De Pommersche Landwehrmann Crischon in'n französischen Krieg. Plattdütsche SchosenErnst KellerTranskribus Print M1n/an/aChristian Chiarcos, University of Augsburg, GermanyErnst KellerDe Pommersche Landwehrmann Crischon in'n französischen Krieg. Plattdütsche SchosenDannenbergStettin1871Ernst KellerGryfino (Greifenhagen)1835-03-1336TapeziererPyrzyce (Pyritz)poemsChristian ChiarcosAufbau eines Korpus zur Dokumentation des Nordmärkischen sowie des nah verwandten Mittelpommerschen in Sachsen-Anhalt, Brandenburg, Vorpommern und dem heutigen Polen. Chiarcos, C. (2026). Towards the Morphological Annotation of North Markian (Low German). In Proceedings of the Fifteenth Language Resources and Evaluation Conference (LREC 2026) (pp. 11699–11714). European Language Resources Association (ELRA). https://doi.org/10.63317/54xnswqy73gs. Automatische OCR des Textteiles ohne manuelles Postprocessing. Automatisiertes POS Tagging. 16
De pommersche Landwehrmann mit siene Marschorrer.
Wat is bi Crischon denn för'n Larm?
Wat weent de Fru doa un de Kinner?
Crischon hett Orrer, Gott erbarm!
Sien Fru is krank; wat is woll schlimmer.
„Wem nimmt sich Fru un Kinner an,"
Dat steiht up sien Gesicht geschreben,
Wenn uck keen Woort he reden kann,
Wiel he de Orrer eben kreegen.
He ballt blot grimmig siene Fust,
Am lewsten mücht he gliek drin schloagen
Un de Franzosen ehre Lust
Tum Kriegspäl'n ut den Kop rut joagen.
Nehmt Ju in Acht, Franzosenpack!
De Düwel ward Ju dat wol danken,
Dat rein ut bloten Schoawernack
Ii fangen an mit uns to zanken.
Man to, uns is dörchut nich bang',
Wi Pommern schloagen good noch immer,
Dat Schlimmste is man, dat so lang
In Angst möt leben Fru un Kinner.
Doch helpt dat nich, dat grote Mul,
Wat de Franzos stets upgereten,
Dat möt wi (nu man blot nich ful),
Dat möt wi stoppen em en Beten.
Wat Orrer hier! De bruk ick nich,
Ohn' Orrer wär' ick angetreden;
Wenn de Franzos sien Schläg' moal kriggt,
Wär ick gewiß to Hus nich bleben.
Wes still, Marriek! Doa helpt nischt to,
Frankreich möt erst gebändigt waren,
Sünst war'n wi doch mien Doag nich froh,
Napoljon hölt uns rein tum Naren.
Uns König hett Geduld noog hat,
Um to erhollen uns den Freeden,
Nu hett he dat kung'neeren satt,
Nu will'n wi moal ens anners reden.
Nu will'n wi de Franzosen moal
En Beten ehre Jack utkloppen,
Dat is wahrhaftig en Skandoal,
Dat wi so lang' uns leten foppen.
Man frisch drup los, so fix as't geht,
Nich lang' gefackelt un gewunnert,
Un wo uns de Franzos blot steht,
Doa mit den Kolben mang gedunnert.
Drup! Jungens drup! Franzosen ran
Ii söll'n de Pommern kennen lehren,
Wenn dat man blot up uns kümmt an,
Dann söll'n Ii Schoh un Strümp verleren.
Von jugen twatschen Owermoth
Sall Strunk un Steel nich öwrig blieben,
De Hundsdoagshitt is ju nich good,
De will'n wi ju tum Kopp rut drieben.
Nu Mutter gif mi Diene Hand,
Uns Herrgott ward uns woll behöden.
„Mit Gott för König un Vaterland!“
So is uns Spruch, dat will'n wi beden.
Un doamit goah'n wi drup un dran,
Gern will'n wi Blot un Leben geben.
Hoch! Dütschland hoch! Franzos kumm ran,
Hurrah! Uns König de sall leben!
Am 19. Juli 1870
Crischon hett schreben.
Mien lew Marriek!
