , Kikt noah dät Teiken , kannt nich sinn , De Schlöpenfang , will nich gliek goahn - ) Doa håt he se vor'n Präm geschloan . Nu heb lick waͤdder kenerur To'm dridden Monltrn Wittmann nu , Stoah ick zund doal , udenk bie mer Of ick to'm Vrerten Moal noch frie ? Pommersche Grenadier . Grandier bisicknich Phuinierland , Saldoat in Lust u Freuby Dat Heldemrutz ant schwarte Band , Tuͤg't miene Schulligkeit . Groff sind de Pommern- mag el sin ! Wat groff is , packt ol an Potz Blix ! just wiel ick handfest bin , Stoah ick ok mienen Mann . Wie reden noch ut graue Tiet . De platte Sproak vull Kraft ; En Handschlag haͤt bie uns noch huͤt Oltduͤtschen Mark un Saft . En Mann en Wort ! -- dât is bie uns En ehrlich Unnerpand : Verhaßt is Loog un blauer Duns In unse Pommerland . En Pommer steit voͤr sienen Herrn Un König , muerfest : In Foahr un Noth dat Muul upsperrn Is unse Sach nich west . Herr Schill - wo håt he Toflucht noahm Noah bitter boͤser Schlacht ? In't Pommerland is he gekoam , Un heel vor Colberg Wacht . Hoch tapper stund Held Gneisenow Mit Pommern umgedoah'n ; Franzosen Volk ward lustig froh Von Colberg afgeschloan . Drup los ! drup los ! - is Pommer-Sitt , Un steit de Fiend uns stief So ronnen wie mit Stormschlag-Schritt Am dat Pangnett in't Lief . Mit York - mußt ich in Rußland stoah'n , Up Soatans Machtgebott , Soll trüe Frünn to Halse goahn , Dåt was 'ne harte Nott ! Wenn ick doa vor französschet Schund Mußt schullern dåt Gewehr , Im Herzen dacht ich denn -- du Hund ! Un toog dät Muul verqueer . Groot-Görschen - woll mie nich gefall'n , Gefreut heb ick mie doch : Ick sach im Stoahn , ick sach im Fall'n , De olle Preussen noch . Bie Beeren , Katzbach , Dennewitz - -- Is't munter hergegoahn , Doa word vom Kerbstock , Schnitz vor Schnitz , De Räknung afgedoahn . De Leipziger Kanon-Musik Haͤt hoͤchlich mie erquickt : To Dusenden in't Himmelriek Hem wie se rin geschickt . Bie Ballerdanz ) - is Kehrut west , Doa word wat afgekehlt ! Herr Neppel kreeg den lezten Rest , Ick heb derbie nich fehlt . Dicht ran was ick an de Karreet , Wo Neppel drinne satt , Was he so flink nich up de Foot , He kam in't Pakelfatt . Fru Lehne ) kreeg , dat segg ick hier , Am denn nich to Gesicht , Hier word he gliek to'm Hoͤllenfu't Gespickt un togericht . Doch siene Neppeldors bekoam'n Wie noch up duͤsse Stunn' Ick heb dervon so voål genoahm'n , As ick maͤn schlapen kunn . ) Drollig genug , verplattdeutscht sich hier der Pommer , aus Belle Alliance , Ballerdanz . ) Helena , als weiblicher Name im Plattdeutschen , Paris ! - dåt sall mie Lebenslang , Juchhei ! vor Ogen stoahn ; Tweemoal was bie Trumpeten-Klang , Daͤt Lock uns unnerthoan . Wie preßten zwoar daͤt Suͤndennest Nich up franzosschen Tog , Sind woll just kene Engel west , Doch Christen immer noch . Ach Herr un König ! drängt in't Land Noch moal en Unhold rin , Loat de Grandier's ut Pommerland Allbott de Ersten sin ! Groß-Schöppenstädter Kneip-Wirthschaft . De Kraihen feel'n vom Tuun cheirunn , So heillos braͤnnte lezt de Sunn , Un as ick in de Stadt rin kam , De Stroaten-Hitz was pure Flamin . De Tung kunn ick bewegen knum , So ganz verdroget was mien Ghum : Ick dacht : Du druͤnkst en Pullken Beer , Wenn hier doch wo son Knapphans weer ! Bald up en Schild stund breet un dick : " Gespickte Karpen , Danzmusick , " Puttelgen-Beer , Schuaps , Aklevit , " Kummödge mit lebend'ge Lüd . " Husch was ick rin . Herr Wurth sprack ick , So dorstig bin ick as 'ne Zick ! He sa : - ganz goot ! måͤn Platz Doa will ick am to Hulpe koam . Doch is de Hitz' huͤt goar to groot , Ick meiu' doa deit en Hieb erst Noth , Denn drinkt he lustig hinnerher Oahn' Sorg un Angst sien Puͤllken Beer . Nu schmokten wie de Piep uns an , De Wuͤrth was en beredter Mann , Haͤt fruͤndlich sick mie togesellt , Un siene Hunswuͤrthschaft vertellt . En Gastwurth , sprack he , mütt upzund Tosamm sich nehm'n mit Hand un Mund : Den Henker ! bie Franzosen-Det , Was aͤnner Leben in de Luͤd . De toalten an de Liebsten wat , Doa hem de Köchins Geld gehat , Kunn'n vor den rechten Brüͤtgam denn To'm Oåͤberholln ok wat verwenn'n . Ok leet sick mit daͤt Spioneer'n Maͤnch schoͤner Doaler vrofeteer'n . En Gastwuͤrth muͤtt daͤt Ding verstoahn , Un Frund un Fiend to Haͤnden goahn . En Vorschlag , Landsmann ! - weet he wat ? Blief he to Nacht moal in de Stadt , Wie spdålen hüt Kummödge just , Potz Flikkerment ! daͤt is 'ne Lust . De Zabber-Fleut ) - werd upgeföhrt , Mit allen wat derto gehort ; De dikke Lott - vom Fleescher Bär Stellt hier de Pappegene voär . Half Minsch , half Voagel is de Roll ; Na , Landsmann , na ! wat denkt he woll , Up wat vor putzig naͤrrsche Oart , Hier Minsch un Voagel werd verpoart ! De dikke Lotte treckt sick ut , So salben se de ganze Huut , Von Kopp to Foot geschickt ar in , Denn kliestern se de Federn rin . ) Die Zaubersloto . Vor veertein Doag was ok dat Stuͤck Doa har dat Maken Unnegluͤck , Kreeg midden in de schöne Roll , En kleinet Balg - dåt kummt denn woll . Professer Strunk , - en düchtger Mann , Fohrt as Derekter alles an . Blitz , de haͤt Rupen in den Kopp , He haͤt studeer't up Philesop . Ok miene Gaͤste muͤtt he denn Mit Narrenspoaß erlustigen . Doavor krigt Herr Professer Strunk , Bie mie den frieen Disch un Drunk . Sind siene Flausen moal nischt nuͤtz , Denn gift et Möpse up de Mütz . Hier is de Kalk doch afgeschloan , Dat haͤt de Schmaͤde-Knecht gedoahn . Den Herrn Professer , gistern Nacht , Was dåt as Tachtel togedacht . Schwinn buͤckt he sick , he haͤt Verstand , Doa drap de Grofschmedt maͤn de Wand . Rein ut was't mit sien Lehenslicht , Har he de Quabbe weggekrigt . De Schlag gaf in den Soal en Knall'n , As muͤßt daͤt ganze Huus verfall'n . Wenn nich daͤt Pulkeldrischen weer , Denn keem'n Baron's un Groafen her : So tru't sick kener up de Schwell , De Herr'n hem goar to weeklich Fell . Doa steit de Spdaldisch an de Siet - -- Derbie up jeden Schaͤmel liet , To'm Koarten-Spoll , en nöͤdig Ding , En wuchtig strammer Bullenfink . Sön Broder Nürrenberger kennt Dåt Mogeln ut den Element : In falsch Afkippen , Woole schloan , Werd keen Preloat aͤm daͤbergoahn . So will denn jeder wo he kann , Beschuppen sienen Nebenmann ; Erwischen se moal enen drup , Denn gift et scharpe Praͤzelsupp . Ehr denn en Minsch sick deis verseh'n , Knicks , knacks ! - sind en Poar Schaͤmelbeen All losgebroaken ut dåt Niet , Nu sing'n se sick daͤt Droscherlied . Wo sall doa mien Prosit bestoahn , Wenn se de Sachen so terschloan ? Druͤm heb' ick mie de Spoaͤlgeschicht , Ok zund ganz aͤnners ingericht . Jizt ligt up jeden Schaͤmel gliek To Hand en düchtger Päserick , Den langt sick jeder , deit et Noth , Se knall'n sick af - denn is et goot So mancher Minsch will immer to Män reine Woahrheit kroamin : T'is leider ok mien Fehler so , Un oft all schlecht bekoam'n . Denn gift et Minschen , de ganz Und starr von Loaͤgen sind , Un jeden Narren gliek dät Lief Vull schloan mit Qualm und Wind . Vor allen stoahn de Jaͤgerslud Im Flunkern boaben an Münchhusen singt woll ok sien Lied ; Doch hier reckt he nich tran . Dåt sick en Voß , kloog wie de Schlang'n , Den Foot afknabbern deit , Wenn he sick håt an't Been gefang'n , Haͤt siene Richtigkeit . Doch lezt håͤt unse Förstersmann En Stück uns upgedischt , Dåt woar gewiß måͤn up un an Rein ut de Luft gefischt . He sprack : " Pots heilge Schwerebrett . " Wat is mie huͤt passeer't ! " , wat son Voß vor Mukken hätt , " Dåt is doch unerhört ! " " Im Schnee , dicht an den Heidewall , " Scharr't ick de Voßfall rin : " De Langschwanz schnubbert an de Fall , " Satt mit den Hals nu drinn . " " Wat håt mien oller Voß to dohn . ? " He knau't den Kopp sich af ; " Pur mit den Rump lopt de Patron " Dervon in vullen Draf . Ganz globig hem wie blank un boar , Den Qualm to Herzen noahm : , wer moal spreekt - dåt is nich woahr ! Dorft nich mehr Holten ) koam . Schlimm is maͤn bie son Ungeschhied / ( Suͤnst muͤcht et immer sin ) Dat hinnerher upricht'ge Lud , Ok kenen Glooben finn' . En Ldaͤgenstuͤck , goot utgesunn , Huͤbsch lustig voͤrgebracht , Hat oft all manche bose Stunn Geschicklich weggelacht . Doch , wer uns siene Löägen-Bruut Vdr boaret Geld henschrift ; Wischt mit de Linke waͤdder ut , Wat uns de Rechte gift . ) Holten : Holz holen aus der Heide . Mie scheert daͤt nischt : denn mien Credit Bie Klein un Groot steit fest ; Bie mien Vertellen sind de Lud Noch keenmoal twieblich west . Stippstbrkens kling'n oft unerhort , Und sind druͤm up en Hoar , Doch in de Welt moal ens passeer't , Dät is