Dit to erleben,
Dat har'ck nich dacht — hett Crischon schreben
Ne dit is würklich to gelungen,
Se hebb'n Napoljong afgefungen;
Un ick was nich moal doa mit bi,
Dat is to dull, dat argert mi!
Ne! so wat möt mi uck passeeren,
Wi möten hier bi Metz kampeeren
Un denken em hier recht to foaten,
Nu hett he sich all griepen loaten,
Noch to mit achtzig Dusend Mann,
Is dat Courosch? is dat Elan?
Un denn will he as Kriegsheld gellen
Un will uns noch dumm Tüch vertellen,
As har he gern sich scheeten loaten
Uns' Kugel haren blot nich droapen
He hett sien Schnut, so dücht mi dat,
Woll joarnich erst in't Füer hat.
So veel steiht fest, har ick em kregen,
Denn har dat doch woll Schacht würd geben;
Ick har dat nich künnt öwerkommen,
Ick har em mi erst förgenommen;
Har ick em in de Finger hatt,
Denn wär sien Fell nich mehr so glatt.
6
Na schoadt uck nich, wat helpt dat reden,
Ick bin am En' uck so tofreden:
Mi dücht, he hett genog to büßen,
Em quält sien egenes Gewissen,
Doch dat kümmt woll noch erst drup an,
Ob he Gewissen hebben kann.
Denn wo is dat Gewissen bleben,
As midden in den deepsten Freden
De Kerls uns öwerrumpeln sullen
Un. uns den Rhein wegstehlen wullen.
Wenn Dütschland nich so fast har stoahn,
Denn wär uns dat doch schlecht man goahn.
De Turcos sinn as wilde Tiger,
Harn wi de hatt bi uns as Sieger,
Denn har ick nich noah hen mücht sehen,
Wat all' för Jammer wär geschehen;
Uns Herrgott is mit uns tum Glück,
Nu ängst Di man nich mehr, Marriek.
Recht schlimm kann dat nu nich mehr koamen
Wi hebb'n to veel gefangen noamen,
Un joa to veel sinn dod geschoaten,
Ach Gott, wat is för Bloot gefloaten;
Den Jammer sich recht antosehn,
Doato gehört en Herz von Steen.
Du warst woll ut de Zeitung weten,
Wo wi uns mit dat Pack rümscheten,
Un dat wi in den düllsten Regen
Nachts up den Acker rümmer legen,
Un dat wi denn so pudelnatt
Nich moal recht wat to eten hatt.
Doch will ick mi nich drüm bekloagen,
Son Keerls as wi kön'n dat verdroagen,
Ick bin man froh, mien lewes Leben,
7
Dat Diene Krankheit sich hett geben,
Un dat to Hus de Waiten rin,
Un dat de Jung'ns gesund uck sinn.
Mien Gruß un Dank an Crischon Bulten,
Dat he Di bi den Waiten hulpen;
He sall uck man bi't Nudeln helpen,
Ick war' em noahsten dat entgelten;
Französisch heet dat „rewanscher'n
Paß up, ick war' Französch noch ler'n.
Na nu möt ick Di doch noch schrieben,
Dat wi bi Metz nich länger blieben;
Wi hebben hüt all Orrer kregen,
Un morgen sinn wi unnerwegen;
Dat geiht nu up Paris drup los,
Nu denk Di dissen Jubel bloß.
Wenn Uns' man von Paris wat hören,
Denn sinn se kum noch to regeeren,
Denn müchten se Galopp hen lopen
Un de Franzosen hau'n to hopen;
Wenn noch so veel Franzosen stoahn,
Mit Hurrah ward drup los gegoahn.
Na nu, mien lewe Fru un Kinner,
Nu blieft mi man gesund hübsch immer,
Grüßt Fründschaft uck, un man bald schrieben
Ick denk so lang' nich mehr to blieben;
So Gott will bin ick bald bi Ju,
Na nu Ädjüs mien lewe Fru.
Am 12. September 1870.
— 8
Crischon is blesseert.
Mien lew Marriek!
Dit hett sien Wesen;
Mit't linker Poot schrift sich dat schlecht.
Wenn Du nu dit man blot kannst. lesen
Ick krieg dat kum alleen torecht.
Mit de verdammten Schastepoten
Hett nu doch richtig so'n Franzos
Mi in den rechten Arm rin schoaten;
Tum Glück is dat een Schrammschuß bloß.