gewiß un woahr . Un son Stippstoͤrken , wunnerlich , Geb' ick to'm Besten zund , Von Flunkern is de Reb hier nich , Ick holl mie reinen Mund . De wille Schwien gung'n alle Nacht In mien Kartuffel-Feld , Doa hulp keen Schuͤchtern , kene Wacht , Se wohlten wie vor Geld . Daͤt Ding word endlich mie to dull , Ick nam de olle Flint , Un stoppte se mit Kugeln vull , En Buur schuͤtt sunst maͤn blind . Nu groof ick mie en deepet Lock , Jn mien Kartüffel-Land , Doa satt ick drin , stief as en Plock , Den Kohfoot in de Hand . Bald keem'n twee Rakkers angebrummt , Gruntz ! gruntz ! - queer vor mie to : Doa heb ick mie tosamm gekrummt , Mie flog dåt Herz man so . Bratsch ! gaf ick Fü'r ! - dåt erste Schwien , Lag doot gliek up den Fleck : Dåt tweete Schwien , dicht hinnerdrin , Bleef stoahn , ganz driest un keck . Ick sach 'ne vertel Stunne lang Den Spoaß verwunnert an : Denn schleeck ick mie mit liesen Gang , Sacht up de Struͤmpe ran . Dät Vörderste - en Fröschling - lag Ganz musedoot kaput , Un doavon har de olle Bach , Den Puͤrzel in de Schnuut . Ick denk mie drügt de Moandenschien , As ick jizt mit Bedacht , Dåt kleine Polk , dåt groote Schwien , Recht dutlich heb betracht . De olle Bach , is stokke blind Up beide Ogen west ; De Fröschling mußt år Föhrer sind , Am Schwanz heel se sick fest . En Brett vor'n Kopp , heb ick just nich , Gliek was ick dröäber hen , Un schneet den Puͤrzel pfiffiglich Kort weg vom Hinnersten . Nu bund ick an den Schwanz en Strick , ( En Minsch mutt listig sin ) Un tog daͤt blinne Beest geschick In mienen Schwienstall rin . Für Hagestolze . As Gottes Hand ut Erden-Stoof Den Oadam un de Eva schoof , Was dåt Geboot : - " Vermehret ju " Mit Fruchtboarkeit as Mann un Fru ! Drum steit dåt Hoagestolten-Tüg Hier mit de Bibel scharp in Krieg , Bedrügt den Stoat , den Junfern-Stand Un kenn't nich Tucht , nich Voaderland . Vörwoahr ! mie is en Ziesel-Bår Vdål leever as son Eengängler ; Son Bår is woll en garstig Beest , Doch tug't he Jung'n , un blift nich jöbst . Ick weet nich wat son Volk beginnt ! Mie geit nischt dåber Fru un Kind , Ick weer vergnügt bie Solt un Brodt , Geroaden maͤn de Kinner goot . Vdr jeden Mann schoof Gott 'ne Fru : Wenn sick dät Mannsvolk schockwies nu Will boar un låddig rümmer drieb'n , Wo sall to lezt de Räknung blieb'n . Wo will doa Tucht un goode Sitt Mit Unschuld holl'n den rechten Schritt , Wenn sonne Keerdels Dag un Nacht Mån up Verföhren sind bedacht . Wie Kukuks-Vdägel , so to seng'n , Dat Ey in freide Nester leng'n , De arme Graßmuͤck ok sogoar Groot fuddern mütt de Panker-Woar . Noch schlechter is son Volk im Stoat , As in den Akker doowe Soat . Wenn ok doavon nischt wassen kann , Doch zettelt se keen Unheil an . Ei , en ganz aͤnner Ding is dât , Wer dorftige Verwandschaft haͤt , De mit ut siene Schoͤttel taͤr't , Un druͤm daͤt Frieen aͤm verwehrt . Hier is de Red von sonne Herr'n , De voͤr de Heiroath druͤm sick sperr'n , Dät se oahn Kind un Kegel denn Recht in't Gelache leben konn' . Blitzweg ! wenn ich en Mäken weer , Keem denn son Hoagestolt mie queer , Ick woll åm dåt Gesicht versoal'n , Un herrlich rode Bakken moal'n . Un wenn ick hoch befehlen kunn , ( Dåt werd sobald woll noch nich sin , ) Denn weer mien Satz : -- Hier , hör moal Du ! Gif Geld - sünst nimm Die gliek 'ne Fru . Wer nich befehlen kann , deit recht , Wenn he sick up dåt Bidden legt ; En goodet Woort , ut gooden Quell , Finnt immer siene warme Stell . So bidd' ick denn mit aller Kraft , Im Noamen von de Junfernschaft , Im Noamen von den Ehestand , Im Noamen von dät Voaderland : " Legt up de Hoagestolten doch " En Koppgeld , hunnertfältig hoch ! Wer nich von sülwst sick will bekehr'n , Mütt dorch den Knüppel Mores lehr'n . Dät Geld stäkt in de Spoarbuß rin , Dåt werd 'ne schöne Mitgift sin , Vör arme Lud to'm Hochtietsdag , So fall'n twee Fleegen up den Schlag . Oft sind schon uͤm en schmuck Gesicht , Recht böse Sachen utgericht : Hier kunn en Schörten-Stück gescheh'n , Wat alle Welt mit Lust wörr seh'n . Wenn ick de Uploag moaken kunn , De Mäkens leepen't Huus mie in , Mie Dank to seng'n , mit Hand un Gruß , Un jede Hübsche - kreeg en' Kuß . Grobschmidtsknecht und Schneidergesell . ( Als ausführliche Geschichte , wie dem Schmidt und dem Schneider , der Sauerkohl im hitzigen Fie ber bekommen , wovon im sten Theil im " Lobe des sauren Kohls , " schon eine Andeutung sich Et lag en Grofschmedts-Knecht moal sehr An't hitzge Fieber krank . De Dokters keem' to Dree un Veer , Verschreeben Pill'n un Drank . Wenn erst so voåle Dokters-Lüd Bie sönnen Kranken koam'n , Denn is't gewiß hart an de Tiet Wo Afschied werd genoahm'n . En eenzger kann jo Düwelstüg Vullup verschrieben schon , Wo mehr sind , gift et doch män Krieg , Dåt is dåt Enn dervon . Genog , de arme Grofschmedts-Knecht Was in goar grooter Noth ; De Dokters hem eenstimmig segt : Bet Morgen , is he doot . Den Grofschmedts-Meister siene Fru , Was dröäber sehr bedröwt , Se woar all lang up du un du In den Gesell'n verleewt , Is son Gesell hübsch , jung un stramm , De Meister olt un matt , De junge Fru , vull Fü'r un Flamm , Denn spinnt sick bald so wat . Fru Meistern ! - sprack de Grofschmedts-Knecht , Bald is et mit mie ut ! Ich bin , so hem de Dokters segt Bet morgen froh kaput ! To gooder lezt muͤcht ick denn doch Mie noch moal gödtlich dohn , Un sterb ik ok denn hüte noch , Bekehrt heb ick mie schon . Up suven Kohl steit mien Ap'tit , Koak se mie doch geschwinn , Mitt Speck en duchtgen Pott vull huͤt , Ok dikke Erften drin . Von schlabberige Hoabergrütt , Von Pulver , Droppen , Pill'n , Fru Meistern ! - doavon goah ick quitt , Dät kann den Buuk nich füll'n . De Fru hät flink den Kohl gekoakt , Mit Erften dorchgeröhrt , Se håͤt 'ne Schoͤttel vull gemoakt , As't vor tein Mann gehört , De kranke Grofschmedts-Knecht haͤt sick Nu gödtlich dran gedoahn : De groote Napp vull , ogenblick Was happs ! happs ! rin geschloan . Drup håͤt he sick up't Ohr gelegt , Un rog't nich Hand noch Foot ; Se hem in't ganze Huus gesegt : De arme Minsch is doot ! Den Morgen koam'n in aller Fröh , De Dokters an , fick , fack ! De Kranke satt stief in de Höh , Un schmökt 'ne Piep Toback . Dät gaf Holloh un Wunner nu , Von wegen suren Kohl ! Am meisten lacht de schmukke Fru , Worüm ? - dåt wußt se wohl . En junger Dokter was derbie , He leep so neben her , Un schnöaͤkert , of nich doa un hie , Vör åm ok Kundschaft weer . Mücht ick an siene Stelle sin Mit Böten ) füng ick an : Gliek seet ick in de Wulle drin , Dåt nåhrt jizt sienen Maun . ) Böten : bezeichnet die Handlung wo die Heilung irgend eines übels durch Streichen , Hauchen und Besprechen versucht wird , namentlich bei der Rose . Das Besprechen besteht in Hinmurmeln abergläu bischer Sprüche oder Formeln , waͤhrend des Strei chens und Anhauchens des krankhaften Theils . Erfoahrung is de beste Lehr , Druͤm schreef ok ganz geschwinn , De junge Dokter hinnerher In sien Rezept-Book rin : " En Napp vull Suerkohl mit Speck , " Dick-Erften dran geröhrt , " Drift gliek dåt hitzge Fieber weck : " Dåt heb ick hüt gelehrt . Bald word en armer Schniederg'sell Ok hitzig Fieber schlecht : Lag elend in dat Bettgestell , Doa håt de Meister segt : Bamberger ! hör moal an , mie dücht , Von sülwst werst du nich goot ; Du krigst zund all son gål Gesicht , Die deit en Dokter Noth . Sön Dokter de rüm kutschen deit , Kummt all to hoch die ran , So ener , de to Foot noch geit , Schrift denn ok billig an . Ick stell mie up de Hunne-Brück , Doa loopen Vöäle lang , De Dokters kenn ick Stuck vor Stuͤck , An den gesippten Gang , Sitt unse Schnieder-Foaden denn ) Noch in den Rockschott drin , Merk ick , dåt se nich toalen könn' Un drum ok wollfeil sin . Kuum håͤt de Schnieder an de Brüͤck Sick sienen Posten noahm , Is gliek im ersten Ogenblick , De junge Dokter koam . De Schnieder heel den Antrag nu , De luͤtge Dokter sa : " Dät hitzge Fieber heil' ick ju " Bet höchstens Morgen fröh . " ) Wenn in einem neuen Kleide noch ein Heftfaden sich findet , pflegt es sprichwöͤrtlich zu heißen : der Schneiderfaden ist noch drin , der Rock noch nicht As se den fiebrigen Patron Am nu vor Ogen fohr'n , Sprack he : - " ick will 'ne Kur hier dohn , " Doa sall de Welt von hör'n ! " De Karre stickt hier deep in Dreck , Hier helpt keen' Medezin , En Napp vull Suerkohl mit Speck , Un duͤchtig Erften drinn : Dåt mütt he sick in't Lief rin schloan , Denn deit bet Morgen fröh , Doavör will ick as Dokter stoahn , Keen Finger am mehr weh . De arme Schnieder moakt sick ran , Mit Angstschweet , kolt un stief , Worgt he , so lang he worgen kann , Den Froaß sick rin in't Lief . Ick kann nich mehr ! - sprack de Gesell : Et geit an't Leben mie ! Un gliek haͤt am ok up de Stell De Schlag geroͤhrt derbie . Ey Blix ! wat hät dät Dökterken Vdr'n höllschen Schreck gekrigt To'm ollen Dokter rönnt he hen , Un kloag't am de Geschicht . De olle Dokter håt gesegt : Dåt merkt ju , junge Lüd : En Schnieder is keen Grofschmedts-Knecht , Dåt is de Unnerschied . Die Schlacht bei Groß-Beeren . Herr Neppel sprack in Grimm un Woth : Sakdoaten ! hört mien Kriegs-Geboth ! Berlin håt böset Spöll gedråb'n , Dåt will ick ju to'm Besten geb'n . Je mehr jie bråͤnn' un pluͤnnern drin , Je leewer sall dät Ding mie sin ! Mien Davoust mit de Schweffel-Bann Stuͤr't ok drup los von Hinnen ran . Dät , Blitz Berlinsche Kroop hat just , Mie alles intostänkern wust ; Jie soll'n dät Volk am Puls jizt föhl'n , Un moal den Kitzel bitchen köhl'n . Wenn Presters up de Kanzel stoah'n / Söll'n se to'm Frieden anvermoah'n ; Se stoahn un preddigen den Krieg , Un leng'n de Bibel ut to'm Sieg . Professers hem dät Book toschloan , Un sind mank de Saldoaten goah'n , Kenn Schooljung , keen Gesell is mehr , T'is alles hinner uns jitzt her . De Fruens soll'n bie't Spinnrad sin - -- Wat dohn de Wieber in Berlin ? Se putschen up bie Klein un Groot , De Loosung is : - Franzosen doot ! Wat se an Putzwerk sünst verwenn , Dåt droagen se to'm Krieg zund hen , Un spräken : - Bröder ! schloagt drup in ! Wie will'n de Wunn' ju sülwst verbinn' . De Kinner sitten an de Eer , En jedet hät en Lappen voär , Un pluͤckt drup los bie Dag un Nacht , Scharpie to bald gewunn'ner Schlacht . De Allerschlimmste in dat Nest , Is immer Erbfiend Sack gewest : Den soll'n jie mie lebendig breng'n , Doa will ick am dät Handwerk leng'n . Doch heb ick drin ok true Frunn , De werden sick herut schon sinn' : Un mit Vorroath in allen Kroam , Todohlich ju to Huͤlpe koam . Geloagert zwoar is vor Berlin De Bülow mit den Tauenzien , De bruken jie maͤn antobloas'n , Se kratzen ut as wie de Hoas'n . Denn wat hem se vor Volk to Hand ? - -- Krützbuern-Pack - ut Stadt und Landt Roathsherren stoahn as Kappetehn , Hem noch aͤr Leewf keen Pulver sehn . Un de Franzosen , juchhei ! guͤng'n Los up Berlin in grooten Spring'n ; Mußt maͤncher Woagen mit kutscheern , De Pluͤnner-Sachen wegtofohr'n . So gung et bet Grodt-Beeren furt , Do word daͤt Lock garstig verpurrt ; Denn hier stund Buͤlow , Tauenzien , De tappern Schirmer von Berlin . Daͤt droͤhmten de Franzosen nich , Se freuten sick fast morderlich , As se de Thörme von Berlin , Hier kreegen in den Ogenschien . Hem de Berlinsche Schorrensteen , Mit groot Geluste dampen sehn , Un meinten : -- dät de Broaden woll , To Oabend düchtig schmekken soll . Doa borstete Held Tauenzien . Unhoflich mit de Brummers drin , Un herzhaft von de ang're Siet , Begunn' Held Bülow sienen Striet . Wat hem nu de Krützburen doghn ? - -- Mit Kolben Jind se drup gegoahn , Un fohrten dren Baͤren-Tackt , Dat maͤn de Braͤm so haͤt geknackt . Franzosen-Koppe sind maͤn duͤnn , Dät moakt , et is nischt Düchtigs drin , Denn son Franzos , de lett sien Kind , Africhten maͤn up Schmook un Wind . Twee goode Stunnen ungefähr , Gung't so mit Matschen drdaͤber her , Doa reepen se : " Musch Prüß Pardon ! ! Un wer noch kunn , de leep dervon . De Freudenpost kam noah Berlin , Un de Getruͤen packten schwinn De Woagens vull , wat to'm Erquick'n , Män noah dåt Schlachtfeld was to schick'n . Un Prinzeß Wilhelm hoch un hehr , Gung allen mit Exempel voar : Ick richt' mien Oog' hier himmelwaͤrts , Un legg' in Ehrforcht Hand up't Herz . De Armisten ut de Stadt sogoar , Erschnurrten Bitchen Lebens-Woar , Un schooben mit de Schufkarr denn , In Juchhei ! noah den Woahlplatz hen . Ok sülwst de bitterböse Fiend , ( En Sieger muͤtt barmherzig sind ) Håt Mitleed un Erquickung funn' , Un word mit Christen-Sinn verbunn' . Un bie de Schlacht , haͤt in de Stadt Keen Minsch de kleinste Sorgniß hat , De Toversicht stund in Berlin Up Buͤlow fest un Tauenzien . Ick hör' hier in Gedanken schon , Bie Dutzendwies de Froage dohn : Wist du de broave Schweden denn , Nich ok mit Ehr un Dank hier nenn' ? Woll sind de Schweden broave Lüd , Doch ick