Ick heww em öwerst dat besulten.
So'n pommersch Tachtel in't Gesicht
Kreeg he von mi, as Crischon Bulten
Dunn von sien schwarten Hingst hett kriggt.
Uns Leut'nant sähr: „Laß Dich verbinden,
Geh', melde Dich im Lazareth!“
„I wat!" sähr ick, „dat ward sich finden,
Erst köp'ck mi den’n, de schoaten hett."
Un doamit leep ick nu twas öwer,
Wo Musch Franzos in'n Groaben leeg,
Un langte mi den Bengel röwer,
De up französch erbärmlich schreeg.
„Pardong, Musche!" so dehr he jüngeln,
Dat heet to dütsch: „Schloag mi nich dood!
„Joa töw!" sähr ick, „infahmte Schlüngel!"
Un wischt em mit de linke Poot.
Dunn kreeg ick em denn bi de Ohren,
Un schleppte hinner mi em her:
Doch har ick to veel Bloot verloren
Un Musch Franzos sett' sich to Wehr.
9
So balgen wi uns doa nu rümmer.
Dunn kümmt tum Glück mit, noch dre Mann
Uns Ploasterschmerer Gottlieb Brümmer,
De uns nu Beid' in't Schlepptau namm.
Nu dürft ick nich mehr mitmarscheeren,
Un ligg hier krumm in't Feldlaz'reth
un möt erst hören,
Bi St. Georg; -
Ob mi de Dokter loopen lett.
Uns Kronprinz is mit siene Truppen
Nu ganz dicht bi Paris all ran.
Un ick sall nu rein still hier hucken
Un kieken ruhig dat mit an.
Lett mi de Dokter nich marscheeren,
Denn riet ick ut, so veel steiht fest.
Wo war' ick hier de Tied verleeren,
Nu kümmt joa bi Paris dat Best.
Dien Antwort loat man adresseren
Gliek noa Paris — up Postrestant
Wenn ick man erst den Arm künn röhren;
Dat is nischt mit de linke Hand.
De Strümp un Jack de heww ick kregen,
Un Unnerhosen bruk ick nich.
Dat Schicken loat man unnerwegen,
De dämlich Post de kümmt oft nich.
Toback heww ick uck noch to rooken,
Doch krieg ick selten moal eens Bier.
So'n pommerschen Pantüffel=Kooken
Un dicke Arften gift nich hier.
Wenn Du nu disse Uhl un Oapen
Nich kriggst torecht gebokstabert,
Loat Di den Kannidoaten roopen,
Dat is'n Mann, de hett wat lehrt.
1
10
Segg Du man nischt to Crischon Bulten
Von de Blessur an mienen Arm,
Denn de vertellt dat unsen Schulten
Un bringt ganz Brietzig in Allarm.
De moaken denn doavon so'n Wesen,
As leeg ick nu all up den Dood.
Kann sinn, wenn dit Geklar Ii lesen,
Dat denn mien Arm all werrer good.
Denn war' ick mi Paris bekieken,
Un war' doa rümmer moal spazer’n.
Na nu Ädjüs, mien lew Marrieken!
Nu grüß mi uck de beiden Jöhr'n.
Grüß Pasters un den Kannidoaten;
Grüß up französch: „Au röh wo ah.
Du kannst Di't gliek verdütschen loaten;
So'n bitz französch kann ick nu a.
So! lew Marriek, nu wes tofreden,
De Loadung har ick glücklich löscht.
Mi is to Mooth, wenn ick heww schreben,
As har'ck tein Wispel Arften döscht.
Am 23. September 1870.
Hurroh! Crischon hei't isern Krüz.
Mien lew Marriek!
Dit is to dull
Ick schrew Di joa dre Sieden vull,
Du hest den Breef nich kreegen?
Na so wat läwt nich! Dit is nett.
Ick schrew Di joa von't Foldloaz'reth,
Wo so ick lang heww legen.
11
Dien Angst de kann ick denken mi,
Doch doamit is dat nu vörbi,
Ick bin ganz goot to wegen.
Acht Doag bin ick all wedder rut,
Mien Arm is heel un uck de Schnut
De uck wat af har kregen.
Ick bin nu prächtig up'n Damm,
Un war as preuß'sche Gardemann
Mit de Franzosen reden.