moak hier den Unnerschied , Wer duͤchtig haͤt drup los geschloan , Un nich hier bleef von Faͤren stoah'n . miene Landslud , de truͤen Ollmaͤrker ) . ( Den . October , nach der Leipziger Schlacht . ) Ollmärker ! nu frisch drup un dran ! Jizt sind jie frie von Twang un Bann frisch up , wer tru den König bleef Den rechten Herrn holt werth un leeft En gooder Hirt , so sprikt de Schrift , Bie siene Heer getruͤlich bliwft : Dät kleinste Lamm in Foahr und Noth Nimmt he in Schutz mit Goot und Bloot . So sehn jie unsen König jizt Wie herzhaft he sien Volk beschuzt , Gefoahren ritterlich besteit . Un sprikt : - dät weer sien Schulligkeit . ) Der gutige Leser , wird sowohl dies als das fol gende Gedicht , nach der Zeit beurtheilen , in welcher es entworfen wurde . Un haͤt in unerhorter Schlacht Betwung de Tyrannen Macht , De sick hem unverwindlich glowt Håͤt Gottes Arm wie Spreu verstöwt . Doch Liekt den Cassel König an As he sach en Poar Dusend Mann . Kosakken angejakkelt koam'n , Doa haͤt he schwinn Rietyt genoahm'n . So lang to Woater geit de Kroog , Bet he terbrikt - denn is't genog . Lang is de Kroog to Woater gvahn , Zund werd he kort un klein geschloan . Dem kuum de Welt was groot genog Die Fiend un Frund un Gott bedrog - -- Twalgt jizt herrum , von Gott geschloan -- -- Denn as du kümmst , so sast du goahn ! Gott håt en groot Exempel stellt , Dran sall sick speegeln alle Welt ; Wat gottlos Werk un Hoffoarts-Sinn To siener Tiet vor'n Enn sall finn' . Dran sall sick speegeln alle Welt ; Wenn't Volk vomprechten Herrn affällt , Wat denn vor Gruͤelding' passeer'n , Daͤt soll'n uns de Franzosen lehrin . Jie sind nich afgefall'n - -- De Abermacht haͤt bie de Hoar , Olkmårker ! ju to'r Unglücksstunn Vom rechten Herren losgewunn' . Dät ick en Landsmann von ju bin , Dåt hör' jie woll an Sproak un Sinn ; Vornehme Red' verstoah ick nich , Doch spraͤken will ick broͤderlich . De linke Herr - is fleuten goahn : Den rechten Herrn -- sehn jie zund stoahn In Herrlichkeit , in Macht und Pracht Mit Gott un Volk haͤt He't vullbracht . Mit Gott , de Am regeeren dah , Dåt He to spåd nich , noch to froh Gung in den Krieg mit Roß un Mann , To losen uns von Knechtschafts-Bann . As He sien Volk reep to sick hen , Doa schweg He still noch gegen wen He in den harten Krieg woll goahn , - -- Doch wie hem Am ganz goot verstoahn . Kuum dat sien Königswoort erklung , Doa ströhmten gliek ok Olt un Jung Ut frieen Will'n , en ruͤstig Heer , Noah Breslau hen mit Waff un Wehr . Dåt Heer schlog' sick mit Lowenmoth Doch was de Abermacht to groot ! To'r Landwehr reep de König drup Sien Volk in Gottes Noamen up . As knapp soß-Wochen weer'n vergoahn Hach He all Hunnertdusend staah'n , Von allen Rang , von allen Stand Mit Gott vor Thron un Voaderland , De heeln mit Scheeten sick nich up , Se dröschten mit de Kolben drup , Un Schlag vor Schlag , feeln Dree un Veer Kopp un Kopp daͤber an de Eer , Wo sonne Kolb mit duͤtscher Macht Recht wuchtig vor de Blesse kracht , Doa waͤßt keen Halm nich mehr , keen Gras , Groad , in den Himmel geit de Paß . Dät Kolben fluuschte mörderlich , - -- Kanon ün Oadler blewf in Stich , Se krazten ut doͤrch Dick un Duͤnn , Kosakken pietschten hinnerdrin . Wer in den Krieg nich bracht sien Bloot , Låͤ drum de Haͤnn nich in den Schoot , Mit Herzenslust gaf Jedermann Sien Bestet un sien Letztat dran . Von Moagd un Fru , von Herrn un Knecht , Word fruͤdiglich tosamm gelegt , Hier blanket Geld , hier Geldeswerth , Un vor daͤt Voaderland bescheert . Den Kriegsmann siene bloodge Wunn Hem unse Fruens sulwst verbunn ; Den Dörstigen , hem fe gedränkt , Den Hungrigen , sien Brodt geschenkt . Un doabie stand in Foahr un Noth Andaͤchtig dat Bertru'n up Gott . Doa lenkte Gott sien Angesicht , Un toog den Bosen vör't Gericht . Wenn sick en Volk tosammen rafft Mit Gott in Enigkeit un Kraft , Un weer son Volk noch so gering , Keen Unhold werd et denn betwing . Ollmårker ! allso is't geschehn ! Jie hem de Wunnerthoaten sehn , De jizt mit Gottes Huͤlp un Macht Ok ju to'm Seegen sind vullbracht . De König will ju voaderlich Versammeln wådder unner sich Wie He uns reep - , so ropt He zund , Ollmärker ! ju mit Herz un Mund . Wie sind up gottgefällger Boahn Tom Biespöll ju vorut gegoahn . An't Werk legt nu de trüe Hand Mit Gott vor König , Voaderland . Sorgt nich , dåt Blatt kunn sick moal wenn' ! Blikt driest up Gott un König hen ! Vull is dät Moat - Gott hölt Gerich Gerechtigkeit trit iiztaant Licht . Recht un Gerechtigkeit haͤt zund Tosamm gebracht den heilgen Bund Dät Rußland , Ostreich , Schwedenland Mit Preußen fest stoahn Hand in Hand . Druͤm sind ok Thoaten bald geschehn , As noch sien Doag haͤt kener sehn . Un unsen König eohmt de Welt Den hochgerechten stanken Held . Gerechtigkeit werd wiet un breet . De Forsten rohren dat Gemdth . Bald werd de frohe Kunn erschall'i , Dat se uns all' sind togefall'n . Un Preussens Noam werd herrlich stoahn , En Vörbild up de Siegesboahn ! Dörch alle Welt en Ehrenpaß Wie't unner Foitz den König was ! Was du nicht willst das dir geschicht , Das thu auch keinem Andern nicht . ( Den . März . ) Wat du nich wist dät die geschich , Dät doh ok kenen Annern nich ! So sprikt dät Bibelbook ganz kloar , Un wat dva steit blift eiig woahr . Doa kummt en Mann ut Korsenland ( Sien Voader is nich recht bekaunt ) Moakt böse Ding sick schlau to Nutz , Steit doa as Kaiser up en Plutz . Erst siechelt he so kirr , sosdit Bald tratt he alles mit de Fodt ; De ganze Welt woll he regeerin . Dat Unnerste to Boaben kehr'n . Sön Um- un Aberkehnn is just Vör schlechtet Volkne rechte Lust ; En Ehrenmann werd to'm Gespbtt , Gesindel draͤngt sick denn ant Brett . Denn will de Buur to'm Eddelmann , Hans Grootmuul an't Rogeeren ran - -- De Jmmstock werd en Wespennest Un Soatan hölt sien Walpurgs-Fest . Verstand un Moth , mag Ehr un Lohn , Erwerben - dicht bet an den Thron , Doch , up . den Thron en Unnerthoan - -- Haͤt noch sien Doag nich goot gedoah'n . Sön Stöffel-König bohm't sick dann , Wie Vadder Buur as Eddelmann ; En Esel ut de Löwenhuut , Schaut immer as en - Esel ruͤt . Un niag he sich ok Kaiser nenn , Dat Unheil haͤt un nimm't keen Enn Künimt Een son Waaghals an't Regeer'n , Will bald en Twoetei ok probeer'n . De rechte Herr , verjoagt , verbannt , Will ok doch waͤdder in sien Land , Werd inmer truͤe Herzen sinn ! , So braͤnnt daͤt Fu'r von Ut un Inn . De falsche Henr - fullt sienen Sack , Mit åm - dät Helpershelper-Pack ; En jeder scharr't vor böse Stunn' So werd dat arme Volk geschunn' . Drum Minschen-Kinner geewt woll Acht , Daͤt noah den Thron keen Gluͤckspelz tracht , Denn stellt sick Roob un Dootschlag in , So is't gewest von Anbeginn . So håt de böse Korsenmann Mit Loog un Droog , mit Acht un Bann , Mit Fü'r un Schwerdt , de halbe Welt Gewaltig to Gebot sick stellt . Wat schlecht is , kan dönch Schlechtet sick Mån Boaben holl'n - dåt is en Glück . Doch thoͤrmt sick immer schlecht up schlecht , Doa dreiht de Strick sick sülwst torecht . Seht moal upzund den Korsenmann Un siene Henkers-Helper an ! Erst was sien Woort : " Herrun vom Thron ! " Jizt wakkelt sulwsten am de Kron . Wat haͤt den Damp aͤm endlich dbahn ? -- -- Doa muͤßt ick wiet toruͤgge goahn , Vbål klein un groote Ding vertell'n , Woll' ick vor Ogen alles stell'n . So wiet et ok en Unhold drift , Mit Mord un Brand , Verhaft un Gift , Im Stillen hölt sick immer doch En Klümpken von Gerechten noch . Geschickt de Herzen an to teh'n , Den rechten Tietpunkt aftosehn , Rich los to goahn up blauen Dunst - -- Dat is in Noth de woahre Kunst . Wat so geschickt im Still'n geschehn , Lett sick en ännermoal besehn , Hüt will'n wie dåt afsieden stelln , Un dät Druplosgoahn uns vertelln . Yorck ! broaver Yorck ! du steist voran ! Dien Werk waͤs nich vor jedermann ! De Schwachen , zitterten derbie , De Kräftigen , frohlockten Die . Woll sehr gewoagt woar diene Stell ! Dien Weg was twischen Himm'l un Höll ! Wat die Gesetz un Schrift verbot , Was drüm gerecht - un drüm ok Noth . Harst du den starken Schritt nich doahn , Weerst du up vorgeschrebner Boahn En Alldagsmann gefolgt blind in - -- Wie worr'n jizt vor Paris nich sin . Dien Nyam werd ewig nich vergoahn , Un ewig werd to lesen stoahn : " In Schutz to nehmen Volk un Thron - -- " Mußt he klein Bitchen Unrecht dohn . " Bie Dag un Nacht stund noah Berlin , Den argen Fiend sien arger Sinn : Doch Buͤlow Du mit Heldenschoar , Du wehrtest tapper de Gefoahr . As de Armee'n in Frankforth stunn , . Den frischen Kriegesploan ersunn , Nam