Ick scheet gewiß nich mehr vörbi,
Denn mien Blessur de argert mi;
Ick heww doa schön dran leden.
Har ick nich so'ne prächt'ge Hut
Tum Heel'n — denn wär gewiß de Schnut
Sien Doag nich wedder worden.
Uns' Hauptmann sähr: „Gesund zurück?
Recht so, Christian! ich wünsch' Dir Glück;
Du kriegst gewiß den Orden."
Nu denk Di blot moal an, Marriek,
Den Sunndag drup doa heww ick gliek
Dat isern Krüz uck kregen.
Uns' Kompanie har baiersch Bier
Twe Fässer kregen, dat wär hier
Een lustig Biwak=Leben.
Marriek, dat Krüz an miene Brust,
Dat is mien Stolz un miene Lust;
Dat sall uns' Fritz moal arwen.
Ick heww mi loawt, mit Herz un Hand
För König un för't Voaterland
To leben un to starwen.
Wi wären bi St. Cloud quarteert,
Dat is in Grund nu bombardeert,
Doa stoahn de koahlen Muern.
12
De Feind de is doch tämlich toag.
Ick dacht gewiß nich all mien Doag,
Dat dit so lang künn duern.
Dat Rackertüg kriggt so veel Schacht,
Fast alle Doag un alle Nacht,
Un will sich doch nich gewen.
Uns' König wull unnood Paris
Bescheeten; doch dat is umsüß.
Wi möten anners reden.
Uns' Moltke mücht gern bombardeern
Un ganz Paris in Schutt verkehr'n,
Doch Bismarck will't nich lieden;
He seggt: „mein lieber Herr Gen'ral,
Das ist ganz schön, doch seh'n Sie mal
Wo will'n wi noahsten blieben?
Doa hett he Recht; Paris dat wär
För'n Winter ’t beste Hauptquarteer,
Wenn wi ’t man blot erst haren.
Hier ligg'n wi bet an'n Hals im Dreck
Un koamen joarnich von den Fleck;
Paris hölt uns tum Narren.
De Häupters moaken sich doavon,
Denk Di blot an — per Luftballon,
Doa sinn se nich to langen.
Nu denk moal bitschen noah, Marriek;
Du wetst doch gooden Roath sünst gliek,
Ick mücht so'n Ding gern fangen.
Die Rackers föhren krüz un quer
Uns immer öwer'n Kopp ümher.
Wo is dat woll to moaken?
De Kerls de möten schlau doch sind,
Se passen so sich af den Wind,
Dat wi se nich kön'n foaten.
13
Na loat se man, kümmt Tied, kümmt Roath,
De Dütschen sinn doch as Saldoat
De allergrötsten Helden.
Wi war'n ehr dat besorgen noch;
Paris dat krieg'n wi endlich doch,
Denn war'ck mi wedder melden.
Du wetst Marriek, ick heww Di lew,
Doch eher kriggst Du keenen Breef,
Bet ick Di so kann schrieben:
„Marrieken, wetst Du ganz wat Niegs!
Jitzt sinn wi glücklich in Paris,"
Un doabi sall dat blieben.
Wo geiht denn dat to Hus mit Di?
Du schrifst joa man so'n Happen mi,
Wat moaken unse Jöhren?
Un hör Marriek, denk doch joa dran,
Un goah bi Koopmann Junklaus ran,
Wenn Ii noah Pyritz föhren.
Denn grüß em schön un segg em man,
„Dat ick den Bittern loaben kann"
Ick loat mi uck bedanken.
Dat is een richtig Moagenschluck,
Kratzt nich to dull un warmt doch uck;
Dat is wat för uns' Kranken
Un denn froag up de Post man noah
Un schimp man up de Wirthschaft doa,
Wat sinn mi dat för Schosen.
Kotz schlag! Holl still, schimp nich, Marriek;
Mi föllt jitzt eben in tum Glück,
De Breef — steckt in mien Hosen.
As ick noaht Feldpost lopen wull,,
Dunn regente dat groad so dull.
Ick denk, töw noch een Bäten.
14
Dunn treckt ick mi drög Hosen an,
Un noahsten dacht ick nich mehr dran;
So heww ick dat vergeten.