Bülow hochverständiglich Hennin in Holland sienen Strich . So greep he as en kloger Mann Den Schufhut bie de Flutgon an , Is erst son Unbeest flöägelloahi , Denn mutt he bald um't Leben koam . Vor alle Welt handgrioplich recht , Häst Du den Glooben wädderlegt , Dät Saiten Kunst un Heldensinn , Sick nich tosamm verknusen kuͤnn . As't bald um Sparta was geschehn , Doa kam gereiset von Athen , De Zitter , in de Hand , en Mann , Un bot sick to'in Erredder an . Se schüddelten Anfungs den Kopp ; Doch bald reep Olf un Jung . " Gott lob ! " Dåt wie in siene Heldenhand " Vertru't hem unse Voaderland . So oft ick Bulows Noamen hör , Schweft allebott de Mann mie vor , De von Athen noah Sparta gung , De Zitter schlog - den Säbel schwung , As Steen un Fels in Stormwind zwoar , Stund Ostermann mit Russen-Schoar , Jn härtsten Kamp woll Dag un Nacht , Doch allto klein was siene Macht . Dät Böhmerland un Proag un Wien , So dacht de Fiend , wer nu schon sien , Un schlog all an de groote Klock - -- Doch kreeg de Sack hier bald en Lock . Denn Kleist - du kamst to rechter Stunn Von Nollenddrp de Berg' herrun , Doot uu Verderben vor die her , Den trotzgen Fiend scharp in de Queer . Von Vorn un Hinnen angepackt , Word nu de Find sülwst ingesackt ! Ok Meister Vandam was gefang'n , De kann nu sienen Lohn erlang'n . Un so hoff ick in mienen Stuͤn , Werd jeder noch sien Plåtzken sinn' , Wo he von Rechtsweg hen gehört , Erkenntniß krigt , un Mores lehrt . Dorch List un Macht un Hundsvott-Sinn Nam ens de Fiend vål Vestung'n in ; Heel Land un Strohm doamit gebannt De Strohm sind Oadern dorch dat Land . Wer kreeg Stettin un Torgau weg ? Wer fund to Wittenberg den Steg ? Wer schlog den Fiend oft vdr Berlin ? Et was de wack're Tauenzien ? Et kummt sick schlimm an Vestung'n ran Doa schleit sick nich Mann gegen Mann , Dörch Wall un Groaben geit de Boahn , Wo links un rechts de Brummer stoahn . Bie'm Korsenmann har sick Respect Held Tauenzien all längst erweckt . Druͤm heel he in daͤt Felsennest , In Bietsch , - so lang den Kriegsmann fest . De Weltgeschicht hölt ens Gericht , De brengt dät Stille denn ant Licht , De Glorie , dåt Ehrenloos , Wör Knesebeck's un Gneisenow's . ) De Korsenmann - tolezt , wohen Werd' he in Herzensangst sick wen'n ? Gift nich son Korsen-Insel-Ding Vör åm en Oltdehls-Utgeding ? Krupt he vielicht nu moal to Kruͤtz ? Trekt jizt den Schoapspelz däbern Stütz , Up ånn're Tieden schlau to paß'n , Wo åm de Borsten wådder waß'n ? ) Diese ganze Stelle bis zum Schluß , konnte in damaliger Zeit , naͤmlich am . März , wo es noch sehr mißlich stand , keine Zensur finden , und mußte in anderer Art ausgefüllt werden . Doch gingen ein Dutzend mit dieser Stelle abgedruckte Exemplare zur Armee , die aber mit andern Sen dungen dem Kurier abgenommen wurden , und so wahrscheinlich gerade an den rechten Mann gekommen sind . Will he von Hinnen goahn to Schiff ? Amerika - mit List un Pfiff Un heimlich Geld sick unnerdohn , To stiften nieen Kaiserthron ? Werd'he - schon moal en Muselmann - -- Sick klammern an den Grootsultan ? Kann he noah Indien spazzeer'n , De Noabobs bitchen uptordhr'n ? Werd he am letzten Schlachtendag Ertwingen sick den Gnoadenschlag ? Wenn ick dåt wuͤßf - so wörr ick't seng'n Doch will ick hier en Biespöll breng'n . In England vor tweehunnert Joahr Ok moal sön böser Unhold woar , De leet den rechten Herrn erschloan , Steeg sülwst denn up den blodgen Thron . Tog Gottes Langmoth åm ok nich Noch vor't Gericht lebendiglich Word doch im Dood noch sien Gebeen Verscharrt am lichten Roabensteen . Dat schriewf sick jeder hinnert Ohr , De Bibelspruch blift ewig woahr : - -- Wat du nich wist , dät die geschich , Dåt doh ok kenen Annern nich . Gewißlich bill't sick Mäncher in , Dörchblåddert he düt Book Ick müß't en lust'ger Finke sin , Den Kopp vull Schmook un Spook . Nich alles , wat von Buten proahl't , Is drüm von Innen Gold : So warm de leewe Sunn ok stroahl't , Doch is se sülwst ganz kolt . Von mie to schüchtern Grillen-Kroam - -- So is dät Book entstoahn : Mag't Jeden so to Goode koam Dåt was derbie mien Ploan . In einigen Exemplaren , ist S . . in der lezten Zeile des ten Verses , zwischen den Worten drup und von , das Wort ( los ) ausgelassen .


Download XMLDownload text