Na nu, mien allerlewst Marriek,
Ick möt nu up Vörposten gliek,
Dat heww'ck uck bald in'n Moagen.
Ick wull, ick wär to Hus bi Di,
Wenn Du uck manchmoal zankst mit mi,
Dat lett sich ehr verdroagen.
Doch nu läw woll mien Herzenswiew,
Un mit de Jung's gesund hübsch bliew;
Un segg Du man to Fritzen:
Wenn he in't Schaul recht flietig is,
Denn bring ick mit em von Paris
Twee grote Kugelspritzen.
Am 24. Oktober 1870.
Crischon fängt Luftballons!
un verleert doabi sien schöne Piep.
Mien lew Marriek!
Wat schrifst Du mi,
Du glöwst, ick denk nich mehr an Di?
Wo kannst Du dat woll glöwen.
Ick heww Di dunn doch footsten seggt,
Bet wi uns harr'n Paris toleggt,
Wull ick mit Schrieben töwen.
Nu duert mi dat uck to lang,
Mi ward noah Di nu uck all bang;
Doch wull mien Woort ick hullen.
Wi heww'n Paris noch iimmer nich,
Un bombardeeren söll'n wi nich;
Dat sinn nu sone Schrullen.
15
Mi dücht, uthungern dat geiht schlecht,
Denn so'n Franzos, wat ett de recht;
Joa, wenn dat Pommern wären!
Wi har'n dat Fleesch up jeden Fall
De ersten vierteihn Doag gliek all,
Wi würden mehr vertehren.
Doch so'n Franzos, dat Gott erbarm!
De Kerls de heww'n joa man en Darm;
Nu fäng'n se sich de Ratten;
Behelpen sich mit Woatersupp
Un freten dodig Padden up
Un alle Hun'n un Katten.
Un doabi leben se ganz nett.
Oft gift dat denn uck Jackenfett
Wenn se en'n Utfall moaken.
Un wenn dat noch nich schaffen sull,
Denn lögen se den Hals sich vull.
So stoahn nu hier de Soaken.
Wat uns belangt, dat geiht nu so,
Wi kieken ganz gemüthlich to
Un leggen uns up't Luern.
Wi heww'n uns hüslich ingericht
Un denken doch, dat de Geschicht
Nich ewig mehr ward duern.
Wi eten all Doag Fleesch mit Ries,
Un denn ward to Verännerniß
Ens Ries mit Fleesch gegeten.
Doch manchmoal sinn wi sien gesinnt,
Denn möt dat Arften=Worschtsupp sind;
Dat is en niemodsch Eten.
Dat Beste is en goder Schluck;
So'n gift dat denn mitunner uck
Bi uns' Fru Marketennern.
16
Blot manchmoal treckt se em to lang
Un gütt uns toveel Woater mang;
Dat is nu nich to ännern.
Wat mi blot argert, dat is man,
Dat ick nu nich mehr rooken kann.
Mien Piep de is in'n Himmel.
Uns' Hauptmann sähr: „Crischon, Allons!
Mich dünkt, dort fällt ein Luftballon,
Flink nach mit Deinem Schimmel."
Dat Ding har woll conträren Wind
Un mücht uck woll anschoaten sind,
Genog he purzelt runner.
Ick brennt em noch ens up dat Fell,
Allhand was ick uck all to Stell;
Doa har ick denn mien Wunner.
Dre Kerls de krabbelten sich rut;
Den en'n, den haut ick up de Schnut,
De Anner wull mi foaten;
Doch kreeg he blot man miene Piep,
Un wiel ick noah den drüdden griep,
Möt ick de Piep em loaten.
He blift gemüthlich in dat Schipp,
De Wind geht los, un dat Geripp
Fängt noch ens an to flegen.
Ick künn nu nischt, as kieken to,
Un was doabi man noch sehr froh,
Dat ick twe Kerls har kreegen.
Sühst Du, dat heww ick nu doavon,
Mien schöne Piep per Luftballon
Is rinner in de Wolken.
Uns' Tambour seggt woll, 't is nich schlimm,
Denn wenn dat erst bekannt ward sinn,
Kreeg ick en Piep von Moltken.
17
Wi krieg'n uck noch woll den Cujon,
Wi heww'n en Luftballon-Kanon',
Dat is Di rein tum Wälzen.
Dat is en ganz putzlustig Ding,
So lang, as wie Lebrenzens Kind,
Schütt hoch — un geiht up Stelzen.
Doch nu, Marrieken, nimm förlew,
Ick denk. Du kriggst nu bald en Breef,
De in Paris ward schreben.
Denn doh ick Di noch Manches kund,
Nu grüß de Bälg un blief gesund.
Ädjüs! mien lewes Leben.
Am 30. November 1870.
Crischon up Onkel Bullerjoahn'.
Na nu Marriek, mien Herzens-Fru,
Wat seggst Du un wat meinst Du nu,
Bist nu mit uns tofreden?
Jitzt sinn wi Herrn hier von Paris
Un warn noah all de Kümmerniß
Nu moal ens bong hier leben.
Drin sinn wi noch nich in de Stadt;
Doa äten se sich nu erst satt
Un moaken sich manierlich.
Ehr Tostand is to lich" xpos="ADJ">jämmerlich,
De Dütschen söll'n dat sehen nich;
Dat is ehr to scharnierlich.
Na uns kümmt dat uck nich drup an.
Nu wi de Festung hewwen man,
Nu sinn wi schön geborgen.
Wi sitten sicher hier un fest;
Wat nu noch fehlt, den letzten Rest,
Ward Bismarck woll besorgen.
18
Dre Wochen hewwen wi nu Ruh;
Dat is famos, ick segg Di Fru,
Dat wi uck schlapp all wären.
Denn dat infahmte Postenstoahn,
Un ümmerto sich rümmerschloahn,
Dat griept to dull an't Nären.
Von dat Geknall un Bombardeer'n
Doa kann ick hüt noch nich recht hör'n.
Un nu erst de Franzosen.
Mi dücht, nu glöb'n se ganz gewiß,
Dat mit uns nich to spoaßen is.
Dat Herz sackt ehr in't Hosen.
Ick glöw nu is't mit ehr vörbi;
Woto is uck de errie" xpos="NOUN">Schlächterrie,
Kann Frankreich dat noch redden?
Denn dat ehr dat doch nich gelingt,
Dat Frankreich Dütschland nich betwingt,
Doarup is licht to wedden.
Dat Blatt dat hett sich mächtig wendt
Wat nu de groot Natschon man nennt,
Dat war'n de Dütschen wesen.
Dat is nu eenmoal ganz gewiß,
So woahr uns' König „Kaiser" is;
Du hest dat doch all lesen?
Ick segg Di, dåt wär een Halloh,
Wi wär’n hier ganz unbännig froh,
Wi schregen uns fast heiser
Mit Vivatropen un Hurrah!
Un Dütschland hoch! Viktoria!
Hoch! lew de Dütsche Kaiser!
Un as nu goar de grang Natschon
Uns käm mit de Kap'tulatschon,
Wüßt Keener sich to loaten.
19
Vör luter Freud' und Seligkeit
Heww'n wi bi de Gelegenheit
Nich scharp — ne „Kubuld" schoaten.
Ick müßt up Onkel Bullerjoahn
Mitrup, üm doa de preuß'sche Foahn
Mithelpen uptohissen.
Ick segg Di, dat wär eene Lust,
Wi leegen all uns an de Brust
Mit Drücken un mit Küssen.
Doch doa Du gern nu weeten wist,
Wo uns dat ümmer goahn noch is,
So kann ick Di blot schrieben:
schlecht;
Dat güng bald good, bald güng dat
Wat Di doavon nich kloar is recht,
Möt tum „Vertellen" blieben.
Mi sülwst is noch ganz good to Moth,
Wi leben jitzt all tämlich good
Un hewwen uck to rooken.
Mi hett dat ümmer noch so glückt,
To Wiehnacht hett mi Sanft herschickt
Ne Piep un Päperkoken.
Acht Doag vör Wiehnacht kreg ick all
De Unnerhosen un den Schall
Von Di, mien lew Marrieken.
Pannkoken käm von Bultens an,
Blot stief gefroren was he man,
Ick künn em nich recht bieten.
Grüß man de Fründschaft krüz un quer.
Dat Ii gesund sinn, freut mi sehr,
Gott gäw, Ii blieben’t ümmer.
Ick denk doch recht sehr veel an Ju,
Vörut an Di, mien lewe Fru,
Un an mien lewen Kinner.
20
Ick mag fast goarnich schrieben mehr,
Mi ward doabi dat Herz so schwer;
Doch möten wi uns foaten.
Wenn de Franzos erst is to Ruh,
Denn is erst Tied för Kind un Fru;
So lang sinn wi Saldoaten.
Na möglich sinn wi bald so wiet,
Denn is uck werrer anner Tied;
Uns' Herrgott mag dat geben.
Nu läw recht woll, mien Herzenswiew
Mit sammt de Kinner,
un denn bliew
Mien lewes sötes Leben!
Am 5. Februar 1871.
Dunnerstag kümmt Crischon to Hus!
Mien lew Marriek!
Dit is to dull!
Fritz Schwarten hört de Puckel vull;
Ick heww em so vel beeden,
Dat he Di bringen süll Besched,
Wo mi dat in’t Loaz'reth hier geht,
He süll Di Noahricht geben.
Von Wobbermin is't doch nich wiet,
Un is dat jitzt uck Ackertied,
Dat müßt he doch besorgen.
Na loat man sinn, mien lewes Kind,
Bald war ick sülwen bi Ju sind,
Ick reis' all öwermorgen.
Ick bin in Rheims hier, in't Loaz'reth,
Wo mi de Gicht festhollen hett,
Doch nu hett sich dat geben.
Ick harr en Rieten in dat Krüz,
21
Ick künn nich liggen up den Stütz,
Nich starben un nich leben.
De Annern sinn mit Mann un Mus,
All öwer vierteihn Doag to Hus,
Un ick möt hier nu kranken,
Un ängsten mi üm Fru un Kind,
Anstatt bi Ju to Hus to sind
Un Nudel uns to planten.
Na annern Dunnerstag bin ick
(Wenn süs mi good is noch dat Glück)
Gewiß to Hus mien Lewen.
Un wenn ick doaran denken doh,
Denn ward mi doch üm't Herz so froh,
As harr ’t groot Loos ick kregen.
Denn sast Du sehn, mien lewe Fru,
Denn war' ick jeden Oabend Ju
Vertell'n von de Franzosen.
Dat Land dat is hier wirklich schön,
Wo lang is hier all Alles grön,
In'n März gift hier all Rosen.
Un billig Lewen is dat hier,
„Wien" kost't nich mehr as baiersch Bier,
Den bugen hier de Buern.
Wenn Frankreich man blot pommersch wär,
Treckt ick mit Fru un Kinner her,
Dat süll so lang nich duern.
Doch de Franzosen sinn joa twatsch!
Un wat se reden, dat is quatsch,
Sammt Sidden un Maneeren.
Jitzt hau'n se sich enanner dod!
Mi dücht, Napoljong deiht ehr noth
De kann se blot regeeren.
Paß Du man up! ick segg Di Frü,
Dat Volk dat höllt nich eher Ruh
22
Un is nich eh'r tofreden,
Bet werrer kümmt so'n Lulu ran
De ehr de Hosen treckt good stramm,
Un de se good kann treden.
De Dömlichsten sinn in Paris,
Wat doa kum ut de Weeg rut is,
Steiht as Gardist up Posten.
An Arbiet denkt keen Minsch doa mehr,
En Jeder lewt as Militär
Up Regiments=Unkosten.
Paris is süs so öbel nich
So veel ick von to sehn heww kriggt,
Is Allens schön un prächtig.
Blot dat oll Volk dat döcht nich doa,
An dat is nich en goodes Hoar;
Falsch sinn se niederträchtig.
De Stroaten sinn doa glubschen lang
Un as en Schlidderboahn so blank,
Doa stoahn uck „Kacheloaben“
Mit grote noaklich Puppen up
As. in Berlin, — uck Reuters drup
De sehn narsch ut doa boaben.
Ick har doa äwerst en Quarteer,
As wenn ick unse Kronprinz wär,
Un ebenso mien Schimmel.
Ick woahnte doa in'n grötsten Krog
Von ganz Paris, söß Stockwark hoch,
Dat Hus langt halw in'n Himmel.
De Krogwirth is en fründlich Mann,
Wo de igg" xpos="ADJ">gefällig